„Words are wind“

Það er engum blöðum um það að fletta að það eru neikvæð áhrif af því að reisa himinháar vindtúrbínur á hæsta fjalli við Gilsfjörð þar sem þær munu gnæfa yfir Breiðafjörð.

En framkvæmdaraðilinn, EM orka, vill ekki meina það.

Í yfir 500 blaðsíðna umhverfismati, framkvæmt af EM orku, er gert lítið úr öllum neikvæðu áhrifunum en um leið er stórfelldum jákvæðum áhrifum á samfélagið lofað.

Ég mun skoða neikvæðu áhrifin síðar en hérna langar mig til að rýna betur í hver þessi jákvæðu loforð eru sem eiga að réttlæta umhverfisspjöllin og hver eigi að standa við þau.

Fyrst ber að nefna 200 störf við uppbyggingu vindorkuversins og öll sú þjónusta sem keypt verður af heimamönnum.

Ekki efast ég um að það þurfi margar hendur til að reisa 21 vindtúrbínu uppi í óbyggðum. Það þarf tugi manna á risastórum vinnuvélum til að byggja breiðan veg upp á fjall og fletja út svæði sem nemur 20 hekturum, svo ekki sé talað um flutning og samsetningu á þessum risum.

En meira að segja framkvæmdaraðilinn viðurkennir að meginþorri þessara starfa verður unninn af innfluttum vinnuflokkum, sérhæfðum í uppsetningu á vindtúrbínum.

Vinnuflokkarnir munu búa í aðfluttum vinnubúðum og það er ansi ólíklegt að matur og annar kostur verður verslaður í Búðinni á Reykhólum.

Jú, sjálfsagt munu sumir fara í sund á Hólmavík og fá sér pizzu á Riis en allir vita að flest það sem þeir þurfa verður flutt beint úr bænum.

Eða hvað?

Kannski verða allir með ámoksturtæki á dráttarvélunum sínum ráðnir, allur kostur keyptur í Búðinni á Reykhólum og öll þjónusta keypt úr nærsveitum. Ólíklegt, en kannski ekki útilokað.

En ég get með vissu fullyrt að EM orka mun ekki ráða þetta fólk né kaupa þessa þjónustu því uppsetningin verður á vegum framleiðandans, Vestas, sem hefur engin loforð gefið, og mun bókað fara ódýrustu leiðina til verksins.

EM orka hefur líka lofað 18 varanlegum störfum skipuðu fólki sem verður búsett á svæðinu til að sinna viðhaldi.

Aftur ætlar EM orka ekki að standa við þetta sjálf, heldur er þetta loforð líka veitt upp í ermina á Vestas sem mun sjá um rekstur og viðhald.

Einhverjum kynni nú að þykja það grunsamlegt að það þurfi næstum því heilan starfsmann í fullt starf til að halda hverri vindmyllu gangandi.

Black Law Wind Farm í Skotlandi er einungis með 7 svæðisbundna starfsmenn þrátt fyrir að vera með 54 myllur og Cedar Point Wind Farm í Colorado með 139 vindmyllur eru einungis með 12 staðbundna starfsmenn eða 0,086 starfsmann fyrir hverja myllu, ekki 0,86.

Í viðtali um viðhald segir annar vindmylluframleiðandi að allar þeirra vindmyllur þurfi bara viðhald einu sinni á ári. Fyrir þetta þurfi staðbundinn vinnuflokk fyrir stærri verkefni, en fyrir minni vindmyllugarða sé teymi sem komi bara öðru hvoru.

Þetta vekur vangaveltur hjá mörgum. Ætlar Vestas að sinna viðhaldi 10 sinnum betur en annarstaðar eða eru þetta kannski bara innantóm loforð?

Að lokum er það mútu…, ég meina samfélagssjóðurinn.

Það er sjóður sem EM orka ætlar að stofna og borga ca 18 milljónir í á ári eftir því hver gróðinn verður af rekstrinum.

Sjóðurinn verður reyndar bara fyrir sveitarfélagið sem fer með skipulagsvaldið fyrir orkuverið, þó svo að það sé staðsett á mótum þriggja sveitarfélaga.

Enn og aftur er óvíst að eigendur EM orku muni vera sá aðili sem þarf að standa við þetta loforð því þeir hafa lýst því yfir að þeir vilji helst selja sig úr verkefninu þegar það er komið af stað.

Þetta er því enn eitt loforðið sem er auðvelt að gefa þegar það eru aðrir sem þurfa að standa við það.

Og það verður auðvelt að réttlæta að skrúfa fyrir framlög í sjóðinn. Því eins og við þekkjum með álverin og fleiri erlendar fjárfestingar þá er því stýrt mjög vel að enginn arður verði í íslenska félaginu. Það er gert með lánum frá erlenda móðurfélaginu sem fær allan arðinn til sín í formi vaxtagreiðslna.

Þannig gæti samfélagssjóðurinn þurrkast upp örfáum árum eftir gangsetningu og Reykhólahreppur setið eftir með ekkert nema brotin loforð og Breiðafjörð sem verður aldrei samur.

Í sumar ákvað umhverfisráðherra að ganga gegn ráðleggingum vinnuhóps um rammaáætlun og taka vindorkuverið úr biðflokki yfir í nýtingarflokk, þrátt fyrir að frekari rannsóknir vanti meðal annars um áhrif þess á arnarstofninn.

Málið er núna í samráðsgátt þar sem þú getur sagt þitt álit. Nánari upplýsingar um það eru á frjalsirvindar.is

Höfundur er Breiðfirðingur.