Mikil and­staða við nýtt 160 her­bergja hótel á Laugar­vatni

„Nú er til kynningar skipulagslýsing fyrir svæði á Laugarvatni við Hverabraut, þar sem fyrrum heimavist Íþróttakennaraskólans stendur, hús sem síðast hýsti Ungmennabúðir UMFÍ, en hefur staðið ónotað í nokkur ár. 

Nýir eigendur hússins, „Lognfossar ehf”, hafa áhuga á að breyta því í gististarfsemi og byggja meira upp á svæðinu í kringum húsið. Áformin snúa að uppbyggingu fjölskylduhótels með allt að 160 herbergjum, þar sem áhersla verður á hreyfingu og útiveru. Nánar tiltekið er um að ræða viðbyggingu við gömlu heimavistina og byggingu á viðbótarlóð. 

Fyrir eru í deiliskipulagi tvær óbyggðar byggingarlóðir á svæðinu á milli heimavistarinnar og hversins á Laugarvatni, ekki samliggjandi þó, og er fyrirhugað að breyta staðsetningu óbyggðu lóðanna á svæðinu og færa þær ásamt byggingarheimildum nær heimavistinni“, segir Ásta og bætir við. 

„Áform eigenda snúa að því að byrja á því að taka gamla heimavistarhúsið í gegn og breyta því í 38 herbergja hótel og á næstu árum rísi síðan nýbygging fyrir fleiri herbergi. Hvað varðar kostnað við svona uppbyggingarverkefni, þá er hann alltaf talinn í milljörðum“.

Kynningarfundur á næstu dögum

Sveitarstjórn Bláskógabyggðar hefur samþykkt að svokölluð skipulagslýsing fari til auglýsingar og umsagnar á grundvelli skipulagslaga og hefur sú auglýsing verið birt og er unnt að skila inn athugasemdum á Skipulagsgátt. Þegar því ferli lýkur er farið yfir athugasemdir og umsagnir sem berast. 

„Ferill skipulagsmála af þessu tagi er síðan þannig að næsta skref er að leggja fram tillögu að breytingu á aðal- og deiliskipulagi, sem fer þá aftur í auglýsingarferli, þar sem þeir sem það vilja geta gert athugasemdir og viðeigandi stofnanir fá gögn málsins til skoðunar og yfirferðar. Ráðgert er að halda kynningarfund á næstu dögum, þar sem nánar verður farið yfir áformin, og verður tímasetning fundar auglýst sérstaklega. Ég hvet alla til að kynna sér málið og ferli skipulagsmála, mæta á kynningarfund og skila inn rökstuddum athugasemdum og ábendingum. Þetta ferli er einmitt ætlað til þess að umsagnaraðilar, hagsmunaaðilar og almenningur, geti komið fram sínum sjónarmiðum og ábendingum sem að gagni gætu komið við mótun breytingarinnar,“ segir Ásta.

Minna öryggi fyrir börnin

En hvað segja íbúarnir, Sigríður Jónsdóttir býr á Laugarvatni.

„Ég sem íbúi að Laugarvatni geri alvarlega athugasemd við tillögu til breytingar á aðalskipulagi við Hverabraut á Laugarvatni þar sem lagt er til breyting á landnotkun við vatnið. Ég bý ekki á Laugarvatni og fluttist ekki hingað til þess að vera í meiri nálægð við umferð túrista inn í þorpið og minna öryggi fyrir börnin mín. Vegagerðin hefur gefið umsögn þess efnis að umferð muni fara um Laugarbraut og tengingu hennar við Laugarvatnsveg, sem þýðir að aukin umferð fram hjá íþróttahúsi/sundlaug þar sem börnin í þorpinu labba daglega, og þeirra öryggi þar af leiðandi ógnað verulega“, segir Sigríður og bætir strax við.

„Það hefur engin kynning farið fram eða leitast eftir áliti íbúa á þessum framkvæmdum. Það var ekki fyrr en Tómas Grétar Gunnarsson deildi á facebook síðunni sinni áformum um fyrirhugaða hótelbyggingu, sem íbúar áttuðu sig á hversu langt þetta væri gengið,“ segir Sigríður.

„Eftir það fór ég að kynna mér þetta enn frekar og las yfir fundargerðir sveitastjórnar síðustu mánuði, og miðað við það virðist sem þetta sé komið lengra en okkur grunar. Með öðrum orðum lítur út fyrir að búið sé að semja og selja skipulagið, og afhenda eignina. Miðað við kaupsamning sem birtur er í fundargerð kemur fram að afhending eignar hafi átt að fara fram 5. janúar 2026 Ég vona að það sé ekki rétt.“

Margt í málinu er furðulegt

Sigríður segir að henni finnist margt í málinu furðulegt.

„Já, ég átta mig á að sveitastjórn þarf að fylgja verkferlum í kaupum og sölu á eignum, móttöku tilboða og vinnslu mála sem inn á borð þeirra koma, en það breytir því ekki að íbúar skilja ekki hvers vegna vinnsla á þessu, undirritun kaupsamnings og gerð skipulagsbreytinga fór í gegn án viðræðna við íbúa. 

Íbúar hér á svæðinu hafa ítrekað óskað eftir meiri uppbyggingu íbúðarhúsnæðis á svæðinu, að auka vinnuframboð og auka þjónustu við eldri borgara sem og tryggja þeim húsnæði fyrir efri árin í heimabyggð. Hér standa stórar byggingar auðar sem myndu henta fullkomlega fyrir slíka þjónustu en það er talað fyrir tómum eyrum ár eftir ár. Það kostar tíma og gríðarlega fjármuni að fara í svona skipulagsbreytingu, og ég átta mig ekki á af hverju það var ekki byrjað á réttum enda. 

Áður en þetta fór svona langt í umræðum og loforðum að ræða strax við íbúa um þessar tillögur. Sveitastjórn veit fullvel að við þurfum ekki fleiri gisti- og þjónustuhúsnæði fyrir erlenda ferðamenn á Laugarvatni. Við erum með hótel og hostel. Ágangur ferðamanna í þorpinu og hér í kring er gríðarlegur þar sem Laugarvatn er innan „ Gullna hringsins“, segir Sigríður ósátt.

Ekki ákjósanlegt að búa á Laugarvatni

Sigríður segir að með þessari skipulagsbreytingu verði ekki ákjósanlegt að búa á Laugarvatni, friðsæld þess og öryggi í uppeldi barna verður ekki það sama og mun þorpið missa íbúa í burtu. Uppbygging verði fyrir erlenda ferðamenn á kostnað íbúa staðarins.

 „Ég skora á sveitastjórn að einbeita sér að uppbyggingu staðarins fyrir íbúa þorpsins, auka framboð íbúðarhúsnæðis svo hingað geti flutt fólk með fjölskyldur og tryggja húsnæði fyrir eldri borgara. Hvetja til þess að hingað komi lágvöruverslun, útibú fyrir apótek og svo framvegis. Við þurfum að líta okkur nær og setja fókusinn á okkar fólk og hvernig má bæta þeirra lífsgæði í náttúruperlunni á Laugarvatni og hætta að eltast við að auka framboð húsnæðis og þjónustu við erlenda ferðamenn. Nóg er af slíkri þjónustu nú þegar, bæði í Bláskógabyggð og um landið allt," segir Sigríður.

Líst ekkert á áformin

Dóra Þorleifsdóttir, býr líka á Laugarvatni. Hvað finnst henni um áform um byggingu hótelsins í þorpinu?

„Mér líst ekki vel á þessi áform rétt hjá vatninu og fyrir því eru margar ástæður. Til dæmis er þetta svæði afskaplega friðsælt og þarna er mikið fuglalíf. Svæðið við vatnið er mikið aðdráttarafl heimamanna sem og ferðamanna og er í raun hjarta þorpsins. Nú þegar er búið að taka stóran hluta af vatnsbakkanum fyrir ferðaþjónustu og enn er verið að stækka svæðið. Svo ef þessi áform verða að veruleika þá er búið að þrengja ansi mikið að okkur íbúum og náttúrunni,“ segir hún.

Það er verið að tala um mjög stórar framkvæmdir og þetta er algjörlega á skjön við yfirlýsingu sveitarfélagsins fyrir aðeins fjórum árum síðan þegar Bláskógabyggð innleiddi Heimsmarkmiðin og í frétt um það kemur fram að: „Sveitarfélaginu er því falið að gæta allra þessara náttúruperla fyrir þjóðina. Sveitarfélagið ætlar að nýta heimsmarkmiðin og sjálfbæra þróun til þess að varðveita þessar náttúruperlur og fólkið sem þar býr.“ Ein af þessum náttúruperlum er einmitt Laugarvatn. Hvað breyttist? Eru þau skyndilega búin að gleyma eigin stefnum og áætlunum?”

Hefur framkvæmdin ekkert verið kynnt fyrir ykkur íbúum?

„Nei, því miður. Þegar húsið sjálft var dæmt ónothæft vegna myglu þá var haldinn íbúafundur þar sem mjög skýrt kom fram að íbúar vildu ekki fleiri hótel. Við erum að láta okkur dreyma um að hér byggist upp fjölbreytt atvinnulíf og ekki bara störf í ferðaþjónustu og sama hvað hver segir, þá trúi ég því ekki að það sé ekki hægt. Og svo því sé haldið til haga þá erum við nú þegar með fjölmörg fyrirtæki í ferðaþjónustu, hótel og gistiheimili og mér finnst mikilvægt að standa vörð um þau fyrirtæki og ég get ekki séð neina ástæðu til að bæta fleirum hótelum við. Ég sá umfjöllun um þessi áform fyrir tilviljun fyrir örfáum dögum síðan og man ekki til þess að þetta hafi verið sérstaklega kynnt fyrir okkur íbúum,” segir Dóra.

Þetta verður risa hótel eða hvað?

„Já, allt að 160 herbergja hótel, veitingastaður, leiksvæði, bílastæði með tilheyrandi umferð. Það þarf ekki mikið ímyndunarafl til að sjá fyrir sér hvað þetta muni þýða fyrir okkar litla, friðsæla samfélag. Og ef maður skoðar meginmarkmið Landsskipulagsstefnu stjórnvalda 2024-2038 þá kemur fram að:

1. Innviðir mæti þörfum samfélagsins.

2. Byggðir og sveitarfélög um allt land verði sjálfbær.

Skipulag stuðli að sjálfbærri þróun og lífsgæðum fólks, styðji samkeppnishæfni og sé sveigjanlegt og stuðli að viðnámsþrótti gagnvart samfélags- og umhverfisbreytingum,“ segir Dóra.

„Öll áform um hótel af þessari stærðargráðu við bakka Laugarvatns þýðir sannarlega ekki að þörfum samfélagsins sé mætt. Sveitarfélagið verður ekki sjálfbært með þessum hætti. Náttúran þarf að eiga rödd og við verðum að gera allt sem í okkar valdi stendur að eyðileggja ekki meira heldur passa upp á að afkomendur okkar, komandi kynslóðir fái áfram að njóta náttúrufegurðar Laugarvatns, eitthvað sem einmitt er ástæða margra fyrir því að setjast hér að.“

Undirskriftarlisti er nú í gangi vegna málsins