Fórnar­kostnaður kerfisins?

Afhverju búum við til kerfi? Samfélög þurfa oft að finna leiðir til þess að auðvelda samvinnu, styðja við hvort annað og tryggja velferð heildarinnar. Við höfum þurft að þróa kerfin okkar eftir því sem okkur fjölgar. Mörg kerfi hafa ýtt undir velsæld og aukið jöfnuð að einhverju leyti. Það er í rauninni magnað ef við hugsum til þess að hér á landi er skólakerfi sem kennir börnunum okkar lestur og reikning. Dómskerfið, samgöngur og heilbrigðiskerfi eru allt dæmi um kerfi sem ættu að vera borgurum til góðs og styðja við þau í daglegu lífi þeirra. 

En hvað gerist þegar kerfin okkar bregðast? Til þess að kerfi geti borið ábyrgð þarf fólkið sem vinnur innan þeirra að axla ábyrgð. Valdi á alltaf að fylgja ábyrgð og eftirlit. En hvað ef að þau sem eru með völdin og ákvörðunarvaldið ákveða að líta í hina áttina? Erum við tilbúin að líta á fólk sem kemur illa út úr kerfinu eða einfaldlega tekur líf sitt sem ásættanlegan fórnarkostnað til að geta viðhaldið kerfum sem þarf að hugsa upp á nýtt?

Ef barn eða einstaklingur er sent í úrræði á vegum ríkisins eða sveitarfélaga þá þarf samfélagið að geta treyst á það að einstaklingar í viðkvæmri stöðu njóti stuðnings og verndar.

Þegar ekki er tekið á tilkynningum og kvörtunum um kerfin þá skapast rými fyrir óæskilega hegðun og hreint út sagt ofbeldi í garð einstaklinga í viðkvæmri stöðu. Þegar kerfi bregðast þá bregst samfélagið. Þegar einstaklingar, og sér í lagi börn, upplifa að kerfið og samfélagið sé ekki styðjandi og veiti öryggi litast það út í allt líf einstaklingsins. Líf fólks á aldrei að vera ásættanlegur fórnarkostnaður til þess eins að viðhalda kerfinu. 

Það þarf að endurhugsa kerfin okkar frá grunni. Hvert er markmiðið og hvernig ætlum við sem samfélag að takast á við það þegar okkur er bent á að kerfið er brotið? Og stærri spurningin er, hvernig ætlum við sem samfélag að styðja hvort annað svo kerfið þurfi ekki í auknu mæli að grípa inn í? 

Mig langar að búa í samfélagi þar sem við látum okkur hvert annað varða. Þar sem foreldrar geta leitað til samfélagsins þegar eitthvað bjátar á eða þeim vantar aðstoð. Þar sem við upplifum samkennd og stuðning, ekki því við erum kerfi sem búið til af nokkrum, heldur út af því að við erum samheldin því það er það sem við þurfum til að lifa af. 

Höfundur er frambjóðandi í prófkjöri Pírata í Reykjavík