Lands­liðs­maður í ADHD sem lifir á húmornum

Grettir sem er 24 ára gamall er alinn upp í 101 af listamönnum og byrjaði ungur að leika á sviði. Í dag gefur hann út hnyttin og ögrandi grínlög og er í Listaháskólanum en blaðamaður ræddi við hann um listina, lífið og það allra mikilvægasta, húmorinn.

Macaulay Culkin Íslands

Foreldrar Grettis eru Valur Freyr Einarsson leikari og Ilmur María Stefánsdóttir leikmyndahönnuður og listrænn áhugi hans kviknaði snemma. Hann var ungur farinn að spreyta sig á leikhúsinu.

„Jú, jú við getum alveg sagt að ég hafi verið barnastjarna. Macaulay Culkin Íslands en kannski ekki alveg eins illa farinn og hann blessaður,“ segir Grettir glettinn og hlær.

Hann segist vera að gæla við það að skilgreina sig sem grínista og hefur verið duglegur að deila grínfærslum á Instagram hjá sér. Grettir stundar sömuleiðis nám við Sviðshöfundabraut í Listaháskóla Íslands.

„Flest sem ég geri verður svolítið grín en ég er samt alveg grafalvarlegur grínisti.“

Best að fá skólafrí eftir hádegi

Um sjö ára aldur byrjaði Grettir að fara í leikprufur fyrir börn og fann sig algjörlega í leiklistinni.

„Mér fannst þetta líka aðallega svo gott tækifæri til að geta sleppt skóla. Ég fékk alltaf að fara eftir hádegi í leikhúsið og ég reyndi að halda því eins lengi og ég gat að fá að sleppa skólanum. 

Það var miklu skemmtilegra í leikhúsinu,“ segir Grettir og bætir við að hefðbundið nám hafi ekki beint kallað á hann.

„Ég er með rosalegt ADHD líka, ég fór í greiningu frekar seint en þá var sagt við mig að ég væri alveg landsliðsmaður í ADHD,“ segir hann kíminn og bætir við:

„Það háir manni sums staðar og vinnur með manni annars staðar.“

Hundrað prósent gjörningur

Eftir grunnskóla lá leið Grettis í MH og það var óumflýjanlegt að hann myndi feta listrænu brautina.

„Það er fátt annað sem ég get gert. Ef ég hefði hæfileika á öðru sviði myndi ég hoppa á það.“

Grettir hefur gefið út lög sem eiga að sjokkera hlustendur. Til dæmis gaf hann út jólalagið Drepa mig um jólin og var nýverið að gefa út danslagið Skipta á mér.

„Ég myndi hundrað prósent kalla þetta gjörning. Ég hef mikla trú á því að brjóta reglurnar viljandi. 

Þetta er einhver mótþrói og ég á fyrirmyndir í þessu, margt af því sem mér finnst skemmtilegt er svolítið ögrandi og mér finnst mikilvægt að það sé framboð af því sem er ögrandi.“

Nauðsynlegt að hrista upp í fólki

Aðspurður af hverju honum finnist það svarar Grettir:

„Ég held það sé örvandi fyrir hugsun, þetta krefur fólk til þess að taka afstöðu gagnvart einhverju og hristir líka upp í fólki sem ég held að við höfum öll gott af.

Svo er heimurinn svo ósanngjarn. Það er mikið af fólki sem þarf að þola svo ósanngjarnar aðstæður og ég held að það sé mjög mikið af fólki sem upplifir einhverja losun eða létti að geta tekið svona sorglegu element lífsins og fundið einhvern húmorískan flöt á þeim. 

Það getur verið flókið án þess að vera að taka einhvern alveg fyrir, sem er aldrei markmiðið.“

Upplifði vandlætingu á heiminum

Grettir hefur fundið fyrir hæðum og lægðum lífsins og upplifað á eigin skinni hvað húmorinn gerir mikið.

„Ég hef í gegnum tíðina verið að kljást við mikið þunglyndi og ég hætti í leiklist af þeim ástæðum, fékk pínu ógeð og upplifði vandlætingu á heiminum. 

Í dag lifi ég svolítið á húmornum og sköpunargleðin er alltaf í mér en það hefur meira verið framkvæmdagetan sem fer í vaskinn þegar þunglyndið tekur yfir. Ég hef alltaf verið að búa eitthvað til og það gefur mér mikið.“

Skapandi að vinna með fólki með heilabilun

Sköpunargleðin kemur líka til hans í ýmsum formum.

„Ég var að vinna á elliheimili í þrjú ár og fékk mikla útrás þar við að finna skapandi lausnir á hlutum. Það var gefandi og gaman, ég var sérstaklega að vinna með fólki með heilabilun sem átti mjög vel við mig.

Ég á eiginlega auðveldara með samskipti við þau sem eru með heilabilun en þau sem eru það ekki. 

Að geta spjallað, grínast og sagt brandara gefur mér svo mikið. Ég fæ mikið út úr því að fá fólk til að hlæja og geta sagt eitthvað sem léttir á fólki.“

Lærir að búa með sjálfum sér

Samband hans við hann sjálfan verður betra með hverjum deginum.

„Þetta er allt að koma, við erum að sættast hvorn við annan. Maður verður að læra að búa með sjálfum sér og það gengur bara ágætlega. Ég er alltaf að vinna að því, eins og hjá öllum þarf maður að halda því við.

Þegar mér líður vel þá tek ég sjálfum mér ekki mjög alvarlega og þar af leiðandi hefur það gagnvirk áhrif að ef ég reyni að taka sjálfum mér ekki of alvarlega þá líður mér betur.“

Var að dúllast með guttum en fékk svo áhuga á stelpum

„Ég kom út úr skápnum sem hommi þegar ég var fimmtán ára gamall og var að dúllast með einhverjum guttum en svo fyrir um ári síðan fór ég að finna fyrir áhuga á stelpum líka. 

Eins og margir vita er í raun tómt vesen á þessum karlmönnum oft á tíðum,“ segir Grettir sem kolféll nýverið fyrir stelpu.

Hann segist mjög flæðandi í skilgreiningum.

„Ég er bara eitthvað, grínkynhneigður. Nei, grín. Væntanlega er ég tvíkynhneigður eða pan, það má eiginlega bara hver velja fyrir sig hvað þau vilja skilgreina mig.“

Vill að grínið ögri

Fyrir nokkrum árum gaf Grettir út jólalag og textasmíðin er vægast sagt sjokkerandi.

„Lagið Drepa mig um jólin kom bara einhvern veginn til mín, ég held ég hafi örugglega verið fastur í umferð á leið í Smáralind rétt fyrir jól og allar útvarpsstöðvar voru að spila eitthvað hrikalegt jólalag sem maður er löngu kominn með nóg af og mér fannst þetta bara liggja í augum uppi. 

Oft fæ ég hugmynd og þá google-a ég strax hvort það sé til. Ef ekki þá verð ég auðvitað að gera það og finn að þetta verður að vera til.“

Hann segir viðbrögðin hafa verið minni en hann bjóst við.

„Það var alltof lítið, maður er alltaf að vonast eftir því að fólk verði brjálað en það virðast flestir skynja brandarann. Svo er ég eitthvað meinlaus líka, lítill sláni og það hjálpar örugglega.

Þau sem móðgast hafa þá allavega ekki haft samband við mig en ég tek þeim opnum örmum og er alltaf til í það spjall.“

Gerir grín að hnakka-og skinkumenningunni

Grettir var sömuleiðis að gefa út lagið „Skipta á mér“ og tónlistarmyndband við þar sem hann syngur um að kúka á sig. Lagið virðist meðal annars undir áhrifum Prettyboytjokkó.

„Pælingin var að gera smá grín að honum og þeirri menningu sem er búin að vera í gangi hjá okkur, þessi hnakka- og skinkumenning sem er komin aftur. 

Mér finnst andrúmsloftið svolítið stefna í hrun og heilaleysi þar sem allt fjallar um djamm og gellur.“

Aðspurður hvort honum finnist hugvitið vera að víkja úr dægurmenningu segir Grettir:

„Ég er alls ekki að segja að við þurfum öll að vera að lesa Nietzsche. Ég hef mjög gaman að fólki sem nennir ekki að vera endalaust að pæla í hlutunum, ég held það sé bara mjög gott. 

Ég er mikill pælari og greini hluti í þaular, stundum get ég greint mig í þrot. Það getur verið mjög gott og reynist mér til dæmis vel í umönnunarstörfum, að gera grein fyrir því hvernig fólki líður og skynja aðstæður.“

Hér má sjá myndband við lagið Skipta á mér:

Honum finnst þessi kúltúr ekki mjög uppbyggilegur.

„Auðvitað er alveg hugvit á bak við þetta en ég er bara ekki sammála því. Þetta er mikið markaðsvætt og ég er ekki alveg að skynja sálina í þessu. 

Það er alls engin heift gagnvart neinum og mér finnst Prettyboytjokkó bara flottur. Mig langaði bara að grínast og það er mikilvægt hlutverk að geta gert smá grín. Maður verður að pönkast.“

Barnadrykkir og skyrskvísur

Lagið er sömuleiðis smá skot á samferðafólk Grettis og hann sjálfan þar sem hann segir þau eiga það til að vera mikil börn.

„Mér finnst mín kynslóð þannig, drekkandi barnadrykki í staðinn fyrir kaffi og skyrskvísur sem eru eins og barnamatur. 

Svo búum við lengi heima hjá foreldrum okkar, sem hefur líka að gera með það hversu ómögulegt er fyrir marga að kaupa sér hús.“

Grettir er svo að vinna að plötu með Elíasi Geir, sem er sömuleiðis í hljómsveitinni Inspector Spacetime.

„Hann er frábær og við erum oft bara þrjá tíma að gera eitt lag, hann er svo fljótur á tökkunum. Svo sit ég að skrifa texta og flæði bara á eigin sannfæringu og allt í einu er lag tilbúið,“ segir Grettir glaður að lokum.

Hér má hlusta á hann á streymisveitunni Spotify.