Ég kann að skipta um bleyju og ætti því að fá starfsleyfi sem leikskólakennari Rakel Linda Kristjánsdóttir skrifar 21. apríl 2026 13:17 Já svona staðhæfingu eins og er í fyrirsögn þessa pistils er að finna á spjallþráðum á netinu. Einn aðili sagði að hann ætti nokkur börn og væri þess vegna það reynslumikill að hann teldi sig hæfan til að starfa við kennslu án þess að læra fagið því að hann vildi meina að allir gætu kennt. Ég er þessu auðvitað ósammála og vil benda á að fyrir mitt leyti þá taldi ég mig fyrst hafa þau verkfæri sem þurfti í minni kistu til lestrarkennslu þegar ég hafði lokið mínu háskólanámi sem kennari og farið á ótal námskeið varðandi lestrarkennslu eftir það bæði hérlendis og erlendis . Kennsla er svo miklu, miklu meira en það að hafa ofan af fyrir börnum og sinna grunnþörfum þeirra. Því miður fer ákveðinn hópur í samfélaginu á flug þegar neikvæð umræða um kennara fer af stað. Í aðdraganda kosninga heyrast stjórnmálamenn oft varpa ýmsu fram misgáfulegu og eitt af því er að leysa skuli kennaraskortinn í landinu með því að stytta kennaranámið. Einhverjir vilja meina að Aðalnámskrá grunnskóla sé vandamálið og hvernig nám er metið á grunnskólastigi og vilja ganga hratt í að breyta þeim vitum án samtals við þá sem þekkja til. Útgangspunkturinn hjá mörgum sem hafa skoðanir á menntamálum er því miður oft sá að fagþekkingin í málaflokknum skipti litlu máli. Þetta eru einstaklingar sem eru ekki menntaðir kennarar né hafa unnið við kennslu. Það vill líka oft verða þannig að mikilvægar ákvarðanir eru teknar án samráðs við fagfólkið sem þarf að starfa eftir breytingunum. Ég las í pistli á netinu þar sem menntakerfinu var líkt við bíl með bilaða vél og bilanagreiningin hjá stjórnvöldum væri að það þyrfti að skipta um áklæði á sætunum. Þetta er heila málið. Það er ekki nóg að tala bara við þá sem líta inn um gluggann á bílnum og sjá áklæðið. Hvernig væri að tala við þá sem keyra bílinn ? Fyrir utan þann vanda sem kennarar greina á gólfinu og birtist í líkingu sandstorms á hverjum degi þá eru stjórnvöld ekki að auðvelda róðurinn með því að tala niður til kennara. Þetta síðasta útspil menntamálaráðherra hefur aldeilis fengið ýmsa hópa til að hrópa á torgum vefmiðlanna gegn kennarastéttinni. Kennarar fá aldeilis að heyra það þessa dagana að þeir séu ekki að standa sig í stykkinu. Úthrópanir eins og að börn landsins kunni mörg hver ekki að lesa þrátt fyrir áralanga skólagöngu og séu þjóð sinni til skammar í Pisaprófum. Í alvöru fólk. Hverjir hafa rýnt í alla þá þætti sem liggja þarna að baki í raun ? Réttið upp hönd. Við kennarar vissum í hvað stefndi fyrir aldarfjórðungi síðan og reyndum að ná til eyrna stjórnmálamanna sem hlustuðu ekki. Ekki reyna að klína vandanum í dag alfarið á kennarastéttina því þetta er samfélagslegt vandamál í boði stjórnvalda. Mér er margt til lista lagt varðandi hluti sem ég hef haft snertiflöt við í daglegu lífi þó ég úthrópi mig ekki sem fagaðila á því sviði. Menntamál eru stór hluti af tilveru hverrar þjóðar og flestir hafa skoðun á þeim málaflokki því að hann er hluti af tilveru okkar allra á ákveðnum tímapunkti. Ég hef grun um að margir geri sér ekki grein fyrir því hvernig skólakerfið hér á Íslandi er uppbyggt í dag í samanburði við skólakerfi í samanburðarlöndunum. Það er ekki langt síðan að skólaskylda hér á landi varð með því móti sem hún er í dag. Sumir benda á að áður fyrr hafi mörg börn verið læs áður en þau byrjuðu sína skólagöngu sem er rétt því að margir foreldrar sendu börn sín í einkatíma í lestri áður en hefðbundin skólaganga hófst. Með því að undirbúa börn sín á þennan hátt þá voru foreldrar að benda börnum sínum á mikilvægi þess að læra að lesa sem undanfara þess að geta lesið sér til gagns. Öll jákvæð hvatning er af hinu góða. Það sem ég tel vera dragbít í íslensku menntakerfi í dag er í stuttu máli neikvætt viðhorf til málaflokksins, það vantar líka úrræði fyrir börn í vanda sem hafa ekki forsendur til að vera í almennum skóla en eru þar í dag með tilheyrandi vanlíðan fyrir þau og aðra, það vantar líka námsgögn við hæfi og þá sérstaklega fyrir ÍSAT nemendur og nemendur með sérþarfir, hraði samfélagsin veldur mörgum börnum vanlíðan, mörg börn eiga fáar gæðastundir með fullorðnum og skortir góðar fyrirmyndir, svo ég tali nú ekki um að meira samtal mætti vera við fagfólk í menntageiranum varðandi breytingar. Áður en einhverjar netsprengjuvörpur lenda á mér þá vil ég útskýra hvað ég meina með því þegar ég tala um börn í vanda sem hafa ekki forsendur til að vera í almennum skóla. Stundum er það þannig að nemendur þurfa sérhæfðari aðlögun en skóli án aðgreiningar með stórum nemendahópum getur boðið upp á þó að útgangspunkturinn sé að bjóða upp á persónumiðað nám með leiðsögn, þar sem hugað er að samþættingu með lykilhæfni í huga. Við getum ekki horft framhjá því að innan skólakerfisins eru margir nemendur í það mikilli vanlíðan að þeir þurfa sérfræðiþjónustu til að komast í gegnum skóladaginn sem er ekki í boði í dag. Margt getur orsakað þessa þörf barna á sérfræðiþjónustu eins og áföll, brotin heimili, taugaraskanir eða annað undir sólinni. Á meðan við grípum ekki þessi börn þá eykst vandi þeirra sem hefur áhrif á þau sjálf og getur haft áhrif á aðra í kringum þau. Ég trúi því að með réttri nálgun þá getum við aðstoðað öll börn og hjálpað þeim að blómstra í skólakerfinu. Af hverju erum við á þessum stað sem við erum á í dag ? Ég vil meina eins og ég hef sagt áður opinberlega að ástæðan er sú að þegar sérskólarnir voru lagðir niður og við tókum upp stefnuna “Skóli án aðgreiningar” þá fylgdi ekki það fjármagn og þeir sérfræðingar með inn í skólana sem okkur var lofað og nauðsynlegt var að hafa til að dæmið gengi upp. Hruninu var kennt um á sínum tíma en það hafa skapast aðstæður eftir það til að bæta fyrir það sem miður fór en því miður hafa þau tækifæri ekki verið nýtt. Gerum ekki sömu mistök í menntageiranum og við gerðum í byggingargeiranum þar sem byggt var í óðagoti á methraða og flutt inn ófaglært fólk á færibandi því að iðnskólarnir á Íslandi höfðu ekki undan. Í dag erum við að súpa seyðið af þessu verklagi í byggingargeiranum með tilheyrandi gölluðum byggingum þar sem eru lekavandamál, mygla og annað sem hefur komið í ljós. Lengi býr að fyrstu gerð. Vöndum okkur. Rakel Linda Kristjánsdóttir, grunnskólakennari í veikindaleyfi sem ber hag barna að leiðarljósi og er annt um menntamál Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Rakel Linda Kristjánsdóttir Mest lesið Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar Skoðun Sama fötlun en ólík réttindi - Aldurinn ræður úrslitum - Ásta Ólafsdóttir skrifar Skoðun Umskiptingar Flokks fólksins á Alþingi Júlíus Valsson skrifar Skoðun Okkar fé í Heimum Bergur Hauksson skrifar Skoðun Hver ætlar að hjúkra þér? Helga Rósa Másdóttir skrifar Skoðun Er alveg sama hvað Ísland er dýrt? Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Krossinn er ekki matseðill Hilmar Kristinsson skrifar Skoðun Við mælum hávaða en mælum við óskýrleikann? Ragnhildur Bjarkadóttir skrifar Skoðun Hvað gerist í síðari hálfleik? Lovísa Oktovía Eyvindsdóttir skrifar Skoðun Hvers vegna skiptir bókun 35 máli? Eiríkur S. Svavarsson skrifar Skoðun Skörum fram úr í skaðlegu skattaumhverfi Elliði Vignisson skrifar Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar Skoðun Arfurinn og réttur ríkisins til skattheimtu Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Undir sömu stjörnu – ópera fyrir alla þjóðina Sævar Þór Halldórsson skrifar Skoðun Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir skrifar Skoðun Ísland á ekki að verða land gjaldhliða Þórir Garðarsson skrifar Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson skrifar Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson skrifar Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir skrifar Skoðun Það er alltaf til fé fyrir næstu framkvæmd—Hvenær ætlum við að læra? Vilhelm Jónsson skrifar Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar Skoðun Nýtum betur gagnreyndar aðferðir í skólum Skúli Helgason skrifar Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar Skoðun Lögfræði er engin eðlisfræði – fullveldi er ekki þyngdarkraftur Bergur Hauksson skrifar Skoðun Mamma ég lofa Lára G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Þetta hjólar sig ekki sjálft Birgir Birgisson skrifar Sjá meira
Já svona staðhæfingu eins og er í fyrirsögn þessa pistils er að finna á spjallþráðum á netinu. Einn aðili sagði að hann ætti nokkur börn og væri þess vegna það reynslumikill að hann teldi sig hæfan til að starfa við kennslu án þess að læra fagið því að hann vildi meina að allir gætu kennt. Ég er þessu auðvitað ósammála og vil benda á að fyrir mitt leyti þá taldi ég mig fyrst hafa þau verkfæri sem þurfti í minni kistu til lestrarkennslu þegar ég hafði lokið mínu háskólanámi sem kennari og farið á ótal námskeið varðandi lestrarkennslu eftir það bæði hérlendis og erlendis . Kennsla er svo miklu, miklu meira en það að hafa ofan af fyrir börnum og sinna grunnþörfum þeirra. Því miður fer ákveðinn hópur í samfélaginu á flug þegar neikvæð umræða um kennara fer af stað. Í aðdraganda kosninga heyrast stjórnmálamenn oft varpa ýmsu fram misgáfulegu og eitt af því er að leysa skuli kennaraskortinn í landinu með því að stytta kennaranámið. Einhverjir vilja meina að Aðalnámskrá grunnskóla sé vandamálið og hvernig nám er metið á grunnskólastigi og vilja ganga hratt í að breyta þeim vitum án samtals við þá sem þekkja til. Útgangspunkturinn hjá mörgum sem hafa skoðanir á menntamálum er því miður oft sá að fagþekkingin í málaflokknum skipti litlu máli. Þetta eru einstaklingar sem eru ekki menntaðir kennarar né hafa unnið við kennslu. Það vill líka oft verða þannig að mikilvægar ákvarðanir eru teknar án samráðs við fagfólkið sem þarf að starfa eftir breytingunum. Ég las í pistli á netinu þar sem menntakerfinu var líkt við bíl með bilaða vél og bilanagreiningin hjá stjórnvöldum væri að það þyrfti að skipta um áklæði á sætunum. Þetta er heila málið. Það er ekki nóg að tala bara við þá sem líta inn um gluggann á bílnum og sjá áklæðið. Hvernig væri að tala við þá sem keyra bílinn ? Fyrir utan þann vanda sem kennarar greina á gólfinu og birtist í líkingu sandstorms á hverjum degi þá eru stjórnvöld ekki að auðvelda róðurinn með því að tala niður til kennara. Þetta síðasta útspil menntamálaráðherra hefur aldeilis fengið ýmsa hópa til að hrópa á torgum vefmiðlanna gegn kennarastéttinni. Kennarar fá aldeilis að heyra það þessa dagana að þeir séu ekki að standa sig í stykkinu. Úthrópanir eins og að börn landsins kunni mörg hver ekki að lesa þrátt fyrir áralanga skólagöngu og séu þjóð sinni til skammar í Pisaprófum. Í alvöru fólk. Hverjir hafa rýnt í alla þá þætti sem liggja þarna að baki í raun ? Réttið upp hönd. Við kennarar vissum í hvað stefndi fyrir aldarfjórðungi síðan og reyndum að ná til eyrna stjórnmálamanna sem hlustuðu ekki. Ekki reyna að klína vandanum í dag alfarið á kennarastéttina því þetta er samfélagslegt vandamál í boði stjórnvalda. Mér er margt til lista lagt varðandi hluti sem ég hef haft snertiflöt við í daglegu lífi þó ég úthrópi mig ekki sem fagaðila á því sviði. Menntamál eru stór hluti af tilveru hverrar þjóðar og flestir hafa skoðun á þeim málaflokki því að hann er hluti af tilveru okkar allra á ákveðnum tímapunkti. Ég hef grun um að margir geri sér ekki grein fyrir því hvernig skólakerfið hér á Íslandi er uppbyggt í dag í samanburði við skólakerfi í samanburðarlöndunum. Það er ekki langt síðan að skólaskylda hér á landi varð með því móti sem hún er í dag. Sumir benda á að áður fyrr hafi mörg börn verið læs áður en þau byrjuðu sína skólagöngu sem er rétt því að margir foreldrar sendu börn sín í einkatíma í lestri áður en hefðbundin skólaganga hófst. Með því að undirbúa börn sín á þennan hátt þá voru foreldrar að benda börnum sínum á mikilvægi þess að læra að lesa sem undanfara þess að geta lesið sér til gagns. Öll jákvæð hvatning er af hinu góða. Það sem ég tel vera dragbít í íslensku menntakerfi í dag er í stuttu máli neikvætt viðhorf til málaflokksins, það vantar líka úrræði fyrir börn í vanda sem hafa ekki forsendur til að vera í almennum skóla en eru þar í dag með tilheyrandi vanlíðan fyrir þau og aðra, það vantar líka námsgögn við hæfi og þá sérstaklega fyrir ÍSAT nemendur og nemendur með sérþarfir, hraði samfélagsin veldur mörgum börnum vanlíðan, mörg börn eiga fáar gæðastundir með fullorðnum og skortir góðar fyrirmyndir, svo ég tali nú ekki um að meira samtal mætti vera við fagfólk í menntageiranum varðandi breytingar. Áður en einhverjar netsprengjuvörpur lenda á mér þá vil ég útskýra hvað ég meina með því þegar ég tala um börn í vanda sem hafa ekki forsendur til að vera í almennum skóla. Stundum er það þannig að nemendur þurfa sérhæfðari aðlögun en skóli án aðgreiningar með stórum nemendahópum getur boðið upp á þó að útgangspunkturinn sé að bjóða upp á persónumiðað nám með leiðsögn, þar sem hugað er að samþættingu með lykilhæfni í huga. Við getum ekki horft framhjá því að innan skólakerfisins eru margir nemendur í það mikilli vanlíðan að þeir þurfa sérfræðiþjónustu til að komast í gegnum skóladaginn sem er ekki í boði í dag. Margt getur orsakað þessa þörf barna á sérfræðiþjónustu eins og áföll, brotin heimili, taugaraskanir eða annað undir sólinni. Á meðan við grípum ekki þessi börn þá eykst vandi þeirra sem hefur áhrif á þau sjálf og getur haft áhrif á aðra í kringum þau. Ég trúi því að með réttri nálgun þá getum við aðstoðað öll börn og hjálpað þeim að blómstra í skólakerfinu. Af hverju erum við á þessum stað sem við erum á í dag ? Ég vil meina eins og ég hef sagt áður opinberlega að ástæðan er sú að þegar sérskólarnir voru lagðir niður og við tókum upp stefnuna “Skóli án aðgreiningar” þá fylgdi ekki það fjármagn og þeir sérfræðingar með inn í skólana sem okkur var lofað og nauðsynlegt var að hafa til að dæmið gengi upp. Hruninu var kennt um á sínum tíma en það hafa skapast aðstæður eftir það til að bæta fyrir það sem miður fór en því miður hafa þau tækifæri ekki verið nýtt. Gerum ekki sömu mistök í menntageiranum og við gerðum í byggingargeiranum þar sem byggt var í óðagoti á methraða og flutt inn ófaglært fólk á færibandi því að iðnskólarnir á Íslandi höfðu ekki undan. Í dag erum við að súpa seyðið af þessu verklagi í byggingargeiranum með tilheyrandi gölluðum byggingum þar sem eru lekavandamál, mygla og annað sem hefur komið í ljós. Lengi býr að fyrstu gerð. Vöndum okkur. Rakel Linda Kristjánsdóttir, grunnskólakennari í veikindaleyfi sem ber hag barna að leiðarljósi og er annt um menntamál
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun
Skoðun Hvernig getum við dregið úr einmanaleika mæðra í fæðingarorlofi? Sigrún Þóra Sveinsdóttir skrifar
Skoðun Lofthjúpurinn er ekki verðbólguspá – þegar prófessorinn villist út fyrir sitt sérfræðisvið Sveinn Atli Gunnarsson skrifar
Skoðun Samfélagsbanki: Opið bréf til ríkisstjórnarinnar Guðmundur D. Haraldsson,Sævar Finnbogason skrifar
Skoðun Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir skrifar
Skoðun Súri sannleikurinn um rakastjórnun - Þekkingin er til, en húsin leka samt enn Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman skrifar
Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir skrifar
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Landsréttur gefur út óútfylltan tékka fyrir hvers kyns ofbeldi Sigrún Sif Eyfeld Jóelsdóttir Skoðun