Ég vil ekki kosningar um mögulega ESB umsókn í haust Gunnar Ármannsson skrifar 18. mars 2026 10:18 Fyrir þessa skoðun mína mega þeir sem vilja uppnefna mig sem part af skrýmsladeild, ég sé með fasískar eða kommúnískar skoðanir, ég sé sjálfskipaður sérfræðingur, ég sé einfeldningur, lýðskrumari, loddari, kverúlant eða Trumpisti. En það er ekki málefnalegt. Með þessari skoðun minni er ég ekki að vanvirða þjóðina og lýðræðið og í þessari skoðun minni felst ekki forræðishyggja. Og á endanum treysti ég fólkinu í landinu til að ákveða þetta. Ég er bara ekki sammála aðferðafræðinni sem á að bjóða uppá. Evrópusambandsaðild var ekki kosningamál fyrir síðustu kosningar nema hjá einum flokki. Sem fékk um 15% atkvæða. Við þessar aðstæður finnst mér fráleitt að fara í einhverjar Evrópusambandsviðræður. Málið myndi hins vegar horfa öðru vísi við ef Evrópusambandsaðild væri á dagskrá í aðdraganda kosninga. Þá geta þeir flokkar sem það vilja talað máli sínu um þá aðild og ef niðurstaða kosninga felur í sér að tveir eða fleiri flokkar sem vilja aðildarviðræður fá yfir 50% atkvæða og mynda stjórn þá þarf enga þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður á þeim tímapunkti. Þá hafa landsmenn í raun þegar kosið um að þeir vilji fara í viðræður. Í kjölfarið gætu þessir flokkar farið í viðræður og reynt að ná þeirri bestu niðurstöðu sem þeir treysta sér til. Að fenginni bestu mögulegu niðurstöðu liggur fyrir ”hvað er í pakkanum.” Þá er eðlilegt að setja slíka niðurstöðu í þjóðaratkvæðgreiðslu. Þá liggja allar upplýsingar fyrir og fólk getur myndað sér skoðun á grundvelli fyrirliggjandi staðreynda. Myndi þjóðin samþykkja aðild að Evrópusambandinu við þessar aðstæður er óumdeilt að það þarf að breyta stjórnarskránni. Þá gætu stjórnvöld lagt til þær breytingar sem þarf og samþykkt. Við þær aðstæður þarf samkvæmt stjórnskipun okkar að rjúfa þing og kjósa aftur til Alþingis. Ef þær kosningar myndu leiða til þess að flokkar sem eru samþykkir aðild að Evrópusambandinu ná meirihluta þá samþykkja þeir stjórnarskrárbreytingarnar aftur og þá er hægt að klára Evrópusambands inngönguna. Samkvæmt þessari aðferðafræði fær þjóðin að kjósa þrisvar. Það er alvöru lýðræðisveisla. Að mínu mati er þjóðaratkvæðagreiðsla þann 29. ágúst nk. álíka gagnleg og að láta áhangendur FH og Hauka kjósa um það hvort liðið á að vinna. Flestir eru fyrirfram búnir að móta sér afstöðu og þeir sem eru það ekki munu aldrei fá fullkomlega óbrenglaðar og sannar upplýsingar til að byggja afstöðu sína á. Hvort sem kosið verður í haust eða þeirri aðferðafræði verði beitt sem mér hugnast betur þá mun ég segja nei við Evrópusambandsaðild. Og þá skiptir í mínum huga ekki máli hvað verður í pakkanum. Ástæðan er sú að ég vil ekki afsala mér neinum hluta af sjálfstæði þjóðarinnar í hendur stofnana Evrópusambandsins. Orðræðan um ”fullveldisafsal” og ”sjálfstæðisafsal” er í raun að ákveðnu leyti villandi og virðist sem fólk leggi mismunandi skilning í þessi orð. En það liggur þó væntanlega fyrir að þjóð sem hefur engu sjálfstæði afsalað er 100% sjálfstæð? Og ef hún afsalar sér þó ekki væri nema 1%, eða litlum hluta án skilgreiningar, þá er hún ekki lengur 100% sjálfstæð. Og síðan er hægt að deila um það hversu miklu sjálfstæði er óhætt að afsala án þess að glata sjálfstæðinu. Engu eða kannski smá? Og hvað má þetta ”smá” vera mikið? Meira að segja Kolbrún Þórdís Reykjafjörð Gylfadóttir, fyrrverandi varaformaður Sjálfstæðisflokksins, upplýsir um þetta í grein sinni í Morgunblaðinu síðasta sunnudag, sem margir mæra, m.a. höfundur Viðreisnar og fyrrum fjármálaráðherra, með því að segja: “Það er hins vegar hárrétt að í aðild fælist valdaframsal, sem stjórnarskrá okkar heimilar ekki.” Hagsæld Íslendinga hefur ekki falist í því að einangra sig frá öðrum þjóðum. Heldur þvert á móti með því að gera sig gildandi á alþjóðavettvangi með því að gera marga og víðtæka alþjóðasamninga um viðskipti og samstarf. Þar er EES samningurinn tvímælalaust sá stærsti og áhrifamesti. En að auki má nefna ótal samninga í gegnum EFTA við lönd í Evrópu, Ameríku, Asíu og Afríku. Sérsamninga við ESB, Kína, Færeyjar, Grænland og Bretland. TIFA samstarf við USA sem felur í sér sérstakan ramma fyrir samráð og samstarf í viðskiptum og fjárfestingum. Framangreinda samninga höfum við gert án þess að afsala okkur hluta af sjálfstæði okkar. Ég er þeirrar skoðunar að við eigum að halda áfram á sömu braut – án nokkurs sjálfstæðisafsals. Og það er strámennska að blanda Bjarti í Sumarhúsum inn í þessa umræðu. Hann vildi ekkert samstarf eða samvinnu. Höfundur er lögmaður. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Gunnar Ármannsson Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson Skoðun Skoðun Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar Skoðun Gervigreind í ráðningum - stuðningur eða staðgengill? Helga Jóhanna Oddsdóttir skrifar Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Hraðtíska kallar á aðgerðir Norðurlanda Bryndís Haraldsdóttir skrifar Skoðun Fíllinn í stofunni Eldur Smári Kristinsson skrifar Skoðun Framtíð heilbrigðisþjónustu á Akureyri er í sjónmáli Sindri S. Kristjánsson skrifar Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar Skoðun Þú þarft ekki samninginn til að sjá það sem mestu skiptir Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun Þegar orðaslagurinn stríðir við þjóðarsálina Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Gervigreind er ekki sjálfkrafa góð eða slæm. Hún er alin upp Helgi S. Karlsson skrifar Skoðun Það er mikið talað um ESB. En hver á Ísland í raun? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Kjósa Íslendingar með fótunum? Hjálmar Vilhjálmsson skrifar Skoðun Þegar Alþingi virkar fyrir Ísland Guðmundur Ari Sigurjónsson skrifar Skoðun Lítil þjóð, stór tækifæri Þórður Birgisson skrifar Skoðun Hvalveiðar – þjóðarskömm sem verður að heyra sögunni til Helgi Felixson skrifar Skoðun Þjóðargersemi Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Sæti við borðið – eða sæti á ganginum? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Ég vil ráða mínu sumarfríi Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Mannmiðjuvillan og dýradráp Íslendinga Rósa Líf Darradóttir skrifar Skoðun Stóra Stjórnarskrármálið Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hverjir fá sætin við borðið? Diljá Mist Einarsdóttir skrifar Skoðun Já til að SJÁ Berglind Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Fórnarlambsnaglinn Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Þegar jafnrétti verður blóraböggull Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Sumarsólstöður: Tími birtu, þakklætis og helgisiða Þuríður Stefánsdóttir skrifar Skoðun Skýr mörk fyrir vindorku, sterkari vernd fyrir náttúruna Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Hver hugsar þegar þú notar gervigreind — þú eða vélin? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mannréttindastofnun og réttindagæsla fatlaðs fólks Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Af hverju ekki að segja Nei … af hverju ætti að segja kannski? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins Anna Soffia Kristjánsdóttir skrifar Sjá meira
Fyrir þessa skoðun mína mega þeir sem vilja uppnefna mig sem part af skrýmsladeild, ég sé með fasískar eða kommúnískar skoðanir, ég sé sjálfskipaður sérfræðingur, ég sé einfeldningur, lýðskrumari, loddari, kverúlant eða Trumpisti. En það er ekki málefnalegt. Með þessari skoðun minni er ég ekki að vanvirða þjóðina og lýðræðið og í þessari skoðun minni felst ekki forræðishyggja. Og á endanum treysti ég fólkinu í landinu til að ákveða þetta. Ég er bara ekki sammála aðferðafræðinni sem á að bjóða uppá. Evrópusambandsaðild var ekki kosningamál fyrir síðustu kosningar nema hjá einum flokki. Sem fékk um 15% atkvæða. Við þessar aðstæður finnst mér fráleitt að fara í einhverjar Evrópusambandsviðræður. Málið myndi hins vegar horfa öðru vísi við ef Evrópusambandsaðild væri á dagskrá í aðdraganda kosninga. Þá geta þeir flokkar sem það vilja talað máli sínu um þá aðild og ef niðurstaða kosninga felur í sér að tveir eða fleiri flokkar sem vilja aðildarviðræður fá yfir 50% atkvæða og mynda stjórn þá þarf enga þjóðaratkvæðagreiðslu um viðræður á þeim tímapunkti. Þá hafa landsmenn í raun þegar kosið um að þeir vilji fara í viðræður. Í kjölfarið gætu þessir flokkar farið í viðræður og reynt að ná þeirri bestu niðurstöðu sem þeir treysta sér til. Að fenginni bestu mögulegu niðurstöðu liggur fyrir ”hvað er í pakkanum.” Þá er eðlilegt að setja slíka niðurstöðu í þjóðaratkvæðgreiðslu. Þá liggja allar upplýsingar fyrir og fólk getur myndað sér skoðun á grundvelli fyrirliggjandi staðreynda. Myndi þjóðin samþykkja aðild að Evrópusambandinu við þessar aðstæður er óumdeilt að það þarf að breyta stjórnarskránni. Þá gætu stjórnvöld lagt til þær breytingar sem þarf og samþykkt. Við þær aðstæður þarf samkvæmt stjórnskipun okkar að rjúfa þing og kjósa aftur til Alþingis. Ef þær kosningar myndu leiða til þess að flokkar sem eru samþykkir aðild að Evrópusambandinu ná meirihluta þá samþykkja þeir stjórnarskrárbreytingarnar aftur og þá er hægt að klára Evrópusambands inngönguna. Samkvæmt þessari aðferðafræði fær þjóðin að kjósa þrisvar. Það er alvöru lýðræðisveisla. Að mínu mati er þjóðaratkvæðagreiðsla þann 29. ágúst nk. álíka gagnleg og að láta áhangendur FH og Hauka kjósa um það hvort liðið á að vinna. Flestir eru fyrirfram búnir að móta sér afstöðu og þeir sem eru það ekki munu aldrei fá fullkomlega óbrenglaðar og sannar upplýsingar til að byggja afstöðu sína á. Hvort sem kosið verður í haust eða þeirri aðferðafræði verði beitt sem mér hugnast betur þá mun ég segja nei við Evrópusambandsaðild. Og þá skiptir í mínum huga ekki máli hvað verður í pakkanum. Ástæðan er sú að ég vil ekki afsala mér neinum hluta af sjálfstæði þjóðarinnar í hendur stofnana Evrópusambandsins. Orðræðan um ”fullveldisafsal” og ”sjálfstæðisafsal” er í raun að ákveðnu leyti villandi og virðist sem fólk leggi mismunandi skilning í þessi orð. En það liggur þó væntanlega fyrir að þjóð sem hefur engu sjálfstæði afsalað er 100% sjálfstæð? Og ef hún afsalar sér þó ekki væri nema 1%, eða litlum hluta án skilgreiningar, þá er hún ekki lengur 100% sjálfstæð. Og síðan er hægt að deila um það hversu miklu sjálfstæði er óhætt að afsala án þess að glata sjálfstæðinu. Engu eða kannski smá? Og hvað má þetta ”smá” vera mikið? Meira að segja Kolbrún Þórdís Reykjafjörð Gylfadóttir, fyrrverandi varaformaður Sjálfstæðisflokksins, upplýsir um þetta í grein sinni í Morgunblaðinu síðasta sunnudag, sem margir mæra, m.a. höfundur Viðreisnar og fyrrum fjármálaráðherra, með því að segja: “Það er hins vegar hárrétt að í aðild fælist valdaframsal, sem stjórnarskrá okkar heimilar ekki.” Hagsæld Íslendinga hefur ekki falist í því að einangra sig frá öðrum þjóðum. Heldur þvert á móti með því að gera sig gildandi á alþjóðavettvangi með því að gera marga og víðtæka alþjóðasamninga um viðskipti og samstarf. Þar er EES samningurinn tvímælalaust sá stærsti og áhrifamesti. En að auki má nefna ótal samninga í gegnum EFTA við lönd í Evrópu, Ameríku, Asíu og Afríku. Sérsamninga við ESB, Kína, Færeyjar, Grænland og Bretland. TIFA samstarf við USA sem felur í sér sérstakan ramma fyrir samráð og samstarf í viðskiptum og fjárfestingum. Framangreinda samninga höfum við gert án þess að afsala okkur hluta af sjálfstæði okkar. Ég er þeirrar skoðunar að við eigum að halda áfram á sömu braut – án nokkurs sjálfstæðisafsals. Og það er strámennska að blanda Bjarti í Sumarhúsum inn í þessa umræðu. Hann vildi ekkert samstarf eða samvinnu. Höfundur er lögmaður.
Skoðun Spænski draumurinn – Ungt fólk í leit af sól, rólegheitum og eigið fé Hans Birgisson skrifar
Skoðun Opinber gögn eru þjóðarauðlind – ríkið verður að mynda eigið mállíkan Haukur Arnþórsson skrifar
Skoðun Engar formlegar aðlögunarviðræður við ESB mögulegar án umsóknar Íslands um aðild Júlíus Valsson skrifar