Lykill að jöfnum tækifærum Isabel Alejandra Diaz skrifar 22. apríl 2026 10:00 Leikskólar eru ein af meginstoðum íslensks samfélags og um leið eitt mikilvægasta jöfnunartæki þess. Þeir mæta ólíkum aðstæðum barna og fjölskyldna hvort sem litið er til uppruna, efnahags eða félagslegrar stöðu. Með tilliti til þessa er það okkur í Samfylkingunni í Reykjavík mikilvægt að skapa fyrirsjáanleika og stöðugleika í daglegu lífi barna og fjölskyldna þeirra. Sérstaklega þegar kemur að einstæðum foreldrum, tekjulægri fjölskyldum og þeim sem ekki eru með sterkt félagslegt bakland. Jafnari staða foreldra Það virðist stundum gleymast í umræðunni hversu veigamiklu hlutverki leikskólinn gegnir í að stuðla að jöfnum tækifærum og auknu félagslegu öryggi. Aðgengileg dagvistun er forsenda þess að foreldrar geti tekið fullan þátt á vinnumarkaði, byggt upp réttindi, aflað tekna og ræktað starfsferil sinn. Rannsóknir hafa sýnt fram á að barneignir hafa varanleg áhrif á tekjur og þátttöku á vinnumarkaði og að eftir fæðingu fyrsta barns dragast konur frekar aftur úr körlum hvað þetta varðar. Því þegar dagvistun er ótrygg er það oftar en ekki móðirin sem dregur úr starfshlutfalli sínu eða hverfur tímabundið af vinnumarkaði, með langvarandi afleiðingum fyrir launaþróun, lífeyrisréttindi og starfsferil, þótt vissulega séu undantekningar frá því líkt og í öðru. Allt eru þetta þættir sem hafa bein áhrif á lífsskilyrði barna og foreldra þeirra. Sköpum aðstæður til bestu menntunar fyrir börn Það hlutverk sem leikskólinn gegnir í félagslegum þroska barna er ekki síður mikilvægt. Sem menntastofnun fyrir yngstu börnin er leikskólinn vettvangur náms og þroska þar sem börn efla sjálfsmynd sína í málörvandi umhverfi. Þar skapast jafnframt mikilvægt rými fyrir börn sem hafa íslensku sem annað mál til að læra tungumálið í gegnum dagleg samskipti og virka þátttöku í hópi jafningja. Eins hefur leikskólinn tök á að bregðast snemma við þegar merki sjást um frávik eða seinkun í þroska og haft þannig veruleg áhrif á félagslega þátttöku og inngildingu barna. Til þess að leikskólinn geti uppfyllt hlutverk sitt verður að sjálfsögðu að tryggja gæði menntunar í gegnum fagmennsku starfsfólks og möguleikum til starfsþróunar. Eins verður starfsumhverfi leikskólakennara að vera viðunandi og ábyrgð þeirra, sem og alls starfsfólks skólanna, metin að verðleikum (hæ virðismatsvegferð kennara!). Þar bera stjórnvöld ekki ein ábyrgð á að styðja betur við kennaramenntun og styrkja fagið til framtíðar, heldur einnig sveitarfélögin og háskólastigið. Börnin í fyrsta sæti Samfylkingin vill að Reykjavík sé besti staðurinn á Íslandi til að vera barn og ala upp börn. Það kallar á forgangsröðun og ætlar Samfylkingin því að ráðast í meðal annars eftirfarandi aðgerðir: Bæta vinnuaðstæður í leikskólum og setja 600 milljónir á ári í aukna mönnun og úrbætur á starfsumhverfi. Fjölga leikskólaplássum um 1500 á kjörtímabilinu í þeim tilgangi að taka yngri börn inn á leikskóla. Hækka framlag til fjárfestinga í endurgerð og uppbyggingu leikskólahúsnæði í 30 milljarða milljarða næstu fjórum árum. Fjölga menntuðu starfsfólki með því skapa svigrúm til náms samhliða starfi, meðal annars með námsstyrkjum. Vinna með ríkinu að tryggri fjármögnun leikskólastigsins og lögfestingu á rétti barna til leikskólavistar sem fyrsta skólastigs. Taka upp systkinaforgang þannig að yngra systkini komist inn á sama leikskóla og eldri systkini. Efla snemmtækan stuðning í leikskólum með auknu aðgengi að fagaðilum á borð við þroskaþjálfa, sálfræðinga og talmeinafræðinga. Komandi kosningar skipta sköpum fyrir framtíð Reykjavíkurborgar og við í Samfylkingunni bjóðum upp á skýran valkost: norrænt velferðarsamfélag í þágu íbúa. Höfundur skipar 9. sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningarnar í vor. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Isabel Alejandra Díaz Skoðun: Sveitarstjórnarkosningar 2026 Mest lesið Börn þurfa úrræði, ekki innantóm loforð Ása Berglind Hjálmarsdóttir Skoðun Fokk, ég er með ristilkrabbamein! Matthías Freyr Matthíasson Skoðun Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson Skoðun Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun Af þreyttasta frumvarpi íslenskrar þingsögu Árni Guðmundsson Skoðun Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun Að nota börn til að næra sitt eigið egó Helga Snædal Skoðun Var Stonehenge sláturhús? Ása Hlín Benediktsdóttir Skoðun Hamfarir í hversdagslegum kringumstæðum Sanna Magdalena Mörtudóttir Skoðun Skoðun Skoðun Innleiðing nýs einkunnakerfis – Sjaldan verður flýtiverk til fagnaðar skrifar Skoðun Af morðingjum og mannkostum Svala Magnea Ásdísardóttir skrifar Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvar er karlmannadagurinn? Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Ekki orð um heimsins lengstu biðlista… Vilhjálmur Hjálmarsson skrifar Skoðun 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar Skoðun Virkari eigandi og ný nálgun í stjórn Norðurorku Berglind Ósk Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Hækkun matarverðs lífeyrisþega á undan innri úttekt Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Tengslarof ríkistjórnarinna við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir skrifar Skoðun Hver pantaði börn með þessu ADHD? Jóna Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Sniglar á götunni Kristján Logason skrifar Skoðun Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir skrifar Skoðun Skipulagið grefur undan séreignarstefnunni – brött brekka fyrir fyrstu kaupendur Sigurður Stefánsson skrifar Skoðun Myrkraverk í Afríku Gunnar Salvarsson skrifar Skoðun Skaðabætur frá síðustu öld Hópur lögmanna skrifar Skoðun Að nota börn til að næra sitt eigið egó Helga Snædal skrifar Skoðun Veitingageiranum var hent undir vagninn Einar Bárðarson skrifar Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar Skoðun Úr öskunni í eldinn Ingveldur Anna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Hamfarir í hversdagslegum kringumstæðum Sanna Magdalena Mörtudóttir skrifar Skoðun Heimilin eiga ekki alltaf að borga brúsann Alexander M. Árnason skrifar Skoðun Fleiri krónur taldar – fáar nýjar Daði Freyr Ólafsson skrifar Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar Skoðun Farsælt ferðalag fólks og fisks Heiðrún Lind Marteinsdóttir skrifar Skoðun Orkan í ólgusjó efnahagsmála Tinna Traustadóttir skrifar Skoðun Fæðingarorlof fyrir ömmu og afa? Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Gott bú stendur undir sér Róbert Ragnarsson skrifar Skoðun Loksins get ég notið þess að vera heima Ingibjörg Dóra Scheving Bjarnadóttir skrifar Skoðun Þegar samþykki virðist verða að ábyrgð brotaþola Herdís Ósk Sveinbjörnsdóttir skrifar Sjá meira
Leikskólar eru ein af meginstoðum íslensks samfélags og um leið eitt mikilvægasta jöfnunartæki þess. Þeir mæta ólíkum aðstæðum barna og fjölskyldna hvort sem litið er til uppruna, efnahags eða félagslegrar stöðu. Með tilliti til þessa er það okkur í Samfylkingunni í Reykjavík mikilvægt að skapa fyrirsjáanleika og stöðugleika í daglegu lífi barna og fjölskyldna þeirra. Sérstaklega þegar kemur að einstæðum foreldrum, tekjulægri fjölskyldum og þeim sem ekki eru með sterkt félagslegt bakland. Jafnari staða foreldra Það virðist stundum gleymast í umræðunni hversu veigamiklu hlutverki leikskólinn gegnir í að stuðla að jöfnum tækifærum og auknu félagslegu öryggi. Aðgengileg dagvistun er forsenda þess að foreldrar geti tekið fullan þátt á vinnumarkaði, byggt upp réttindi, aflað tekna og ræktað starfsferil sinn. Rannsóknir hafa sýnt fram á að barneignir hafa varanleg áhrif á tekjur og þátttöku á vinnumarkaði og að eftir fæðingu fyrsta barns dragast konur frekar aftur úr körlum hvað þetta varðar. Því þegar dagvistun er ótrygg er það oftar en ekki móðirin sem dregur úr starfshlutfalli sínu eða hverfur tímabundið af vinnumarkaði, með langvarandi afleiðingum fyrir launaþróun, lífeyrisréttindi og starfsferil, þótt vissulega séu undantekningar frá því líkt og í öðru. Allt eru þetta þættir sem hafa bein áhrif á lífsskilyrði barna og foreldra þeirra. Sköpum aðstæður til bestu menntunar fyrir börn Það hlutverk sem leikskólinn gegnir í félagslegum þroska barna er ekki síður mikilvægt. Sem menntastofnun fyrir yngstu börnin er leikskólinn vettvangur náms og þroska þar sem börn efla sjálfsmynd sína í málörvandi umhverfi. Þar skapast jafnframt mikilvægt rými fyrir börn sem hafa íslensku sem annað mál til að læra tungumálið í gegnum dagleg samskipti og virka þátttöku í hópi jafningja. Eins hefur leikskólinn tök á að bregðast snemma við þegar merki sjást um frávik eða seinkun í þroska og haft þannig veruleg áhrif á félagslega þátttöku og inngildingu barna. Til þess að leikskólinn geti uppfyllt hlutverk sitt verður að sjálfsögðu að tryggja gæði menntunar í gegnum fagmennsku starfsfólks og möguleikum til starfsþróunar. Eins verður starfsumhverfi leikskólakennara að vera viðunandi og ábyrgð þeirra, sem og alls starfsfólks skólanna, metin að verðleikum (hæ virðismatsvegferð kennara!). Þar bera stjórnvöld ekki ein ábyrgð á að styðja betur við kennaramenntun og styrkja fagið til framtíðar, heldur einnig sveitarfélögin og háskólastigið. Börnin í fyrsta sæti Samfylkingin vill að Reykjavík sé besti staðurinn á Íslandi til að vera barn og ala upp börn. Það kallar á forgangsröðun og ætlar Samfylkingin því að ráðast í meðal annars eftirfarandi aðgerðir: Bæta vinnuaðstæður í leikskólum og setja 600 milljónir á ári í aukna mönnun og úrbætur á starfsumhverfi. Fjölga leikskólaplássum um 1500 á kjörtímabilinu í þeim tilgangi að taka yngri börn inn á leikskóla. Hækka framlag til fjárfestinga í endurgerð og uppbyggingu leikskólahúsnæði í 30 milljarða milljarða næstu fjórum árum. Fjölga menntuðu starfsfólki með því skapa svigrúm til náms samhliða starfi, meðal annars með námsstyrkjum. Vinna með ríkinu að tryggri fjármögnun leikskólastigsins og lögfestingu á rétti barna til leikskólavistar sem fyrsta skólastigs. Taka upp systkinaforgang þannig að yngra systkini komist inn á sama leikskóla og eldri systkini. Efla snemmtækan stuðning í leikskólum með auknu aðgengi að fagaðilum á borð við þroskaþjálfa, sálfræðinga og talmeinafræðinga. Komandi kosningar skipta sköpum fyrir framtíð Reykjavíkurborgar og við í Samfylkingunni bjóðum upp á skýran valkost: norrænt velferðarsamfélag í þágu íbúa. Höfundur skipar 9. sæti á lista Samfylkingarinnar fyrir borgarstjórnarkosningarnar í vor.
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun
Skoðun 75 milljóna rangfærsla í samþykktum ársreikningi Krabbameinsfélags Íslands Einar Páll Svavarsson skrifar
Skoðun Tengslarof ríkistjórnarinna við atvinnulíf og samfélög á landsbyggðinni Sonja Lind E. Eyglóardóttir skrifar
Skoðun Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir skrifar
Skoðun Skipulagið grefur undan séreignarstefnunni – brött brekka fyrir fyrstu kaupendur Sigurður Stefánsson skrifar
Skoðun Ætlum við að fækka bílum eða bara ökumönnum með sjálfkeyrandi bílum? Kristín Hrefna Halldórsdóttir skrifar
Skoðun „The Concert of Three“. Samráð stórveldanna þriggja – ný leið til heimsfriðar? Aðalsteinn Júlíus Magnússon skrifar
Skoðun Mikilvægt er að draga lærdóm af smáíbúðamálinu i Hafnarfirði Árni Rúnar Þorvaldsson skrifar
Að byrja á röngum enda – vítahringur vímuefnavanda, afbrota og refsinga Margrét Dís Yeoman Skoðun
Breyttur einkunnakvarði gerir námsmatið ekki skýrara Hjálmar Bogi Hafliðason,Jón Páll Haraldsson,Kristín Jóhannesdóttir,Margrét Sverrisdóttir,Snædís Valsdóttir,Þóranna Rósa Ólafsdóttir Skoðun
Kynslóðin sem mátti aldrei sýna tilfinningar getur ekki lengur sofið Sigríður Svanborgardóttir Skoðun