Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Keppast um titilinn Sport Lærði að ganga og tala upp á nýtt: „Þessi röskun er ekkert grín“ Sport Rændu lið sitt titilfögnuði og eiga yfir höfði sér lífstíðarbann Fótbolti Allt brjálað í lokin en titillinn blasir við Skyttunum Enski boltinn „Eitt allra eftirminnilegasta íþróttalið síðasta áratuginn“ Handbolti Uppgjörið: KA - ÍBV 2-0 | Sjálfsmark sökkti gestunum í lok leiks Íslenski boltinn ÍBV fær háa sekt vegna ósæmilegrar hegðunar stuðningsmanns Handbolti Vilja banna landsliðsþjálfurum að þjálfa félagslið Handbolti Elísa rétt missti af silfri: „Svo kemur þetta helvítis sikk sakk“ Sport Besta byrjun KR í efstu deild síðan árið 1959 Íslenski boltinn Fleiri fréttir Barcelona - Real Madrid | Börsungar geta tryggt titilinn gegn erkifjendunum Meistarar í fyrsta sinn í fjörutíu ár á kostnað Elíasar Valgeir og félagar að bjarga sér með frábærum sigri Allt brjálað í lokin en titillinn blasir við Skyttunum Kristian skoraði í gífurlega mikilvægum sigri Twente Umfjöllun: Stjarnan - FH 1-2 | FH hafði betur í fjörugum nágrannaslag Martin stoðsendingahæstur í sigri Ómar Ingi fór hamförum og Íslendingaliðið einu skrefi frá titli Tók Viktor Bjarka innan við mínútu að skora Uppgjörið ÍBV - Þór/KA 2-0 | Fullkomin byrjun nýliðanna heldur áfram Uppgjörið: KA - ÍBV 2-0 | Sjálfsmark sökkti gestunum í lok leiks ÍBV fær háa sekt vegna ósæmilegrar hegðunar stuðningsmanns Mistókst að lyfta sér upp fyrir Liverpool Elías stórbrotinn en titilbaráttunni gæti verið lokið á eftir Stýrir Börsungum í kvöld þrátt fyrir föðurmissi og gæti orðið meistari Tryggvi Snær atkvæðamikill í súru tapi Besta byrjun KR í efstu deild síðan árið 1959 Rændu lið sitt titilfögnuði og eiga yfir höfði sér lífstíðarbann „Eitt allra eftirminnilegasta íþróttalið síðasta áratuginn“ Vilja banna landsliðsþjálfurum að þjálfa félagslið Dagskráin í dag: Pressa á Arsenal og Stúkan um kvöldið Lærði að ganga og tala upp á nýtt: „Þessi röskun er ekkert grín“ Sjáðu mörkin: Frábær Doku og aukaspyrnan sem rúllaði í mark Liverpool Elísa rétt missti af silfri: „Svo kemur þetta helvítis sikk sakk“ Arnar: Ákefðin var til staðar en hún var ekki á réttum hlutum Guardiola hvatti West Ham og uppskar hlátur Grindavík - Tindastóll 85-80 | Gáfu færi á sér en fögnuðu fyrsta sigri Óli Óla: Mér líður vel í Skagafirðinum líka Orri áfram heitur á Spáni Skoruðu eftir 15 sekúndur og Þórir fékk engu breytt Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Keppast um titilinn Sport Lærði að ganga og tala upp á nýtt: „Þessi röskun er ekkert grín“ Sport Rændu lið sitt titilfögnuði og eiga yfir höfði sér lífstíðarbann Fótbolti Allt brjálað í lokin en titillinn blasir við Skyttunum Enski boltinn „Eitt allra eftirminnilegasta íþróttalið síðasta áratuginn“ Handbolti Uppgjörið: KA - ÍBV 2-0 | Sjálfsmark sökkti gestunum í lok leiks Íslenski boltinn ÍBV fær háa sekt vegna ósæmilegrar hegðunar stuðningsmanns Handbolti Vilja banna landsliðsþjálfurum að þjálfa félagslið Handbolti Elísa rétt missti af silfri: „Svo kemur þetta helvítis sikk sakk“ Sport Besta byrjun KR í efstu deild síðan árið 1959 Íslenski boltinn Fleiri fréttir Barcelona - Real Madrid | Börsungar geta tryggt titilinn gegn erkifjendunum Meistarar í fyrsta sinn í fjörutíu ár á kostnað Elíasar Valgeir og félagar að bjarga sér með frábærum sigri Allt brjálað í lokin en titillinn blasir við Skyttunum Kristian skoraði í gífurlega mikilvægum sigri Twente Umfjöllun: Stjarnan - FH 1-2 | FH hafði betur í fjörugum nágrannaslag Martin stoðsendingahæstur í sigri Ómar Ingi fór hamförum og Íslendingaliðið einu skrefi frá titli Tók Viktor Bjarka innan við mínútu að skora Uppgjörið ÍBV - Þór/KA 2-0 | Fullkomin byrjun nýliðanna heldur áfram Uppgjörið: KA - ÍBV 2-0 | Sjálfsmark sökkti gestunum í lok leiks ÍBV fær háa sekt vegna ósæmilegrar hegðunar stuðningsmanns Mistókst að lyfta sér upp fyrir Liverpool Elías stórbrotinn en titilbaráttunni gæti verið lokið á eftir Stýrir Börsungum í kvöld þrátt fyrir föðurmissi og gæti orðið meistari Tryggvi Snær atkvæðamikill í súru tapi Besta byrjun KR í efstu deild síðan árið 1959 Rændu lið sitt titilfögnuði og eiga yfir höfði sér lífstíðarbann „Eitt allra eftirminnilegasta íþróttalið síðasta áratuginn“ Vilja banna landsliðsþjálfurum að þjálfa félagslið Dagskráin í dag: Pressa á Arsenal og Stúkan um kvöldið Lærði að ganga og tala upp á nýtt: „Þessi röskun er ekkert grín“ Sjáðu mörkin: Frábær Doku og aukaspyrnan sem rúllaði í mark Liverpool Elísa rétt missti af silfri: „Svo kemur þetta helvítis sikk sakk“ Arnar: Ákefðin var til staðar en hún var ekki á réttum hlutum Guardiola hvatti West Ham og uppskar hlátur Grindavík - Tindastóll 85-80 | Gáfu færi á sér en fögnuðu fyrsta sigri Óli Óla: Mér líður vel í Skagafirðinum líka Orri áfram heitur á Spáni Skoruðu eftir 15 sekúndur og Þórir fékk engu breytt Sjá meira