Aumingjar Jökull Leuschner Veigarsson skrifar 18. febrúar 2026 08:15 Vorið 2022 tók Ísland sögulega ákvörðun. Í fyrsta sinn í sögu lýðveldisins var ákveðið að virkja 44. grein útlendingalaga vegna fjöldaflótta. Við opnuðum faðminn fyrir Úkraínumönnum sem flúðu hræðilegt stríð og sögðum einfaldlega: hingað eruð þið velkomin. Hér er öruggt skjól og hér getið þið byggt upp nýtt líf. Lögin sem við studdumst við, nr. 80/2016, voru skýr. Þau fólu í sér loforð um að ef stríðið drægist á langinn gæti þetta fólk síðar sótt um ótímabundið dvalarleyfi. Þetta voru reglur sem við settum sjálf. Loforð sem við gáfum sjálf. Nú, þegar á reynir, virðist ríkisstjórnin hins vegar ætla að bakka. Með nýju frumvarpi á að draga þetta loforð til baka eftir á og svipta þúsundir Úkraínumanna, sem þegar hafa hafið líf hér og fest rætur, þeirri framtíðarvon sem þeim var rétt. Hvernig getur það gerst að stjórnmálamenn sem tala um ábyrgð, festu og frelsi sýni slíkan heigulshátt? Það er auðvelt að setja lög þegar stemningin er góð og allir klappa. Nú reynir á. Við settum þessi lög sjálf, virkjuðum þau í fyrsta sinn í sögu lýðveldisins og veittum um 4.500 Úkraínumönnum vernd og skjól. Þá hlýtur spurningin að vera einföld: ætlum við nú að standa við eigin ákvörðun eða ekki? Í stað þess að standa fast á sínu er nú vísað í skrifræði. Við þurfum að samræma okkur Evrópu, er sagt. Hvenær varð það hluti af íslenskri hægrimennsku að hlaupa frá eigin ákvörðunum af því að embættismenn í Brussel gera hlutina öðruvísi? Þetta snýst ekki um abstrakt kerfi heldur raunverulegt fólk. Úkraínumenn hafa sýnt ótrúlega seiglu síðustu ár. Þegar þeir segjast ætla að gera eitthvað, þá standa þeir við það. Hvort sem það er að verja heimaland sitt eða mæta til vinnu á Íslandi til að sjá fyrir fjölskyldunni sinni. Þetta er fólk sem hefur aðlagast samfélaginu okkar hratt og lagt sitt af mörkum til atvinnulífsins. Spurningin sem situr eftir er einföld. Af hverju ættum við að vera eitthvað minni menn? Ef Úkraínumenn geta staðið við sitt við nær ómögulegar aðstæður, af hverju geta íslenskir stjórnmálamenn ekki staðið við sín eigin lög? Ef við viljum breyta lögum til framtíðar er það hægt. En við tökum ekki ákvörðun eftir á sem rífur teppið undan fólki sem við buðum sjálf velkomið. Það er ekki aðeins efnahagslega skammsýnt á tímum þar sem erlent vinnuafl heldur uppi hagkerfinu okkar, heldur er það einfaldlega til skammar. Stöndum við okkar orð. Sýnum hvers íslenskt loforð er virði. Höfundur er hinn versti múlbundni Pírati sem sækist eftir 3.-4. sæti listans í borginni. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Píratar Innrás Rússa í Úkraínu Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar Skoðun Skoðun Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Sjá meira
Vorið 2022 tók Ísland sögulega ákvörðun. Í fyrsta sinn í sögu lýðveldisins var ákveðið að virkja 44. grein útlendingalaga vegna fjöldaflótta. Við opnuðum faðminn fyrir Úkraínumönnum sem flúðu hræðilegt stríð og sögðum einfaldlega: hingað eruð þið velkomin. Hér er öruggt skjól og hér getið þið byggt upp nýtt líf. Lögin sem við studdumst við, nr. 80/2016, voru skýr. Þau fólu í sér loforð um að ef stríðið drægist á langinn gæti þetta fólk síðar sótt um ótímabundið dvalarleyfi. Þetta voru reglur sem við settum sjálf. Loforð sem við gáfum sjálf. Nú, þegar á reynir, virðist ríkisstjórnin hins vegar ætla að bakka. Með nýju frumvarpi á að draga þetta loforð til baka eftir á og svipta þúsundir Úkraínumanna, sem þegar hafa hafið líf hér og fest rætur, þeirri framtíðarvon sem þeim var rétt. Hvernig getur það gerst að stjórnmálamenn sem tala um ábyrgð, festu og frelsi sýni slíkan heigulshátt? Það er auðvelt að setja lög þegar stemningin er góð og allir klappa. Nú reynir á. Við settum þessi lög sjálf, virkjuðum þau í fyrsta sinn í sögu lýðveldisins og veittum um 4.500 Úkraínumönnum vernd og skjól. Þá hlýtur spurningin að vera einföld: ætlum við nú að standa við eigin ákvörðun eða ekki? Í stað þess að standa fast á sínu er nú vísað í skrifræði. Við þurfum að samræma okkur Evrópu, er sagt. Hvenær varð það hluti af íslenskri hægrimennsku að hlaupa frá eigin ákvörðunum af því að embættismenn í Brussel gera hlutina öðruvísi? Þetta snýst ekki um abstrakt kerfi heldur raunverulegt fólk. Úkraínumenn hafa sýnt ótrúlega seiglu síðustu ár. Þegar þeir segjast ætla að gera eitthvað, þá standa þeir við það. Hvort sem það er að verja heimaland sitt eða mæta til vinnu á Íslandi til að sjá fyrir fjölskyldunni sinni. Þetta er fólk sem hefur aðlagast samfélaginu okkar hratt og lagt sitt af mörkum til atvinnulífsins. Spurningin sem situr eftir er einföld. Af hverju ættum við að vera eitthvað minni menn? Ef Úkraínumenn geta staðið við sitt við nær ómögulegar aðstæður, af hverju geta íslenskir stjórnmálamenn ekki staðið við sín eigin lög? Ef við viljum breyta lögum til framtíðar er það hægt. En við tökum ekki ákvörðun eftir á sem rífur teppið undan fólki sem við buðum sjálf velkomið. Það er ekki aðeins efnahagslega skammsýnt á tímum þar sem erlent vinnuafl heldur uppi hagkerfinu okkar, heldur er það einfaldlega til skammar. Stöndum við okkar orð. Sýnum hvers íslenskt loforð er virði. Höfundur er hinn versti múlbundni Pírati sem sækist eftir 3.-4. sæti listans í borginni.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar