Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Sakar leikmann um að halda framhjá sér með mörgum leikmönnum Körfubolti Týndur í fjórtán daga Fótbolti Enska deildin mótmælir ákvörðunum Infantino Fótbolti Fifa gefur út hvað Argentína er rannsakað fyrir eftir heimsmeistaramótið Fótbolti Howe hættur hjá Newcastle Enski boltinn Bavíanar í Bandaríkjunum vilja græða peninga Sport Val milli grunngilda hreyfingarinnar og gylliboðs Infantino Fótbolti Matthías Guðmundsson: „Þá skaðar það sálina líka“ Fótbolti Fótbraut andstæðing og verður í banni þar til beinið grær Fótbolti Uppgjörið: Hapoel Be'er Shiva - Víkingur 2-0 (3-2) | Bitnir í rassinn Íslenski boltinn Fleiri fréttir Howe hættur hjá Newcastle AC Milan neitar fregnum af andláti Franco Baresi Rio Ngumoah tryggði Liverpool sigur Sakar leikmann um að halda framhjá sér með mörgum leikmönnum Val milli grunngilda hreyfingarinnar og gylliboðs Infantino Týndur í fjórtán daga Dagskráin í dag: Evrópuleikir og risamót í golfi Enska deildin mótmælir ákvörðunum Infantino Fifa gefur út hvað Argentína er rannsakað fyrir eftir heimsmeistaramótið Alda Ólafsdóttir : „Ótrúlega mikil trú í öllu liðinu“ Matthías Guðmundsson: „Þá skaðar það sálina líka“ Þróttur tók toppsætið af Aftureldingu tveimur mönnum fleiri „Hefði verið gott að enda á þrennu“ Theodór Ingi var hetja Fylkis í endurkomusigri Tómas Óli sló Gísla Gottskálk út með frábærri innkomu Uppgjörið: Hapoel Be'er Shiva - Víkingur 2-0 (3-2) | Bitnir í rassinn FC Kobenhavn komst naumlega áfram þrátt fyrir meiðsli Viktors Bjarka Uppgjörið: Fram - Valur 4-1 | Valur situr sem fastast á botninum Formúla 1 leitar til Evrópu ef stríðsátökin halda áfram Uppgjörið: ÍBV - FH 2-2 | Eyjakonur sóttu stig á lokamínútunni Uppgjörið: Breiðablik - Þór/KA 2-0 | Ólöf Sigríður á skotskónum og víti forgörðum Nefbraut samherja sinn á æfingu hjá Keflavík Fótbraut andstæðing og verður í banni þar til beinið grær Ný yfirlýsing UEFA: „FIFA getur ekki notað íþróttina til að auðga sig og vini sína“ Welbeck verður sá fyrsti í fjögur ár Þjálfari 49ers heppinn að missa ekki augað í bílslysinu Enska deildin mun taka hart á platmeiðslum markvarða Fjórtán marka stórsigur í fyrsta leik Bavíanar í Bandaríkjunum vilja græða peninga Fjöldi leikmanna hurfu eftir Gothia Cup-unglingamótið Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Sakar leikmann um að halda framhjá sér með mörgum leikmönnum Körfubolti Týndur í fjórtán daga Fótbolti Enska deildin mótmælir ákvörðunum Infantino Fótbolti Fifa gefur út hvað Argentína er rannsakað fyrir eftir heimsmeistaramótið Fótbolti Howe hættur hjá Newcastle Enski boltinn Bavíanar í Bandaríkjunum vilja græða peninga Sport Val milli grunngilda hreyfingarinnar og gylliboðs Infantino Fótbolti Matthías Guðmundsson: „Þá skaðar það sálina líka“ Fótbolti Fótbraut andstæðing og verður í banni þar til beinið grær Fótbolti Uppgjörið: Hapoel Be'er Shiva - Víkingur 2-0 (3-2) | Bitnir í rassinn Íslenski boltinn Fleiri fréttir Howe hættur hjá Newcastle AC Milan neitar fregnum af andláti Franco Baresi Rio Ngumoah tryggði Liverpool sigur Sakar leikmann um að halda framhjá sér með mörgum leikmönnum Val milli grunngilda hreyfingarinnar og gylliboðs Infantino Týndur í fjórtán daga Dagskráin í dag: Evrópuleikir og risamót í golfi Enska deildin mótmælir ákvörðunum Infantino Fifa gefur út hvað Argentína er rannsakað fyrir eftir heimsmeistaramótið Alda Ólafsdóttir : „Ótrúlega mikil trú í öllu liðinu“ Matthías Guðmundsson: „Þá skaðar það sálina líka“ Þróttur tók toppsætið af Aftureldingu tveimur mönnum fleiri „Hefði verið gott að enda á þrennu“ Theodór Ingi var hetja Fylkis í endurkomusigri Tómas Óli sló Gísla Gottskálk út með frábærri innkomu Uppgjörið: Hapoel Be'er Shiva - Víkingur 2-0 (3-2) | Bitnir í rassinn FC Kobenhavn komst naumlega áfram þrátt fyrir meiðsli Viktors Bjarka Uppgjörið: Fram - Valur 4-1 | Valur situr sem fastast á botninum Formúla 1 leitar til Evrópu ef stríðsátökin halda áfram Uppgjörið: ÍBV - FH 2-2 | Eyjakonur sóttu stig á lokamínútunni Uppgjörið: Breiðablik - Þór/KA 2-0 | Ólöf Sigríður á skotskónum og víti forgörðum Nefbraut samherja sinn á æfingu hjá Keflavík Fótbraut andstæðing og verður í banni þar til beinið grær Ný yfirlýsing UEFA: „FIFA getur ekki notað íþróttina til að auðga sig og vini sína“ Welbeck verður sá fyrsti í fjögur ár Þjálfari 49ers heppinn að missa ekki augað í bílslysinu Enska deildin mun taka hart á platmeiðslum markvarða Fjórtán marka stórsigur í fyrsta leik Bavíanar í Bandaríkjunum vilja græða peninga Fjöldi leikmanna hurfu eftir Gothia Cup-unglingamótið Sjá meira