Skipu­lag á að þjóna fólki, ekki pólitískum prinsippum

Skipulagsmál eru samofin lífsgæðum íbúa og hafa áhrif á daglegt líf fólks, heilsu þess og samfélagslega velferð. Ákvarðanir um hvernig land er nýtt, hvar byggt er, hvernig samgöngum er háttað og hversu mikið rými er fyrir græn svæði móta ekki aðeins daginn í dag heldur einnig framtíð komandi kynslóða. Því er brýnt að skipulagsákvarðanir byggi á þekkingu, raunhæfum sjónarmiðum og virðingu fyrir ólíkum þörfum íbúa.

Þétting má ekki skerða lífsgæði

Á undanförnum árum hefur þétting byggðar verið kynnt sem ein helsta lausnin til að stuðla að sjálfbærni, hagkvæmni og betri nýtingu innviða. Í sjálfu sér geta þessi markmið verið jákvæð. Þegar þétting er hins vegar framkvæmd án heildstæðrar sýnar og skynsamlegs jafnvægis getur hún haft neikvæðar afleiðingar. Í Reykjavík hefur þróunin í mörgum tilfellum gengið of langt, þar sem vinstrisinnaðir meirihlutar hafa ýtt undir mikla og hraða uppbyggingu á þegar þéttbýlum svæðum. Byggð eru þétt hverfi með takmörkuðum bílastæðafjölda til að neyða fólk til að nýta almenningssamgöngur sem eru ekki að virka í dag.

Afleiðingar þessarar stefnu birtast víða. Græn svæði hafa víða horfið eða verið skert, byggingar skyggja á íbúðir og opin svæði og umferðarálag hefur aukist. Íbúar upplifa minna næði, verri loftgæði og aukið álag í daglegu lífi. Slík þróun hefur áhrif á bæði andlega og líkamlega heilsu fólks og dregur úr þeirri upplifun að búa í mannvænu samfélagi. Þrátt fyrir þessi augljósu vandamál hafa mörg mistök í skipulagi borgarinnar ekki verið viðurkennd opinberlega, hvað þá leiðrétt. Skipulag á að þjóna fólki, ekki hugmyndafræði eða skammtímahagsmunum.

Hafnfirðingar standa frammi fyrir vali

Hafnfirðingar standa nú frammi fyrir mikilvægum ákvörðunum í skipulagsmálum með endurskoðun aðalskipulags bæjarins. Bærinn þarf að huga vel að því hvernig ný hverfi eru skipulögð og hvernig innviðir eru nýttir. Markmiðið hlýtur að vera að tryggja góð lífsgæði íbúa, jafnt þeirra sem þegar búa í bænum sem þeirra sem flytja þangað í framtíðinni.

Í nýjum hverfum þarf að tryggja næg bílastæði, gott aðgengi að þjónustu og öruggt umhverfi fyrir fjölskyldur. Samhliða því þarf að byggja upp öflugar og áreiðanlegar almenningssamgöngur. Þótt Borgarlínan muni hugsanlega geta nýst mörgum íbúum, þá mun hún ekki leysa nema lítinn hluta samgönguvanda Hafnarfjarðar, hvorki innan bæjarins né til og frá honum. Samgöngur verða að virka í heild sinni og taka þarf tillit til allra samgöngumáta, einkabílsins, almenningssamgangna, hjólandi og gangandi.

Einhliða áhersla á einn samgöngumáta skapar ójafnvægi og útilokar hluta íbúa. Skipulag verður að endurspegla raunverulegt daglegt líf fólks og atvinnulífs.

Til framtíðar er jafnframt nauðsynlegt að færa út mörk þeirra svæða sem sveitarfélög hafa til uppbyggingar nýrra hverfa. Með því má draga úr óhóflegri þéttingu, minnka álag á innviði og skapa fjölbreyttari búsetukosti. Ábyrg skipulagsstefna snýst ekki aðeins um nýtingu lands heldur um að byggja samfélag þar sem lífsgæði eru sett í fyrsta sæti.

Höfundur er bæjarfulltrúi og frambjóðandi í oddvitasæti í prófkjöri Sjálfstæðisflokksins í Hafnarfirði.