Atvinnulífið misnoti heilbrigðiskerfið Smári Jökull Jónsson skrifar 8. janúar 2026 22:40 Gunnar Þór Geirsson er formaður Félags íslenskra heimilislækna. Vísir/Bjarni Atvinnulífið misnotar opinbera kerfið með því að nota heilbrigðiskerfið til þess að halda utan um fjarvistir starfsmanna, að mati formanns Félags heimilislækna. Tíðar læknaheimsóknir fólks af erlendum uppruna í þeim tilgangi veki hann til umhugsunar hvort um mismunun sé að ræða. Síðustu daga hefur fréttastofa fjallað um veikindahlutfall starfsfólks á vinnumarkaði og að veikindahlutfall sé umtalsvert hærra hjá opinberum stofnunum og sveitarfélögum en á almennum markaði. Framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs fullyrti að dæmi væru um starfsmenn hjá hinu opinbera sem færu í veikindaleyfi, jafnvel í ár, án þess að veikindi séu til staðar. „Ég myndi nú telja að ef fólk er búið að vera veikt í þetta langan tíma þá er oftast um raunveruleg veikindi að ræða. Auðvitað er hægt að misnota öll kerfi en það er ekki hlutverk læknis að vera að véfengja skjólstæðinga sína,“ sagði Gunnar Þór Geirsson, formaður Félags íslenskra heimilislækna, um orð Björns Brynjólfs Björnssonar, framkvæmdastjóra Viðskiptaráðs, í kvöldfréttum í gær. „Læknar eru málsvarar sinna skjólstæðinga. Auðvitað getur verið erfitt að meta en þegar maður hittir viðkomandi oftar en einu sinni þá fær maður góða mynd af því hvað er að hrjá fólk. Sérstaklega getur þetta verið flókið ef viðkomandi er að hitta fleiri en einn lækni.“ Hann segir það sameiginlegt markmið að viðkomandi sjúklingur nái heilsu. „Heimilislæknir reynir með tímanum að ná góðum tengslum við viðkomandi. Flest fólk vill snúa aftur til vinnu eftir veikindi. Það að vinna eru réttindi sem flestir vilja hafa aðgang að.“ Vill styttri vottorðin út Fólk geti glímt við veikindi með ósýnileg einkenni. Vottorðakerfið sé ekki gott og nefnir Gunnar nágrannalönd þar sem ekki þarf vottorð fyrir fyrstu viku veikinda. „Ég tel að við ættum að fara í vinnu, þá stjórnvöld í samvinnu við Félag heimilislækna og mögulega atvinnulífið, að reyna að koma þessum styttri vottorðum út,“ segir Gunnar, sem vill þó ítreka að aðkoma læknis sé nauðsynleg í lengri veikindum. Fólk komi endurtekið til læknis vegna skemmri veikinda, jafnvel 1-2 daga, eingöngu til að fá vottorð að kröfu atvinnurekenda en ekki til að fá mat á veikindum eða ráðleggingar í tengslum við þau. Það sé sóun á tíma lækna og sjúklinga, tíminn sé auðlind sem mikilvægt er að sé sem best nýtt. „Það er í raun og veru misnotkun á opinberu heilbrigðiskerfi að atvinnulífið sé að nota opinbera heilbrigðiskerfið til að halda utan um fjarvistir hjá fyrirtæki sem er í einkaeigu.“ Meiri krafa á fólk af erlendum uppruna Þá sé það hans tilfinning að fólk af erlendum uppruna sem vinni láglaunastörf þurfi oftar vottorð vegna skemmri veikinda. „Það vekur mann til umhugsunar hvort það sé einhver mismunun hér í gangi.“ Mismunun að hvaða leyti? „Að fólk sem er að vinna þessi störf, að það sé einhvern veginn gerð meiri krafa á að þau sanni að hér sé um raunveruleg veikindi að ræða,“ sagði Gunnar að lokum. Vinnumarkaður Heilbrigðismál Rekstur hins opinbera Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Innlent Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent Bein útsending frá þingsetningu: Rætt við formenn og rýnt í pólitík og tísku Innlent Starfsmenn í verkfall eftir heimsókn trúarhóps Erlent Kynntu þingmálaskrá vetrarins Innlent Klerkastjórnin missir tökin Erlent Fleiri fréttir Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Bein útsending frá þingsetningu: Rætt við formenn og rýnt í pólitík og tísku „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Viðbrögð við sláandi PISA-könnun Ísland sé með rauða spjaldið í námsárangri barna „Ef þetta á að vera grín er þetta lélegt grín“ Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Ógnandi, vopnaður hnífi og í annarlegu ástandi Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna „Þetta er ekki til þess að auka mönnum bjartsýni“ Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Kjörsókn jókst meira á landsbyggðinni en í borginni Sóttur til Póllands vegna manndráps á Kársnesi „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ „Vonandi birtist ekkert meira af myndum sem þessum“ Barnabótapotturinn stendur í stað en ýmis gjöld hækka Klórar sér í kollinum Dulin hækkun rökstudd með styttingu vinnuvikunnar Ríkisráðsfundur og styttist í setningu þings Skera niður Loftslags- og orkusjóð um rúma þrjá milljarða Sjá meira
Síðustu daga hefur fréttastofa fjallað um veikindahlutfall starfsfólks á vinnumarkaði og að veikindahlutfall sé umtalsvert hærra hjá opinberum stofnunum og sveitarfélögum en á almennum markaði. Framkvæmdastjóri Viðskiptaráðs fullyrti að dæmi væru um starfsmenn hjá hinu opinbera sem færu í veikindaleyfi, jafnvel í ár, án þess að veikindi séu til staðar. „Ég myndi nú telja að ef fólk er búið að vera veikt í þetta langan tíma þá er oftast um raunveruleg veikindi að ræða. Auðvitað er hægt að misnota öll kerfi en það er ekki hlutverk læknis að vera að véfengja skjólstæðinga sína,“ sagði Gunnar Þór Geirsson, formaður Félags íslenskra heimilislækna, um orð Björns Brynjólfs Björnssonar, framkvæmdastjóra Viðskiptaráðs, í kvöldfréttum í gær. „Læknar eru málsvarar sinna skjólstæðinga. Auðvitað getur verið erfitt að meta en þegar maður hittir viðkomandi oftar en einu sinni þá fær maður góða mynd af því hvað er að hrjá fólk. Sérstaklega getur þetta verið flókið ef viðkomandi er að hitta fleiri en einn lækni.“ Hann segir það sameiginlegt markmið að viðkomandi sjúklingur nái heilsu. „Heimilislæknir reynir með tímanum að ná góðum tengslum við viðkomandi. Flest fólk vill snúa aftur til vinnu eftir veikindi. Það að vinna eru réttindi sem flestir vilja hafa aðgang að.“ Vill styttri vottorðin út Fólk geti glímt við veikindi með ósýnileg einkenni. Vottorðakerfið sé ekki gott og nefnir Gunnar nágrannalönd þar sem ekki þarf vottorð fyrir fyrstu viku veikinda. „Ég tel að við ættum að fara í vinnu, þá stjórnvöld í samvinnu við Félag heimilislækna og mögulega atvinnulífið, að reyna að koma þessum styttri vottorðum út,“ segir Gunnar, sem vill þó ítreka að aðkoma læknis sé nauðsynleg í lengri veikindum. Fólk komi endurtekið til læknis vegna skemmri veikinda, jafnvel 1-2 daga, eingöngu til að fá vottorð að kröfu atvinnurekenda en ekki til að fá mat á veikindum eða ráðleggingar í tengslum við þau. Það sé sóun á tíma lækna og sjúklinga, tíminn sé auðlind sem mikilvægt er að sé sem best nýtt. „Það er í raun og veru misnotkun á opinberu heilbrigðiskerfi að atvinnulífið sé að nota opinbera heilbrigðiskerfið til að halda utan um fjarvistir hjá fyrirtæki sem er í einkaeigu.“ Meiri krafa á fólk af erlendum uppruna Þá sé það hans tilfinning að fólk af erlendum uppruna sem vinni láglaunastörf þurfi oftar vottorð vegna skemmri veikinda. „Það vekur mann til umhugsunar hvort það sé einhver mismunun hér í gangi.“ Mismunun að hvaða leyti? „Að fólk sem er að vinna þessi störf, að það sé einhvern veginn gerð meiri krafa á að þau sanni að hér sé um raunveruleg veikindi að ræða,“ sagði Gunnar að lokum.
Vinnumarkaður Heilbrigðismál Rekstur hins opinbera Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Innlent Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent Bein útsending frá þingsetningu: Rætt við formenn og rýnt í pólitík og tísku Innlent Starfsmenn í verkfall eftir heimsókn trúarhóps Erlent Kynntu þingmálaskrá vetrarins Innlent Klerkastjórnin missir tökin Erlent Fleiri fréttir Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Bein útsending frá þingsetningu: Rætt við formenn og rýnt í pólitík og tísku „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Þingmálaskrá vetrarins: Sanngirnisbætur, sveitarstjórnarlög og samfélagsmiðlabann Viðbrögð við sláandi PISA-könnun Ísland sé með rauða spjaldið í námsárangri barna „Ef þetta á að vera grín er þetta lélegt grín“ Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Ógnandi, vopnaður hnífi og í annarlegu ástandi Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna „Þetta er ekki til þess að auka mönnum bjartsýni“ Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Kjörsókn jókst meira á landsbyggðinni en í borginni Sóttur til Póllands vegna manndráps á Kársnesi „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ „Vonandi birtist ekkert meira af myndum sem þessum“ Barnabótapotturinn stendur í stað en ýmis gjöld hækka Klórar sér í kollinum Dulin hækkun rökstudd með styttingu vinnuvikunnar Ríkisráðsfundur og styttist í setningu þings Skera niður Loftslags- og orkusjóð um rúma þrjá milljarða Sjá meira
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Innlent