Börnin geta ekki beðið lengur. Hættum að ræða og byrjum að framkvæma Róbert Ragnarsson skrifar 15. janúar 2026 09:16 Við vitum hvað þarf að gera. Hugmyndirnar liggja fyrir, tillögurnar eru til, fagþekkingin er til staðar. Það sem vantar er pólitískur vilji til að klára málin. Það er einfaldlega óásættanlegt að ár eftir ár ræðum við sama úrræðaleysið í skólakerfinu án þess að gripið sé til raunverulegra aðgerða. Börnin geta ekki beðið lengur. Skóli án aðgreiningar hefur haft gríðarlega jákvæð áhrif. Hann hefur rofið félagslega einangrun barna með fötlun, aukið þátttöku þeirra og bætt lífsgæði margra fjölskyldna. Hugmyndafræðin er mikilvæg og rétt, en hún dugar ekki fyrir öll börn, alltaf. Raunveruleikinn er sá að sum börn þurfa mjög sérhæfða þjónustu sem verður ekki veitt innan almenns skólastarfs, jafnvel þótt viljinn sé fyrir hendi. Umræða um skólaþjónustu á ekki að snúast um „annað hvort eða“, heldur bæði og. Úrræði eiga að ráðast af þörfum barnsins en ekki hugmyndafræðilegri rörsýn eða kreddum. Foreldrar barna með sérþarfir verja ómældum tíma og orku í að berjast fyrir grunnþjónustu. Tíma sem ætti að fara í að styðja börnin sín og vera fjölskylda. Ég hef hitt forsvarskonur biðlisti.is sem hafa skýra sýn á hvernig megi bæta þjónustuna. Við verðum að hlusta á notendur og leyfa fagfólki að útfæra lausnir byggðar á bestu þekkingu og reynslu. Sérskólar Klettaskóli og Brúarskóli eru sprungnir, biðlistar langir og eftirspurn langt umfram framboð. Nemendur koma úr mörgum sveitarfélögum, en ábyrgðin hvílir að mestu á Reykjavíkurborg. Þar þarf að taka af skarið og kalla önnur sveitarfélög að borðinu. Ég hef starfað sem ráðgjafi fyrir Reykjavíkurborg og komið að úrbótatillögum í rekstri sérskólanna. Niðurstaðan er að það þarf að opna annan sérskóla. Að ekki hafi tekist að ná pólitískri samstöðu um slíkt er óásættanlegt þegar börn bíða eftir nauðsynlegri þjónustu. Íslenskubrú Svipaður vandi blasir við í þjónustu við nemendur af erlendum uppruna. Kennarar hafa kallað eftir markvissari úrræðum, meðal annars með innleiðingu svokallaðs brúarnáms, á borð við Íslenskubrú. Í þessum úrræðum fá nemendur markvissan tungumálastuðning samhliða því að taka þátt með sínum bekk í íþróttum og verklegum greinum. Smám saman færast þeir svo inn í almennt nám með stuðningi. Þetta er mannúðleg, fagleg og skynsamleg leið sem gagnast bæði nemendum og kennurum. Slík úrræði eru þekkt víða á Norðurlöndum. Þar sýna rannsóknir jafnframt að þegar nemendur af erlendum uppruna eru spurðir um reynslu sína af brúarnámi eru þeir sammála um að þeir hefðu viljað komast fyrr inn í almennan bekk. Þar ná þeir betri tökum á tungumálinu, þjálfa samskipti og efla menningarlæsi sitt. Við verðum að þora að endurskoða kerfin okkar þegar þau virka ekki nægilega vel. Börn eiga ekki að falla milli kerfa vegna skorts á hugrekki í ákvarðanatöku. Sem leiðtogi Viðreisnar í Reykjavík mun ég beita mér fyrir skýrum og raunhæfum lausnum. Stytta biðlista og fjölga úrræðum í samstarfi sveitarfélaga. Höfundur er stjórnmálafræðingur Msc og frambjóðandi í 1. sæti í prófkjöri Viðreisnar í Reykjavík. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Róbert Ragnarsson Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Skoðun Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Sjá meira
Við vitum hvað þarf að gera. Hugmyndirnar liggja fyrir, tillögurnar eru til, fagþekkingin er til staðar. Það sem vantar er pólitískur vilji til að klára málin. Það er einfaldlega óásættanlegt að ár eftir ár ræðum við sama úrræðaleysið í skólakerfinu án þess að gripið sé til raunverulegra aðgerða. Börnin geta ekki beðið lengur. Skóli án aðgreiningar hefur haft gríðarlega jákvæð áhrif. Hann hefur rofið félagslega einangrun barna með fötlun, aukið þátttöku þeirra og bætt lífsgæði margra fjölskyldna. Hugmyndafræðin er mikilvæg og rétt, en hún dugar ekki fyrir öll börn, alltaf. Raunveruleikinn er sá að sum börn þurfa mjög sérhæfða þjónustu sem verður ekki veitt innan almenns skólastarfs, jafnvel þótt viljinn sé fyrir hendi. Umræða um skólaþjónustu á ekki að snúast um „annað hvort eða“, heldur bæði og. Úrræði eiga að ráðast af þörfum barnsins en ekki hugmyndafræðilegri rörsýn eða kreddum. Foreldrar barna með sérþarfir verja ómældum tíma og orku í að berjast fyrir grunnþjónustu. Tíma sem ætti að fara í að styðja börnin sín og vera fjölskylda. Ég hef hitt forsvarskonur biðlisti.is sem hafa skýra sýn á hvernig megi bæta þjónustuna. Við verðum að hlusta á notendur og leyfa fagfólki að útfæra lausnir byggðar á bestu þekkingu og reynslu. Sérskólar Klettaskóli og Brúarskóli eru sprungnir, biðlistar langir og eftirspurn langt umfram framboð. Nemendur koma úr mörgum sveitarfélögum, en ábyrgðin hvílir að mestu á Reykjavíkurborg. Þar þarf að taka af skarið og kalla önnur sveitarfélög að borðinu. Ég hef starfað sem ráðgjafi fyrir Reykjavíkurborg og komið að úrbótatillögum í rekstri sérskólanna. Niðurstaðan er að það þarf að opna annan sérskóla. Að ekki hafi tekist að ná pólitískri samstöðu um slíkt er óásættanlegt þegar börn bíða eftir nauðsynlegri þjónustu. Íslenskubrú Svipaður vandi blasir við í þjónustu við nemendur af erlendum uppruna. Kennarar hafa kallað eftir markvissari úrræðum, meðal annars með innleiðingu svokallaðs brúarnáms, á borð við Íslenskubrú. Í þessum úrræðum fá nemendur markvissan tungumálastuðning samhliða því að taka þátt með sínum bekk í íþróttum og verklegum greinum. Smám saman færast þeir svo inn í almennt nám með stuðningi. Þetta er mannúðleg, fagleg og skynsamleg leið sem gagnast bæði nemendum og kennurum. Slík úrræði eru þekkt víða á Norðurlöndum. Þar sýna rannsóknir jafnframt að þegar nemendur af erlendum uppruna eru spurðir um reynslu sína af brúarnámi eru þeir sammála um að þeir hefðu viljað komast fyrr inn í almennan bekk. Þar ná þeir betri tökum á tungumálinu, þjálfa samskipti og efla menningarlæsi sitt. Við verðum að þora að endurskoða kerfin okkar þegar þau virka ekki nægilega vel. Börn eiga ekki að falla milli kerfa vegna skorts á hugrekki í ákvarðanatöku. Sem leiðtogi Viðreisnar í Reykjavík mun ég beita mér fyrir skýrum og raunhæfum lausnum. Stytta biðlista og fjölga úrræðum í samstarfi sveitarfélaga. Höfundur er stjórnmálafræðingur Msc og frambjóðandi í 1. sæti í prófkjöri Viðreisnar í Reykjavík.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar