Að slá blettinn Ari Tryggvason skrifar 11. nóvember 2023 07:01 Orðatiltæki þetta var mjög vinsælt innan stjórnsýslu Ísraels; „að slá blettinn“ og bletturinn er Gaza. Árið 2006 voru haldnar þingkosningar á Vesturbakkanum og á Gaza. Hamas var hvatt til þátttöku, að taka þátt í þessari stórkostlegu tilraun. Þeir brutu odd á oflæti sínu og létu tilleiðast. Fram að því voru þeir á móti öllum kosningum á hernumdu svæðunum, vegna þess að þessar kosningar voru afleiðingar Oslóar samkomulagsins, sem þeir voru andsnúnir, líkt og margir aðrir. Þeim og öðrum til mikillar undrunar, unnu þeir kosningarnar á Gaza. Samkvæmt eftirlitsteymi Jimmys Carters, voru þær fullkomlega heiðarlegar og sanngjarnar. Hvað gerðu Ísrael og Bandaríkin í kjölfarið? Settu viðskiptahindranir á Gaza sem olli efnahagslegri kyrrstöðu. Nú hafa þær staðið í tæp 20 ár. Á Gaza er atvinnuleysið um 50% og um 60% á meðal hinna ungu, mesta atvinnuleysi sem til er. Helmingur íbúa Gaza eru börn. Flóttamenn og afkomendur þeirra frá stríðinu 1948 eru um 70%, reknir frá svæðum sem urðu Ísrael, flóttamenn í 75 ár. Fæðuöryggi er ekkert á Gaza, undir „venjulegum‟ kringumstæðum. Einn af fyrrum háttsettum embættismönnum í Ísrael, Giora Eiland sem enn er í innsta hring Benjamins Netanyahus, lýsti Gaza árið 2006 sem „risa fangabúðum‟. Baruch Kimmerling, ísraelskur þjóðfélagsfræðingur við Hebreska háskólann í Jerúsalem, kallaði Gaza, „stærstu fangabúðir sem nokkurn tíma hafa verið til.‟ Þegar Hamas hlaut kosningu 2006, sendu þeir út friðartilboð, endurtekið, til að reyna að leysa átökin við Ísrael. Staðreynd, þrátt fyrir orðspor Hamas. Tilboð þeirra byggði á tveggja ríkja lausninni með tilliti til landamæranna fyrir 6. daga stríðið 1967. Í þessu felst, að sjálfsögðu, viðurkenning á tilvist Ísraels. Í júní 2008 var gert vopnahlé milli Ísraels og Hamas. Það hélt til 4. nóvember, í 5 mánuði. Og hver rauf vopnahléið? Hamas? Nei, heldur Ísrael, sem notaði tækifærið til að ráðast á Hamas þegar allra augu voru á kosningunum í Bandaríkjunum, þegar Obama var kosinn. Þá hóf Ísrael að gera það sem þeir eru bestir í, að framkvæma hátækni fjöldamorð. Þeir drápu rúmlega 1.400 manns, þar af 350 börn. Innviðir Gaza voru markvisst eyðilagðir. Samkvæmt skýrslu sem kennd er við Golstone, voru þetta stríðsglæpir og mögulega glæpir gegn mannkyni. Gaza má ekki blómstra Eftir OperationCast Lead, 2008-09, varð smá slaki á ofbeldisfullri herkví á Gaza. Efnahagurinn þar sýndi smá bata. Peningar byrjuðu að koma inn frá Katar. Erdoğan sem þá var forsætisráðherra Tyrklands, áætlaði að heimsækja Gaza. Þetta pirraði Ísrael verulega því Gaza átti alls ekki að fá að blómstra. Hvað gerði Ísrael? Þeir tóku af lífi háttsettan embættismann innan Hamas, Ahmed Jabari. Skömmu síðar eða 14. nóvember 2012, hóf Ísrael árásir á Gaza, Pillar of Defence. A. Jabari bar ábyrgð á samningaviðræðum um vopnahlé við Ísrael. Einmitt á þeim tíma sem hann var tekinn af lífi, var hann í miðjum samningaviðræðum við Ísrael um langtíma vopnahlé. Árið 2014 hófu þeir að slá blettinn aftur; 2200 drepnir og þar af 550 börn. Peter Moore hjá Rauða krossinum sem hafði það hlutverk að greina og yfirfara stríðssvæðið, sagðist aldrei hafa orðið vitni að slíkri eyðileggingu á sínum ferli og þá á Gaza. Hamas á sér fleiri hliðar, öllum er kunnugt um hryðjuverkasögu þeirra. Ég leyfi mér að fullyrða að þau blikna í samanburði við ríkisrekin hryðjuverk Ísraels með samþykki Bandaríkjanna og fleiri. Í ágætri heimildarmynd á vegum BBC, (Púðurtunnan/The Tinderbox) sem sýnd var í sjónvarpinu um miðjan október, kom fram að Hamas leiðtogi hafi verið myrtur af Ísrael 2017 (01:19:28), Jamal Mansour. Nú veit ég ekkert um þennan mann eða A. Jabari að öðru leyti og er ekkert að réttlæta þeirra gjörðir, hverjar sem þær kunna að vera. En það er sláandi að hann skuli hafa verið drepinn, ásamt fleiri leiðtogum Hamas, eftir að hann gaf út yfirlýsingu sem birt var víða, um að hann styddi að hryðjuverkum skyldi hætt og gefa skyldi friðarviðræðum tækifæri. Því miður er umræðan um þetta mál á samfélagsmiðlum stundum þannig að maður er stimplaður sem gyðingahatari og Hamas-vinur. Það sem hér hefur verið rakið er hryllingur sem maður hélt að ekki yrði yfirboðinn. Það hefur því miður gerst í þessu stríði þar sem yfir 11 þús manns hafa verið drepin. Ljár dauðans athafnar sig að vild á Gaza blettinum sem aldrei fyrr. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Átök í Ísrael og Palestínu Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Skoðun Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Sjá meira
Orðatiltæki þetta var mjög vinsælt innan stjórnsýslu Ísraels; „að slá blettinn“ og bletturinn er Gaza. Árið 2006 voru haldnar þingkosningar á Vesturbakkanum og á Gaza. Hamas var hvatt til þátttöku, að taka þátt í þessari stórkostlegu tilraun. Þeir brutu odd á oflæti sínu og létu tilleiðast. Fram að því voru þeir á móti öllum kosningum á hernumdu svæðunum, vegna þess að þessar kosningar voru afleiðingar Oslóar samkomulagsins, sem þeir voru andsnúnir, líkt og margir aðrir. Þeim og öðrum til mikillar undrunar, unnu þeir kosningarnar á Gaza. Samkvæmt eftirlitsteymi Jimmys Carters, voru þær fullkomlega heiðarlegar og sanngjarnar. Hvað gerðu Ísrael og Bandaríkin í kjölfarið? Settu viðskiptahindranir á Gaza sem olli efnahagslegri kyrrstöðu. Nú hafa þær staðið í tæp 20 ár. Á Gaza er atvinnuleysið um 50% og um 60% á meðal hinna ungu, mesta atvinnuleysi sem til er. Helmingur íbúa Gaza eru börn. Flóttamenn og afkomendur þeirra frá stríðinu 1948 eru um 70%, reknir frá svæðum sem urðu Ísrael, flóttamenn í 75 ár. Fæðuöryggi er ekkert á Gaza, undir „venjulegum‟ kringumstæðum. Einn af fyrrum háttsettum embættismönnum í Ísrael, Giora Eiland sem enn er í innsta hring Benjamins Netanyahus, lýsti Gaza árið 2006 sem „risa fangabúðum‟. Baruch Kimmerling, ísraelskur þjóðfélagsfræðingur við Hebreska háskólann í Jerúsalem, kallaði Gaza, „stærstu fangabúðir sem nokkurn tíma hafa verið til.‟ Þegar Hamas hlaut kosningu 2006, sendu þeir út friðartilboð, endurtekið, til að reyna að leysa átökin við Ísrael. Staðreynd, þrátt fyrir orðspor Hamas. Tilboð þeirra byggði á tveggja ríkja lausninni með tilliti til landamæranna fyrir 6. daga stríðið 1967. Í þessu felst, að sjálfsögðu, viðurkenning á tilvist Ísraels. Í júní 2008 var gert vopnahlé milli Ísraels og Hamas. Það hélt til 4. nóvember, í 5 mánuði. Og hver rauf vopnahléið? Hamas? Nei, heldur Ísrael, sem notaði tækifærið til að ráðast á Hamas þegar allra augu voru á kosningunum í Bandaríkjunum, þegar Obama var kosinn. Þá hóf Ísrael að gera það sem þeir eru bestir í, að framkvæma hátækni fjöldamorð. Þeir drápu rúmlega 1.400 manns, þar af 350 börn. Innviðir Gaza voru markvisst eyðilagðir. Samkvæmt skýrslu sem kennd er við Golstone, voru þetta stríðsglæpir og mögulega glæpir gegn mannkyni. Gaza má ekki blómstra Eftir OperationCast Lead, 2008-09, varð smá slaki á ofbeldisfullri herkví á Gaza. Efnahagurinn þar sýndi smá bata. Peningar byrjuðu að koma inn frá Katar. Erdoğan sem þá var forsætisráðherra Tyrklands, áætlaði að heimsækja Gaza. Þetta pirraði Ísrael verulega því Gaza átti alls ekki að fá að blómstra. Hvað gerði Ísrael? Þeir tóku af lífi háttsettan embættismann innan Hamas, Ahmed Jabari. Skömmu síðar eða 14. nóvember 2012, hóf Ísrael árásir á Gaza, Pillar of Defence. A. Jabari bar ábyrgð á samningaviðræðum um vopnahlé við Ísrael. Einmitt á þeim tíma sem hann var tekinn af lífi, var hann í miðjum samningaviðræðum við Ísrael um langtíma vopnahlé. Árið 2014 hófu þeir að slá blettinn aftur; 2200 drepnir og þar af 550 börn. Peter Moore hjá Rauða krossinum sem hafði það hlutverk að greina og yfirfara stríðssvæðið, sagðist aldrei hafa orðið vitni að slíkri eyðileggingu á sínum ferli og þá á Gaza. Hamas á sér fleiri hliðar, öllum er kunnugt um hryðjuverkasögu þeirra. Ég leyfi mér að fullyrða að þau blikna í samanburði við ríkisrekin hryðjuverk Ísraels með samþykki Bandaríkjanna og fleiri. Í ágætri heimildarmynd á vegum BBC, (Púðurtunnan/The Tinderbox) sem sýnd var í sjónvarpinu um miðjan október, kom fram að Hamas leiðtogi hafi verið myrtur af Ísrael 2017 (01:19:28), Jamal Mansour. Nú veit ég ekkert um þennan mann eða A. Jabari að öðru leyti og er ekkert að réttlæta þeirra gjörðir, hverjar sem þær kunna að vera. En það er sláandi að hann skuli hafa verið drepinn, ásamt fleiri leiðtogum Hamas, eftir að hann gaf út yfirlýsingu sem birt var víða, um að hann styddi að hryðjuverkum skyldi hætt og gefa skyldi friðarviðræðum tækifæri. Því miður er umræðan um þetta mál á samfélagsmiðlum stundum þannig að maður er stimplaður sem gyðingahatari og Hamas-vinur. Það sem hér hefur verið rakið er hryllingur sem maður hélt að ekki yrði yfirboðinn. Það hefur því miður gerst í þessu stríði þar sem yfir 11 þús manns hafa verið drepin. Ljár dauðans athafnar sig að vild á Gaza blettinum sem aldrei fyrr.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar