Heimili landsins borga fyrir pólitíska vanrækslu Gunnar Einarsson skrifar 4. mars 2026 10:02 Heimili landsins eru ekki að kigna undan náttúruhamförum. Þau eru að kigna undan afleiðingum pólitískra ákvarðana. Húsnæðisvandi, verðbólga og vextir eru ekki óheppileg tilviljun sem bara dundi yfir þjóðina. Þetta er niðurstaða áralangrar vanrækslu, rangrar forgangsröðunar og stjórnvalda sem hafa of lengi talað um stöðugleika á meðan almenningur hefur misst fótfestuna. Verðbólgan segir sitt. Í lok febrúar mældist hún 5,2 prósent, enn langt yfir verðbólgumarkmiði Seðlabankans. Á sama tíma eru meginvextir bankans 7,25 prósent.Fyrir hagfræðinga eru þetta kannski bara stærðir í töflu. Fyrir heimili landsins þíðir þetta hins vegar dýrari lán, hærri afborganir, hærri leiga og minna svigrúm til að lifa eðlilegu lífi. Það er veruleikinn sem fólk finnur fyrir á hverjum degi. () Þeir sem ráða ferðinni vilja gjarnana tala eins og verðbólga og háir vextir séu bara tæknilegt vandamál sem verði leyst með þolinmæði. En fólk borgar ekki reikninga með þolinmæði. Fólk borgar þá með launum sem duga sífellt skemur. Það er auðvelt að tala um ábyrga efnahagsstjórn úr ráðuneytum og fundarsölum. Það er öllu erfiðara að horfa framan í þann veruleika að venjulegt launafólk,ungt fólk á leigumarkaði, eldri borgarar og öryrkjar eru látin bera kosnaðinn af stefnu sem hefur brugðist. Þegar húsæði er látið lúta fyrst og fremst lögmálum markaðarins í stað þess að vera meðhöndlað sem grunnöryggi verður niðurstaðan fyrirsjáanleg. Verð hækkar. Leiga hækkar. Aðgengi minkar. Og almenningur situr eftir. Síðan bætist verðbólgan ofan á, sem étur upp kaupmáttinn og Seðlabankinn heldur vöxtum háum til að kæla hagkerfið. En það er ekki fjármagnseigandinn sem finnur fyrst fyrir þeirri kælingu.Það er fólkið sem þarf að borga af lánunum, standa í leigu og halda heimili gangandi. Þetta er þess vegna ekki bara efnahagsmál. Þetta er réttlætismál. Samfélag sem sættir sig við að ungt fólk komist hvorki inn á húsnæðismarkað né út úr okurleigu er samfélag sem er að bregðast. Samfélag þar sem vextir og verðbólga éta upp afkomu venjulegs fólks á meðan valdhafar tala um að erfiðir tímar“ gangi yfir er samfélag sem hefur misst siðferðilega átt. Þess vegna skiptir máli að kjósa Flokk fólksins sem talar skýrt um afleiðingarnar fyrir almenning og reynir ekki að afsaka þær. Flokkur sem lítur á húsnæði sem öryggismál, ekki fjárfestingarkost. Flokkur sem skilur að verðbólga er ekki bara prósenta á blaði og að vextir eru ekki bara tæki í hagstjórn, heldur bein árás á lífsgæði fólks þegar þeir halast svona háir. Fyrir mér er það ein af sterkustu ástæðunum til að styðja Flokk fólksins. Ekki vegna þess að flokkurinn hefur talað skýrar en margir aðrir fyrir hönd þeirra sem bera þyngstu byrðarnar. Þegar heimili landsins kikna er ekki nóg að verja kerfið. Þá þarf að verja fólkið. Höfundur er meðlimur í Flokki fólksins. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Framtíð heilbrigðisþjónustu á Akureyri er í sjónmáli Sindri S. Kristjánsson Skoðun Skoðun Skoðun Hraðtíska kallar á aðgerðir Norðurlanda Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Framtíð heilbrigðisþjónustu á Akureyri er í sjónmáli Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Þegar orðaslagurinn stríðir við þjóðarsálina Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Skoðun 19. júní í skugga bakslags: Jafnrétti er ekki sjálfgefið Martha Lilja Olsen skrifar Skoðun Helförin var bara fugladrit Helgi Gunnlaugsson skrifar Skoðun Síðustu móhíkanarnir Viðar Halldórsson skrifar Sjá meira
Heimili landsins eru ekki að kigna undan náttúruhamförum. Þau eru að kigna undan afleiðingum pólitískra ákvarðana. Húsnæðisvandi, verðbólga og vextir eru ekki óheppileg tilviljun sem bara dundi yfir þjóðina. Þetta er niðurstaða áralangrar vanrækslu, rangrar forgangsröðunar og stjórnvalda sem hafa of lengi talað um stöðugleika á meðan almenningur hefur misst fótfestuna. Verðbólgan segir sitt. Í lok febrúar mældist hún 5,2 prósent, enn langt yfir verðbólgumarkmiði Seðlabankans. Á sama tíma eru meginvextir bankans 7,25 prósent.Fyrir hagfræðinga eru þetta kannski bara stærðir í töflu. Fyrir heimili landsins þíðir þetta hins vegar dýrari lán, hærri afborganir, hærri leiga og minna svigrúm til að lifa eðlilegu lífi. Það er veruleikinn sem fólk finnur fyrir á hverjum degi. () Þeir sem ráða ferðinni vilja gjarnana tala eins og verðbólga og háir vextir séu bara tæknilegt vandamál sem verði leyst með þolinmæði. En fólk borgar ekki reikninga með þolinmæði. Fólk borgar þá með launum sem duga sífellt skemur. Það er auðvelt að tala um ábyrga efnahagsstjórn úr ráðuneytum og fundarsölum. Það er öllu erfiðara að horfa framan í þann veruleika að venjulegt launafólk,ungt fólk á leigumarkaði, eldri borgarar og öryrkjar eru látin bera kosnaðinn af stefnu sem hefur brugðist. Þegar húsæði er látið lúta fyrst og fremst lögmálum markaðarins í stað þess að vera meðhöndlað sem grunnöryggi verður niðurstaðan fyrirsjáanleg. Verð hækkar. Leiga hækkar. Aðgengi minkar. Og almenningur situr eftir. Síðan bætist verðbólgan ofan á, sem étur upp kaupmáttinn og Seðlabankinn heldur vöxtum háum til að kæla hagkerfið. En það er ekki fjármagnseigandinn sem finnur fyrst fyrir þeirri kælingu.Það er fólkið sem þarf að borga af lánunum, standa í leigu og halda heimili gangandi. Þetta er þess vegna ekki bara efnahagsmál. Þetta er réttlætismál. Samfélag sem sættir sig við að ungt fólk komist hvorki inn á húsnæðismarkað né út úr okurleigu er samfélag sem er að bregðast. Samfélag þar sem vextir og verðbólga éta upp afkomu venjulegs fólks á meðan valdhafar tala um að erfiðir tímar“ gangi yfir er samfélag sem hefur misst siðferðilega átt. Þess vegna skiptir máli að kjósa Flokk fólksins sem talar skýrt um afleiðingarnar fyrir almenning og reynir ekki að afsaka þær. Flokkur sem lítur á húsnæði sem öryggismál, ekki fjárfestingarkost. Flokkur sem skilur að verðbólga er ekki bara prósenta á blaði og að vextir eru ekki bara tæki í hagstjórn, heldur bein árás á lífsgæði fólks þegar þeir halast svona háir. Fyrir mér er það ein af sterkustu ástæðunum til að styðja Flokk fólksins. Ekki vegna þess að flokkurinn hefur talað skýrar en margir aðrir fyrir hönd þeirra sem bera þyngstu byrðarnar. Þegar heimili landsins kikna er ekki nóg að verja kerfið. Þá þarf að verja fólkið. Höfundur er meðlimur í Flokki fólksins.
Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar