„Þetta var náttúru­lega á­kveðið á­fall“

Forsætisráðherra hefur boðað að fyrsta skrefið til að afnema verðtryggð lán hér á landi verði stigið um áramótin. Þetta er kynnt sem liður í því að ná tökum á þrálátri verðbólgu hér á landi sem hefur mælst of mikil til lengri tíma. Núna síðast mældist hún 5,2 prósent.

Snorri Jakobsson, hagfræðingur og eigandi Jakobsson capital, segir afnám verðtryggingar ekki leysa öll vandamálin.

„Það er engin töfralausn en ég sé margt mjög jákvætt í því skrefi. Í fyrsta lagi mun það auka skilvirkni Peningastefnunefndar, ákvarðana Seðlabankans og gegnsæi því nafnvextir taka meiri breytingum við stýrivaxtabreytingar og fyrr líka. Sömuleiðis held ég að þetta muni mögulega auka skilvirkni fjármálamarkaða. Vegna þess að fjármagn mun fara í auknum mæli í gegnum bankakerfið en síðar í gegnum lífeyriskerfið. Það mun þrýsta lífeyrissjóðunum inn á skuldabréfamarkað, þannig að þeir verða virkari þátttakendur þar með því að fjármagna innviðauppbyggingu eða fyrirtækjarekstur.“ 

Afnám verðtryggingarinnar muni ekki hafa verulega neikvæð áhrif á fyrstu kaupendur að hans mati. Afnámið hafi áhrif á kaupmátt og gerir það að verkum að fólk verði ólíklegra til að skuldsetja sig. 

„Annað jákvætt skref í þessu er að þetta gæti mögulega þrýst á stærri fasteignir og þrýst fasteignaverði aðeins niður. Þetta gæti þrýst á fólk að eiga meira fyrir því sem það er að kaupa í fasteign. Það eru ekki margir sem eiga 200 til 250 milljónir króna en það eru rosalega margir sem geta skuldsett sig fyrir 150 milljónum í óverðtryggðum lánum því greiðslubyrðin er svo létt. Ég held að það gæti fyrst og fremst haft áhrif á stærri eignir og fyrir þá sem eru að kaupa mjög dýrar eignir. Þar eru lánin hærri og áhrifin meiri.“

Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands kemur saman á morgun til að kynna stýrivaxtaákvörðun sína. Talið er að stýrivextirnir haldist óbreyttir eða hækki lítillega.

„Ég held að það gæti orðið nokkuð langt í stýrivaxtalækkun, nokkuð langt því miður. Þetta var náttúrulega ákveðið áfall. Það voru tvær verðbólgumælingar sem voru mjög háar. Svo er líka annað í þessu sem er að verðbólgan á Íslandi er hærri því það var tekin sú ákvörðun hér á landi að fella fasteignaverð út úr vísitölu neysluverðs. Af þeim ástæðum er verðbólga einu prósentu hærri síðustu daga. Af þeim ástæðum er verðbólga einu prósenti hærri en hún væri annars.“