Alvarlegt ástand og reiði í Beirút

Björgunarsveitir vinna enn að því að leita að líkum í rústum á hafnarsvæðinu í Beirút þar sem gríðarstór sprenging varð á þriðjudaginn. Minnst 149 eru látnir en talið er að þeim muni fjölga þar sem margra er enn saknað. Sveitir frá Rússlandi og Frakklandi notast við hunda til að leita í rústunum en búið er að senda sveitir frá fjölda annarra landa.

Sameinuðu þjóðirnar vöruðu í dag við því að ástandið í Beirút væri alvarlegt og stefndi í krísu.

Mörg ríki heims hafa sent fólk til Líbanon. Önnur hafa sent peninga, birgðir, mat, lyf og ýmislegt fleira. Ljóst er þó að tjónið er umfangsmikið og kemur það í kjölfar mikillar niðursveiflu hagkerfis landsins og mótmæla þeirra vegna.

Fyrir sprenginguna þurftu um 75 prósent íbúa Líbanon á aðstoð að halda og þriðjungur þjóðarinnar var atvinnulaus.

Allt að 300 þúsund manns, sem er rúmlega tólf prósent þjóðarinnar, geta ekki búið á heimilum sínum vegna sprengingarinnar. Áætlað er að tjónið samsvari um 10 til 15 milljörðum dala.

Að auki við þessar efnahagsaðstæður mun tjónið á stærstu höfn landsins hægja á matvælasendingum til landsins og að öllum líkindum hækka verð á mat. Þrjú sjúkrahús skemmdust í sprengingunni og Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin (WHO) segir heilbrigðiskerfi landsins verulega laskað.

Michel Aoun, forseti Líbanon, hafnaði alþjóðlegri rannsókn á sprengingunni.

Yfirvöld í Líbanon rannsaka nú hvað olli sprengingunni og hafa sextán hafnarstarfsmenn og starfsmenn tollsins verið yfirheyrðir. Fyrstu vísbendingarnar benda þó til vanrækslu og íbúar benda á yfirvöld.

Fjölmiðlar ytra hafa sagt að eldur hafi kviknað út frá logsuðu. Eldurinn kviknaði í vöruskemmu þar sem flugeldar voru geymdir auk 2.750 tonna af ammóníum nítrati, sem notað er í áburð og sprengiefni. Því var komið fyrir í vöruskemmunni árið 2014 þegar það var tekið úr skipi sem að endingu var gert upptækt. Opinber gögn sýna að hafnarstarfsmenn reyndu ítrekað í gegnum árin að losna við efnið en því var ekki sinnt.

Fréttaritari LA Times tísti mynd af reyk frá eldinum klukkan 5:45 að staðartíma á þriðjudaginn. Þá sagðist hann hafa heyrt sprengingu. Í fjórtán mínútur eftir það logaði eldurinn og slökkviliðsmenn mættu á vettvang. Þá stækkaði eldurinn mjög hratt og önnur stærri sprenging varð.

35 sekúndum seinna kom stóra sprengingin en þá höfðu fjölmargir íbúar Beirút þegar beint símum sínum að látunum og þess vegna náðust svo mörg myndbönd af sprengingunni.

Það vakti töluverða athygli þegar Emmanuel Macron, forseti Frakklands, heimsótti Beirút í gær og jafnvel reiði. Sú reiði beindist þó ekki að Macron þar sem hann gerði það sem stjórnmálamenn í Líbanon hafa ekki gert. Macron hlustaði á fólkið og lofaði að hjálpa því, eins og það er orðað í frétt New York Times.

„Ég sé tilfinningarnar í andlitum ykkar, sorgina, sársaukann,“ sagði Macron við hóp íbúa Beirút. Hann ræddi við fólkið um þau djúpu tengsl sem Líbanon og Frakkland eiga og sagði: „Þess vegna er ég hér“.

Macron hét því einnig að safna aðstoð handa Líbanon og lofaði því að hún myndi ekki enda í fangi „spilltra aðila“.

Líbanon var frönsk nýlenda fyrir seinni heimsstyrjöldina og síðan þá hafa tengsl ríkjanna verið mjög náin. Frakkland er vinsælt í Líbanon en meðlimir í ríkisstjórn Macron hafa gagnrýnt ráðandi öfl í Líbanon og hefur það fallið í kramið hjá mótmælendum þar í landi.

Sömuleiðis hefur það ekki verið vinsælt hjá ríkisstjórn landsins. Áður en Macron sneri aftur til Frakklands fundaði hann með ráðamönnum í Líbanon og sagðist hafa fært þeim lista yfir nauðsynlegar umbætur sem þyrftu að eiga sér stað, áður en stjórnvöld fá aðgang að alþjóðlegum sjóðum.

Mikil reiði ríkir í garð stjórnvalda og stjórnmálastéttarinnar í Líbanon. Miðað við viðbrögð þeirra sem margir blaðamenn hafa þegar rætt við, þá eru íbúar einnig sannfærðir um að réttlæti muni ekki nást í gegnum störf stjórnvalda.

Enginn úr ríkisstjórn Líbanon hefur látið sjá sig á vettvangi hamfaranna í Beirút. Í frétt New York Times segir að stjórnmálamenn sjáist ekki á almannafæri nema þegar brynvörðum bílum þeirra er ekið í gegnum hverfi borgarinnar.

Því voru íbúar mjög ánægðir með Macron eins og einn viðmælandi NYT gerði ljóst.

„Ég vil ekki að Frakkland sendi peninga til þessa spillta fólks,“ sagði Khalil Honein, sem sat fyrir utan skemmda varahlutaverslun sína nærri þar sem Macron gekk um. „Hann getur tekið þessa stjórnmálamenn með sér, eða verið okkar forseti.“