Bann við kyn­stað­festandi með­ferð barna fellt úr gildi

Hefðu lögin tekið gildi hefðu þau bannað læknum að veita börnum og ungmennum undir lögaldri kynstaðfestandi hormónameðferð, hormónabælandi lyf eða skurðaðgerðir. Umdæmisdómari lagði ótímabundið lögbann við því að lögin tækju gildi. 

Dómsmálaráðherra Arkansas segist ætla að áfrýja til alríkisáfrýjunardómstóls. Sá dómstóll staðfesti tímabundið lögbann sama dómara á gildistöku laganna í fyrra.

Dómarinn taldi að bannið bryti gegn ákvæðum stjórnarskrár um sanngjarna málsmeðferð og jafnræði trans ungmenna fyrir lögum. Þá taldi hann það stríða gegn stjórnarskrárvörðu tjáningarfrelsi heilbrigðisstarfsfólks að bann þeim að vísa trans ungmennum annað til meðferðar.

„Gagnstætt við að verja börn eða standa vörð um siðferði í lækningum sýndu gögnin að heilbrigðismeðferðin sem var bönnuð bætir geðheilsu og vellíðan sjúklinga og með því að banna hana gróf ríkið undan þeim hagsmunum sem það þóttist berjast fyrir,“ skrifaði Jay Moody, alríkisdómarinn, í áliti sínu.

Lögin heita formlega „Björgum ungmennum frá tilraunastarfsemi“, skammstafað SAFE (Save Adolescents from Experimentation). Asa Hutchinson, þáverandi ríkisstjóri Arkansas og repúblikani, beitti neitunarvaldi þegar lögin voru fyrst samþykkt og sagði þau of mikið ríkisinngrip. Aukinn meirihluti repúblikana á ríkisþinginu ógilti neitunarvald hans.

Sambærileg bönn og takmarkanir samþykktir víðar

Arkansas var fyrsta ríkið sem samþykkti bann við kynstaðfestandi meðferð barna og ungmenna. Síðan þau voru samþykkt hafa að minnsta kosti nítján önnur ríki þar sem íhaldssamir repúblikanar fara með völdin takmarkað eða bannað kynstaðfestandi meðferð. Þau hafa nær öll komið til kasta dómstóla.

Alríkisdómarar hafa beitt sömu rökum og Moody þegar þeir ógiltu tímabundið sambærileg bönn í Alabama og Indiana, að sögn AP-fréttastofunnar.

Úrskurðurinn nú hefur aðeins þýðingu fyrir lögin í Arkansas.

Mannréttindasamtökin Borgararéttindasamtök Bandaríkjanna (ACLU) í Arkansas kröfðust ógildingarinnar á banninu fyrir hönd fjögurra trans ungmenna, fjölskyldna þeirra og tveggja lækna.

„Þessi dómur sendir skýr skilaboð. Hræðsluáróður og upplýsingafals um þessa heilbrigðismeðferð stenst ekki skoðun, skaðar trans ungmenni og verður að linna,“ sagði Holly Dickson, framkvæmdastjóri ACLU í Arkansas um niðurstöðuna.

Tim Griffin, dómsmálaráðherra Arkansas og repúblikani, sagðist vonsvikin með niðurstöðuna og kallaði kynstaðfestandi meðferðina „tilraunastarfsemi“ þrátt fyrir að dómarinn hefði sagt þá fullyrðingu hrakta af áratugalangri reynslu og rannsóknum.

Skotspónn öfgafólks

Trans fólk hefur orðið að skotspóni hægrijaðarafla í Bandaríkjunum og víðar um heim á allra síðustu árum. Barnaspítalar sem bjóða upp á kynstaðfestandi meðferð hafa orðið fyrir áreitni og fengið hótanir um ofbeldi. Haturorðræða í garð trans fólks hefur einnig stigmagnast með ásökunum um að það og læknar séu „barnaníðingar“ og „tæli“ börn.

Þó að í mörgum tilfellum beinist andstaða þessara hópa að meðferð trans barna hafa repúblikanar í sumum ríkjum gengið enn lengra. Í Flórída voru nýlega samþykkt lög sem banna ekki aðeins meðferð barna heldur einnig að ríkið veiti fé til stofnana sem veita kynstaðfestandi meðferð auk þess að takmarka getu fullorðinna einstaklinga til þess að fá slíka þjónustu. Alríkisdómari ógilti lögin tímabundið í máli þriggja barna sem leituðu til dómstólsins.

Þrjú ríki hafa bannað kynstaðfestandi meðferð með reglugerðum eða tilskipunum. Þá ætlar Sarah Huckabee Sanders, ríkisstjóri Arkansas, að leggja bann við meðferð barna á í reynd með því að auðvelda einstaklingum að stefna stofnunum sem veita þjónustuna. Bannið á að taka gildi í sumar og gerði stofunum sem veita meðferðina ókleift að starfa þar sem þau gætu ekki keypt sér tryggingu fyrir málsóknum vegna læknamistaka.

Helstu heilbrigðisstofnanir auk Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar (WHO) mæla með því að trans ungmenni hafi aðgang að kynstaðfestandi meðferð þó að einhverjar stofnanir hafi lýst áhyggjum af henni, að sögn Washington Post.

Barnalæknasamtök Bandaríkjanna fordæmdu „hömlulaust upplýsingafals“ öfgafólks um transmeðferðir í fyrra þegar sífellt fleiri ríki byrjuðu að takmarka aðgengi að þeim.