Tala dýrsins 666 og Neró keisari Atli Ísleifsson skrifar 27. apríl 2026 08:00 Frægasta mýtan um Neró er þó eldurinn mikli í Róm árið 64 e.Kr. Getty Fáir eiga sér jafn blóði drifin og skrautleg eftirmæli í mannkynssögunni og rómverski keisarinn Neró. Flestir hafa heyrt söguna af geðsjúka harðstjóranum sem lék á fiðlu á meðan Rómaborg brann til ösku. En kemur það heim og saman við staðreyndir? Í nýjasta þætti hlaðvarpsins Skuggavaldsins kafa prófessorarnir Eiríkur Bergmann og Hulda Þórisdóttir ofan í lygilegar samsæriskenningar fornaldar og rýna í manninn á bak við mýtuna. Eitraðir sveppir og banvænn lúxusbátur Leið Nerós að krúnunni var vörðuð svikum, þar sem móðir hans, hin valdamikla Júlía Agrippína, spilaði stærsta hlutverkið. Hún tryggði syni sínum völdin, hugsanlega með því að byrla eiginmanni sínum Claudíusi keisara, eitur. Þegar Neró varð eldri og vildi losna undan stjórn móður sinnar svaraði hann í sömu mynt. Eftir að gríðarlega flókið tilræði sem fólst í að reyna að drekkja henni í sérsmíðuðum lúxusbát fór út um þúfur, endaði hann einfaldlega á því að senda leigumorðingja heim til hennar. Fiðlan sem var ekki til Frægasta mýtan um Neró er þó eldurinn mikli í Róm árið 64 e.Kr. Sannleikurinn er sá að Neró spilaði í það minnsta ekki á fiðlu á svölunum á meðan þegnar hans brunnu inni. Fiðlan hafði ekki einu sinni verið fundin upp á þessum tíma og auk þess herma heimildir að keisarinn hafi verið staddur 50 kílómetrum fyrir utan borgina. Hins vegar nýtti hann sér neyðina til hins ýtrasta eftir brunann og hófst strax handa við að reisa sér yfirgengilega oflætishöll, Gullna húsið, ofan á rústunum. Þegar almenningur fór að hvísla um að keisarinn sjálfur hefði kveikt eldana til að stækka við sig, þurfti hann blóraböggul. Þann blóraböggul fann hann í nýjum, fámennum trúarsöfnuði sem fólk þekkti lítið til - kristnum mönnum. Neró beitti þá hrottalegum ofsóknum til að dreifa athyglinni og gekk svo langt að nota þá sem lifandi kyndlaí einkagörðum sínum. Valdatími Nerós var frá 54 til 68 e.Kr. Getty Iron Maiden og andkristur Í þættinum rekja Eiríkur og Hulda hvernig tala dýrsins 666 úr Opinberunarbók Jóhannesar er í raun sögulegt dulmál. Með því að nota forna talnaspeki hafa sagnfræðingar samtímans sýnt fram á að talan stendur einfaldlega fyrir nafnið „Neró Keisari“. Fyrir frumkristna menn var hann bókstaflegur holdgervingur illskunnar og andkrists. Saga sigurvegaranna Neró var á endanum yfirgefinn af öllum og stytti sér loks aldur. En alþýðan, sem dýrkaði hann meira en rómverska yfirstéttin vildi viðurkenna, neitaði að trúa því að hann væri allur og lengi vel lifði sú kenning góðu lífi að hann hefði flúið til Parþíu (núverandi Írans) og myndi snúa aftur með her. Þáttastjórnendur velta því upp að lokum hvort Neró hafi mögulega verið fórnarlamb rómverskrar ófrægingarherferðar. Þótt hann hafi verið grimmur harðstjóri, var sagan skrifuð af fjandmönnum hans. Flavíanska keisaraættin sem tók við völdum í kjölfarið þurfti að réttlæta valdarán sitt með því að mála forverann upp sem algjört skrímsli. Vespasíanus keisari gekk svo langt að fylla upp í manngerða stöðuvatnið við höll Nerós og reisa Colosseum hringleikahúsið ofan á því, gagngert til að þurrka út arfleifð hans af yfirborði jarðar. Hægt er að hlusta á þáttinn í spilaranum hér á síðunni eða á helstu hlaðvarpsveitum. Að neðan má svo heyra spjall þeirra Eiríks og Huldu í Bítinu á Bylgjunni. Skuggavaldið Ítalía Einu sinni var... Mest lesið „Af hverju er ég að leita í eitthvað svona ljótt?“ Lífið Óresteia og Lína sigursælust á Grímunni Menning „Þetta er búið að vera eins og einhver brandari“ Bíó og sjónvarp Stjörnulífið: Berir að ofan í brúðkaupi Lífið Óhefðbundið leynivopn Helgu Sigrúnar Lífið Frumkvöðull selur elegant íbúð í 101 Lífið Geralt fær nýtt ævintýri rúmum áratug eftir það síðasta Leikjavísir Kveðjustund í ráðhúsinu Lífið Gói Sportrönd og Tinna selja í Hveragerði Lífið Móðurhlutverkið næst á dagskrá hjá Þóreyju Lífið Fleiri fréttir „Af hverju er ég að leita í eitthvað svona ljótt?“ Frumkvöðull selur elegant íbúð í 101 Kveðjustund í ráðhúsinu Þegar yfirvöld gengust við fljúgandi furðuhlutum Óhefðbundið leynivopn Helgu Sigrúnar Nálægðin við dauðann gjörbreytti ferlinum Gói Sportrönd og Tinna selja í Hveragerði Móðurhlutverkið næst á dagskrá hjá Þóreyju Stjörnulífið: Berir að ofan í brúðkaupi Stórstjörnur tróðu upp í útskriftarveislum Verzlinga Áslaug lék eftir útskriftarpósu móður sinnar Draumabrúðkaup Gerðar við Garda-vatn Stjúpur og fjólur það heitasta Þeir lofuðu rokki en afhentu rækjusamloku á Þingvöllum „Formaður Sjálfstæðisflokksins átti eflaust flott úr“ Sagt að drulla sér heim þegar hún ætlaði að kjósa í fyrsta sinn Krakkatía vikunnar: Bein, Grettir og gúrkutíð Grafinn í sand í sólarhring Fréttatía vikunnar: Eldur, Karl III og Þjóðhátíð „Við erum bara tvö eftir“ Afi snýr aftur á litla sviði Þjóðleikhússins Allir fárveikir eftir tónlistarmyndband Helgi Björns og Ragga Gísla ætla að trylla lýðinn með tali og tónum „Ég viðurkenni alveg að ég mun sakna Tenerife“ Tilkynntu óvart dauða konungsins „Ógeðslega flókinn tími í lífi fólks“ Ætla valdasjúkir tækifærissinnar að steypa okkur í glötun? Hvað veistu um... flugvelli? Vignir Vatnar opnar sig um sjálfsvígshugsanir Lygilega erfið þrautabraut Sjá meira
Í nýjasta þætti hlaðvarpsins Skuggavaldsins kafa prófessorarnir Eiríkur Bergmann og Hulda Þórisdóttir ofan í lygilegar samsæriskenningar fornaldar og rýna í manninn á bak við mýtuna. Eitraðir sveppir og banvænn lúxusbátur Leið Nerós að krúnunni var vörðuð svikum, þar sem móðir hans, hin valdamikla Júlía Agrippína, spilaði stærsta hlutverkið. Hún tryggði syni sínum völdin, hugsanlega með því að byrla eiginmanni sínum Claudíusi keisara, eitur. Þegar Neró varð eldri og vildi losna undan stjórn móður sinnar svaraði hann í sömu mynt. Eftir að gríðarlega flókið tilræði sem fólst í að reyna að drekkja henni í sérsmíðuðum lúxusbát fór út um þúfur, endaði hann einfaldlega á því að senda leigumorðingja heim til hennar. Fiðlan sem var ekki til Frægasta mýtan um Neró er þó eldurinn mikli í Róm árið 64 e.Kr. Sannleikurinn er sá að Neró spilaði í það minnsta ekki á fiðlu á svölunum á meðan þegnar hans brunnu inni. Fiðlan hafði ekki einu sinni verið fundin upp á þessum tíma og auk þess herma heimildir að keisarinn hafi verið staddur 50 kílómetrum fyrir utan borgina. Hins vegar nýtti hann sér neyðina til hins ýtrasta eftir brunann og hófst strax handa við að reisa sér yfirgengilega oflætishöll, Gullna húsið, ofan á rústunum. Þegar almenningur fór að hvísla um að keisarinn sjálfur hefði kveikt eldana til að stækka við sig, þurfti hann blóraböggul. Þann blóraböggul fann hann í nýjum, fámennum trúarsöfnuði sem fólk þekkti lítið til - kristnum mönnum. Neró beitti þá hrottalegum ofsóknum til að dreifa athyglinni og gekk svo langt að nota þá sem lifandi kyndlaí einkagörðum sínum. Valdatími Nerós var frá 54 til 68 e.Kr. Getty Iron Maiden og andkristur Í þættinum rekja Eiríkur og Hulda hvernig tala dýrsins 666 úr Opinberunarbók Jóhannesar er í raun sögulegt dulmál. Með því að nota forna talnaspeki hafa sagnfræðingar samtímans sýnt fram á að talan stendur einfaldlega fyrir nafnið „Neró Keisari“. Fyrir frumkristna menn var hann bókstaflegur holdgervingur illskunnar og andkrists. Saga sigurvegaranna Neró var á endanum yfirgefinn af öllum og stytti sér loks aldur. En alþýðan, sem dýrkaði hann meira en rómverska yfirstéttin vildi viðurkenna, neitaði að trúa því að hann væri allur og lengi vel lifði sú kenning góðu lífi að hann hefði flúið til Parþíu (núverandi Írans) og myndi snúa aftur með her. Þáttastjórnendur velta því upp að lokum hvort Neró hafi mögulega verið fórnarlamb rómverskrar ófrægingarherferðar. Þótt hann hafi verið grimmur harðstjóri, var sagan skrifuð af fjandmönnum hans. Flavíanska keisaraættin sem tók við völdum í kjölfarið þurfti að réttlæta valdarán sitt með því að mála forverann upp sem algjört skrímsli. Vespasíanus keisari gekk svo langt að fylla upp í manngerða stöðuvatnið við höll Nerós og reisa Colosseum hringleikahúsið ofan á því, gagngert til að þurrka út arfleifð hans af yfirborði jarðar. Hægt er að hlusta á þáttinn í spilaranum hér á síðunni eða á helstu hlaðvarpsveitum. Að neðan má svo heyra spjall þeirra Eiríks og Huldu í Bítinu á Bylgjunni.
Skuggavaldið Ítalía Einu sinni var... Mest lesið „Af hverju er ég að leita í eitthvað svona ljótt?“ Lífið Óresteia og Lína sigursælust á Grímunni Menning „Þetta er búið að vera eins og einhver brandari“ Bíó og sjónvarp Stjörnulífið: Berir að ofan í brúðkaupi Lífið Óhefðbundið leynivopn Helgu Sigrúnar Lífið Frumkvöðull selur elegant íbúð í 101 Lífið Geralt fær nýtt ævintýri rúmum áratug eftir það síðasta Leikjavísir Kveðjustund í ráðhúsinu Lífið Gói Sportrönd og Tinna selja í Hveragerði Lífið Móðurhlutverkið næst á dagskrá hjá Þóreyju Lífið Fleiri fréttir „Af hverju er ég að leita í eitthvað svona ljótt?“ Frumkvöðull selur elegant íbúð í 101 Kveðjustund í ráðhúsinu Þegar yfirvöld gengust við fljúgandi furðuhlutum Óhefðbundið leynivopn Helgu Sigrúnar Nálægðin við dauðann gjörbreytti ferlinum Gói Sportrönd og Tinna selja í Hveragerði Móðurhlutverkið næst á dagskrá hjá Þóreyju Stjörnulífið: Berir að ofan í brúðkaupi Stórstjörnur tróðu upp í útskriftarveislum Verzlinga Áslaug lék eftir útskriftarpósu móður sinnar Draumabrúðkaup Gerðar við Garda-vatn Stjúpur og fjólur það heitasta Þeir lofuðu rokki en afhentu rækjusamloku á Þingvöllum „Formaður Sjálfstæðisflokksins átti eflaust flott úr“ Sagt að drulla sér heim þegar hún ætlaði að kjósa í fyrsta sinn Krakkatía vikunnar: Bein, Grettir og gúrkutíð Grafinn í sand í sólarhring Fréttatía vikunnar: Eldur, Karl III og Þjóðhátíð „Við erum bara tvö eftir“ Afi snýr aftur á litla sviði Þjóðleikhússins Allir fárveikir eftir tónlistarmyndband Helgi Björns og Ragga Gísla ætla að trylla lýðinn með tali og tónum „Ég viðurkenni alveg að ég mun sakna Tenerife“ Tilkynntu óvart dauða konungsins „Ógeðslega flókinn tími í lífi fólks“ Ætla valdasjúkir tækifærissinnar að steypa okkur í glötun? Hvað veistu um... flugvelli? Vignir Vatnar opnar sig um sjálfsvígshugsanir Lygilega erfið þrautabraut Sjá meira