Mis­skilningur: Kaþólska kirkjan for­dæmir ekki sam­kyn­hneigða

Eftir að hafa hlustað á þáttinn Meining þar sem Anna Gyða Sigurgísladóttir, dagskrárgerðarkona, ræðir við Séra Jakob Rolland langar mig að benda á nokkur atriði.

Það fer enginn fram á að þú sért kaþólskur.

Ég hef farið í messur á Íslandi, bæði í lútherskri kirkju og kaþólskri. Í lútherskri kirkju eru stundum fleiri í kórnum en kirkjugestir. Í kaþólsku kirkjunni er oft betra að mæta tímanlega til að fá sæti.

Anna Gyða Sigurgísladóttir segir að samkynhneigð sé synd sem er hennar túlkun. Séra Jakob hefur þegar sagt að svo sé ekki. Séra Jakob útskýrir í viðtalinu: „Kynhneigð er bara einn þáttur af mörgum öðrum sem varða tilhneigingar einstaklingsins til einhvers lífsstíls sem er ekki góður fyrir einstaklinginn og ekki góður fyrir samfélagið.“

Hann gerir greinarmun á hneigðinni sjálfri (sem er ekki synd) og athöfnum (sem kirkjan telur syndugar). Þetta er í fullu samræmi við opinbera kenningu kaþólsku kirkjunnar í Catechism of the Catholic Church (§2357–2359): Samkynhneigða á að meðhöndla með virðingu, samúð og næmni, og er kallað eftir skírlífi (chastity). Kirkjan fordæmir ekki fólk fyrir það sem það er, heldur hvetur til siðferðilegs lífs sem gildir fyrir alla.

Kaþólska kirkjan fordæmir ekki samkynhneigða – ekki frekar en hún fer fram á brennur eins og á tímum nornaveiðanna. Fólk er eins og það er. Kirkjan bannar ekki samkynhneigðum að sækja messu. Eins og séra Jakob segir: „Allir eiga heima í kirkjunni og mega ákalla guð til að fá hreinsun sálarinnar og komast til himnaríkis.“ Og hann bætir við: „En það þýðir um leið að [maður þarf] virkilega að rannsaka eigið líferni.“ Þetta snýst um andlega leiðsögn fyrir þá sem sjálfir óska eftir henni – ekki breytingu á hneigðinni með valdi eða skipulagðar meðferðir. Hann nefnir líka: „Og „conversion“ – sinnaskipti – þetta er lykilorð í daglegu lífi hjá kaþólsku fólki. Við erum í þeirri stöðu, stöðugt, að snúa okkur frá hinu illa til þess góða.”

Spurningin um altarisgöngu er upp á hvern og einn að dæma sjálfur hvort hann gangi til altaris til að taka á móti sakramentinu – hvort sem er um samkynhneigðan eða gagnkynhneigðan einstakling að ræða. Séra Jakob bendir á: „Allir sem mæta í kirkjuna eru með sín vandamál og syndir, glíma við slæmar tilhneigingar að einhverju leyti. Allir eru krjúpandi, stundum grátandi frammi fyrir guði, frammi fyrir styttu heilagrar Maríu meyjar og biðja um hjálp. Við erum allir í sömu stöðu í rauninni.“

Reglan um iðrun synda gildir jafnt fyrir alla, ekki bara samkynhneigða – þetta er ekki útskúfun heldur persónuleg ábyrgð gagnvart sakramentinu.

Kaþólska kirkjan fer ekki fram á það að samkynhneigðir verði gagnkynhneigðir. Hún veitir andlega aðstoð ef fólk vill breyta líferni sínu, en engar skipulagðar bælingarmeðferðir eru til staðar, eins og séra Jakob staðfestir.

Hefur fólk í æðstu stöðum á hinu háa íslenska Alþingi ekki lestrar- eða heyrnarskilning? Eða skilning á töluðu máli? Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, sem er sjálf kaþólsk, ætti að vita betur en að „garga með páfagaukunum“ án þess að hlusta á viðtalið í heild sinni. Hún segist vera „djúpt hrygg“ yfir orðræðunni, en túlkunin á orðum prestsins virðist oftast vera of dramatísk miðað við það sem raunverulega var sagt.

Þetta heitir sleggjudómur.

Það er eins og blaðamaðurinn (Anna Gyða Sigurgísladóttir) hafi verið að leita að einhverju kræsilegu til að setja út á. Fyrirsögn RÚV „Kaþólska kirkjan á Íslandi hvetur til bælingar á samkynhneigð“ notar orð sem vísar til ólöglegrar meðferðar, en orð prestsins snúast um hefðbundna andlega leiðsögn og siðfræði kirkjunnar – ekki virka hvatningu til valdsbreytinga.

„Það sem mér finnst skrítið og raunar mjög merkilegt“ er túlkun blaðakonunnar á viðtali hennar við séra Jakob.

Höfundur hefur verið kaþólskur frá árinu 2015.