Er kennari ógn fyrir að trúa börnum sem segja frá ofbeldi? Ása Lind Finnbogadóttir skrifar 28. apríl 2026 20:00 Yfirmanni mínum barst kvörtunarbréf yfir því að ég skuli trúa barnungum stúlkum fram yfir fullorðinn geranda. Viðkomandi taldi mig ekki til hæfa til að kenna börnum af því að ég stend með börnum. Er ekki eitthvað bogið við þessa röksemdafærslu? Sem kennari ber mér einmitt (samkvæmt siðareglum og námskrá) að standa með mannréttindum og vinna gegn ofbeldi. Ég kýs að trúa þolendum ofbeldis. Ég kýs að trúa börnum sem segja frá ofbeldi og áreitni. Reynslan sýnir að yfir 90% gerenda neita að hafa beitt ofbeldi. Gerendur ljúga. Reynslan sýnir að samt hefiur samfélagið tilhneigingu til að trúa þeim frekar og hneykslast á að þeir séu kallaðir út með einhverjum hætti. Oft er reynt að nota dómskerfið sem afsökun og af því að viðkomandi fékk ekki dóm sé hann pottþétt saklaus. Það sér það hver maður að dómskerfið okkar er gallað þegar kemur að þessu. Nýlegur dómur gagnvart manni sem braust inn á heimili og misnotaði barn alvarlega sýnir það svart á hvítu. Ég trúi fjölmörgum stúlkum á barnsaldri sem segja frá kynferðislegri áreitni Ingó Veðurguðs í gegnum tíðina. Það að hann neiti er bara svo gefið. Nær allir ofbeldismenn gera það. Hins vegar er það mjög fátítt að þolendur ljúgi til um ofbeldi. Og þegar að margar ólíkar stúlkur segja sömu sögu um sama mann er næsta öruggt að maðurinn er sekur. Það er fáránlegt að ætla mörgum ólíkum 14 ára stúlkum sem þekkjast ekki að ákveða að ljúga allar sömu sögunni. Til hvers í ósköpunum? Og þó hún væri bara ein. Skiptir ekki máli. Rannsóknir og töluleg gögn segja líka sömu sögu. Gerendur ljúga en þolendur segja satt. Það að til séu einstök dæmi um einhverjar lygar þolenda í gegnum tíðina á að sjálfsögðu ekki að yfirskyggja fjöldann. Það er samt tilhneiging almennings sem elskar þolendaskömmun og er sekur um gerendameðvirkni. Þetta er allt þekkt. En einmitt af því að ég stend með mannréttindum og af því að ég fordæmi hvers konar ofbeldi trúi ég þolendum. Það að töluleg gögn bakki það upp er bara extra bónus. Af því að ég er kennari og stend með börnum og unglingum trúi ég 14 ára stúlkum til að segja sannleikann. Kennarar eru bundnir af námskrá og siðareglum sem snúast að mörgu leiti um að standa með mannréttindum og að tala gegn ofbeldi. Að halda því fram um að ég sé ekki hæf til að kenna börnum því ég stend með þeim og trúi þeim er því furðuleg mótsögn. Að halda að af mér standi ógn gagnvart slaufuðum gerendum eða þeirra fjölskyldum er náttúrulega fásinna. Ég hef ekki einu sinni kallað út minn eigin geranda síðan ég var barn. Það er skammarlegt að vera með barnamálaráðherra sem stendur ekki með börnum. Sem trúir ekki börnum og velur að falla í pitt gerendameðvirkni og trúa geranda og segja með því að börnin hafi verið að ljúga. Gerendur búa til sína eigin slaufun með hegðun sinni, áreitni og ofbeldi. Höfundur er framhaldsskólakennari. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skóla- og menntamál Ofbeldi gegn börnum Mest lesið Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun Þvílíkar villigötur Ketill Guðmundsson Skoðun Kynheilbrigði ungmenna með öðruvísi taugaþroska María Jónsdóttir Skoðun Miklum afla landað utan kvóta Sigurjón Þórðarson Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen Skoðun Við erum öll orðin verkkaupar Anna Kristín Hálfdánardóttir Skoðun Nýtt tímabil í skipulagsmálum Reykjavíkur Magnea Gná Jóhannsdóttir Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson Skoðun Skoðun Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar Skoðun Heilarotnun og hugræktarstöðvar á tímum gervigreindar Þórhallur Magnússon skrifar Skoðun Pitsuostur, alþjóðaviðskipti og almannahagur Ólafur Stephensen skrifar Skoðun „Það er enn verið að drepa börn“ Hjálmtýr Heiðdal skrifar Skoðun Miklum afla landað utan kvóta Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Dánaraðstoð: sjálfræði, mannréttindi og mörk samfélagsins Steinar Harðarson skrifar Skoðun Erum við tilbúin fyrir hálfs metra hækkun sjávar? Eyþór Eðvarðsson skrifar Skoðun Við erum öll orðin verkkaupar Anna Kristín Hálfdánardóttir skrifar Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar Skoðun Beislið sem hnýtir sig sjálft Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Nýtt tímabil í skipulagsmálum Reykjavíkur Magnea Gná Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Kynheilbrigði ungmenna með öðruvísi taugaþroska María Jónsdóttir skrifar Skoðun Þvílíkar villigötur Ketill Guðmundsson skrifar Skoðun Bókasöfnin okkar Hrönn Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Skildi hugmynd Trumps vera “sleggjan” sem allir eru að leita af. Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Opið bréf til Húnboga Þórs Árnasonar Margrét Rut Eddudóttir skrifar Skoðun Hvar eru þingmenn NV-kjördæmis? Sigurður Páll Jónsson skrifar Skoðun Noregur styrkir EES – Ísland verður að fylgja Rögnvaldur Guðmundsson skrifar Skoðun Landsleikar RÚV! Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Við erum ekki jafn ömurleg og við höldum Þorsteinn Tjörvi Sigurðsson skrifar Skoðun Bjórinn sem slapp við suðurferðina Elís Pétur Elísson skrifar Skoðun Í hvaða vitleysu erum við stödd? Ragnheiður Stephensen skrifar Skoðun Skattlagning til velsældar Hannes Lúðvíksson skrifar Skoðun Baráttan er ekki búin Mordekaí Elí Esrason skrifar Skoðun Hver á arfinn? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Að tala um dauðann er að tala um lífið Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Til hamingju Reykjanesbær með leikskólana okkar Guðný Birna Guðmundsdóttir skrifar Skoðun Skuggamansal á Íslandi Sævar Þór Jónsson skrifar Sjá meira
Yfirmanni mínum barst kvörtunarbréf yfir því að ég skuli trúa barnungum stúlkum fram yfir fullorðinn geranda. Viðkomandi taldi mig ekki til hæfa til að kenna börnum af því að ég stend með börnum. Er ekki eitthvað bogið við þessa röksemdafærslu? Sem kennari ber mér einmitt (samkvæmt siðareglum og námskrá) að standa með mannréttindum og vinna gegn ofbeldi. Ég kýs að trúa þolendum ofbeldis. Ég kýs að trúa börnum sem segja frá ofbeldi og áreitni. Reynslan sýnir að yfir 90% gerenda neita að hafa beitt ofbeldi. Gerendur ljúga. Reynslan sýnir að samt hefiur samfélagið tilhneigingu til að trúa þeim frekar og hneykslast á að þeir séu kallaðir út með einhverjum hætti. Oft er reynt að nota dómskerfið sem afsökun og af því að viðkomandi fékk ekki dóm sé hann pottþétt saklaus. Það sér það hver maður að dómskerfið okkar er gallað þegar kemur að þessu. Nýlegur dómur gagnvart manni sem braust inn á heimili og misnotaði barn alvarlega sýnir það svart á hvítu. Ég trúi fjölmörgum stúlkum á barnsaldri sem segja frá kynferðislegri áreitni Ingó Veðurguðs í gegnum tíðina. Það að hann neiti er bara svo gefið. Nær allir ofbeldismenn gera það. Hins vegar er það mjög fátítt að þolendur ljúgi til um ofbeldi. Og þegar að margar ólíkar stúlkur segja sömu sögu um sama mann er næsta öruggt að maðurinn er sekur. Það er fáránlegt að ætla mörgum ólíkum 14 ára stúlkum sem þekkjast ekki að ákveða að ljúga allar sömu sögunni. Til hvers í ósköpunum? Og þó hún væri bara ein. Skiptir ekki máli. Rannsóknir og töluleg gögn segja líka sömu sögu. Gerendur ljúga en þolendur segja satt. Það að til séu einstök dæmi um einhverjar lygar þolenda í gegnum tíðina á að sjálfsögðu ekki að yfirskyggja fjöldann. Það er samt tilhneiging almennings sem elskar þolendaskömmun og er sekur um gerendameðvirkni. Þetta er allt þekkt. En einmitt af því að ég stend með mannréttindum og af því að ég fordæmi hvers konar ofbeldi trúi ég þolendum. Það að töluleg gögn bakki það upp er bara extra bónus. Af því að ég er kennari og stend með börnum og unglingum trúi ég 14 ára stúlkum til að segja sannleikann. Kennarar eru bundnir af námskrá og siðareglum sem snúast að mörgu leiti um að standa með mannréttindum og að tala gegn ofbeldi. Að halda því fram um að ég sé ekki hæf til að kenna börnum því ég stend með þeim og trúi þeim er því furðuleg mótsögn. Að halda að af mér standi ógn gagnvart slaufuðum gerendum eða þeirra fjölskyldum er náttúrulega fásinna. Ég hef ekki einu sinni kallað út minn eigin geranda síðan ég var barn. Það er skammarlegt að vera með barnamálaráðherra sem stendur ekki með börnum. Sem trúir ekki börnum og velur að falla í pitt gerendameðvirkni og trúa geranda og segja með því að börnin hafi verið að ljúga. Gerendur búa til sína eigin slaufun með hegðun sinni, áreitni og ofbeldi. Höfundur er framhaldsskólakennari.
„Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun
Skoðun Hvar værum við stödd ef rafbílavæðingin hefði ekki átt sér stað? Kristín Björk Bjarnadóttir skrifar
Skoðun „Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot skrifar
Skoðun Ævilöng túlkaþjónusta á kostnað útsvarsgreiðenda Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir skrifar
Skoðun Einmanaleikinn tekur sér ekki helgarfrí Jóhanna Erla Guðjónsdóttir,Valdimar Víðisson skrifar
„Er hún ekki bara á túr?” Karen Ösp Friðriks,Eydís Sara Óskarsdóttir,Ísabella Ögn Þorsteinsdóttir,Valgerður Þ. Snæbjarnardóttir,Emma Rivard Henriot Skoðun