Ertu eldklár í sumarbústaðnum? Ágúst Mogensen skrifar 11. maí 2026 12:51 Sumarhús eru griðastaður til þess að slaka á í frístundum og þó margir nýti bústaðinn allt árið um kring er sumarið sá tími sem flestir dvelja þar lengst. Því eru vorin tilvalin til að kanna hvort öryggisatriðin séu á hreinu og sérstaklega eldvarnirnar þar sem húsin eru oft byggð úr timbri, frá veggjum út á verönd. Hér eru nokkur mikilvæg eldvarnarráð sem allir sumarbústaðaeigendur ættu að yfirfara reglulega. Reykskynjari, eldvarnarteppi, slökkvitæki og flóttaleið af svefnlofti eru lykilatriði inni i sumarhúsum. En einnig þarf að huga að ytri aðstæðum því sumarhús standa oft í gróðurfylltu umhverfi sem eykur hættuna á að verða fyrir gróðureldum sem geta breiðst hratt út við þurr veðurskilyrði. Er flóttaleið af svefnloftinu? Svefnloft eru mjög algeng í sumarhúsum enda góð nýting á rými. En ef stiginn upp á loftið er eina leiðin upp og niður þarf að bæta úr því. Gluggi á efri hæð þarf að opnast út og neyðarstigi utan á húsinu sem hægt er að klifra niður. Leiddu hugann að því næst þegar þú kemur í sumarhús hvernig þeir sem sofa á svefnloftinu eiga að komast út ef eldur kemur upp á neðri hæðinni. Slökkvitæki og reykskynjarar Komi upp eldur inni er grundvallaratriði að við verðum hans vör. Þess vegna er mikilvægt að hafa reykskynjara á öllum hæðum og inn í öllum herbergjum og muna prófa þá reglulega. Ef þú ert gestur eða með bústað á leigu, er góð regla að prófa reykskynjarana áður en farið er að sofa. Eldvarnarteppi á að vera í eldhúsi en það er sérlega gott ef kemur upp eldur í matarfitu við eldamennsku. Kerti, kamínur og gashellur þarf að fara gætilega með og góð forvörn að vera með gasskynjara í húsinu. Kamínur eiga helst að standa á steinefni, eða viðlíka efni sem þolir mikinn hita án þess að brenna. Öryggissvæði úti og eldklöppur Mikilvægt er að hafa autt svæði og án alls gróðurs sem getur orðið eldsmatur 1,5 metra umhverfis sumarhúsið, þetta er kallað öryggissvæði. Ef húsið stendur í brekku þarf öryggissvæðið að ná lengra niður brekkuna. Það getur skipt sköpum um útbreiðslu elds að hólfa lóðina með malarstígum eða skipta upp landinu á annan hátt með gróðurlausum beltum. Eldklöppur, einnig nefndar sinuklöppur, eru handverkfæri með spaða á endanum sem eru notaðar til að kæfa eld í sinu og ættu að vera við öll sumarhús. Almennt séð er góð regla að hirða gróður vel og grysja, því úr sér vaxinn gróður getur líka hindrað aðgengi slökkviliðs. Þá er gott er að hafa garðslöngu sem nær hringinn kringum húsið til að bleyta gróður eða slökkva elda. Útieldhúsið Að lokum er vert að tala um útieldhúsin. Sífellt fleiri kjósa að byggja sér skjólgóða eldunaraðstöðu úti sem er samtengd húsinu. Ef kviknar í útieldhúsinu þá á eldurinn greiða leið að húsinu. Gott er að hafa þetta í huga við hönnunina þar sem dæmi eru um slíka elda. Slökkvitæki, aðgangur að slökkvivatni og eldvarnarteppi eru besta vörnin svo ekki verði af litlum neista mikið bál. Ítarlegri upplýsingar um brunavarnir í frístundabyggð er t.d. að finna á heimasíðum Húsnæðis- og mannvirkjastofnunnar og Eldvarnarbandalagsins. F.h. Eldvarnarbandalagsins Ágúst Mogensen, sérfræðingur í forvörnum hjá Verði tryggingum. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Ágúst Mogensen Slysavarnir Mest lesið Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn Skoðun Skoðun Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir skrifar Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson skrifar Skoðun Ekkert okkar á að ganga þennan veg eitt Hólmfríður Jennýjar Árnadóttir skrifar Skoðun Kerfið sem sýndarveruleiki Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Erum við að grafa undan lýðræðinu? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Berð þú ábyrgð á stafrænni útilokun fólks með fötlun? Rósa María Hjörvar skrifar Skoðun Hvernig förum við með valdið? Halla Hrund Logadóttir skrifar Skoðun Gervi hvað? Eggert Gunnarsson skrifar Skoðun 11 ógnir sem Ísland þarf að búa sig undir Ingólfur Shahin skrifar Skoðun Hvenær er faglegt að spyrja fagfólk? Kristín Ólafsdóttir skrifar Sjá meira
Sumarhús eru griðastaður til þess að slaka á í frístundum og þó margir nýti bústaðinn allt árið um kring er sumarið sá tími sem flestir dvelja þar lengst. Því eru vorin tilvalin til að kanna hvort öryggisatriðin séu á hreinu og sérstaklega eldvarnirnar þar sem húsin eru oft byggð úr timbri, frá veggjum út á verönd. Hér eru nokkur mikilvæg eldvarnarráð sem allir sumarbústaðaeigendur ættu að yfirfara reglulega. Reykskynjari, eldvarnarteppi, slökkvitæki og flóttaleið af svefnlofti eru lykilatriði inni i sumarhúsum. En einnig þarf að huga að ytri aðstæðum því sumarhús standa oft í gróðurfylltu umhverfi sem eykur hættuna á að verða fyrir gróðureldum sem geta breiðst hratt út við þurr veðurskilyrði. Er flóttaleið af svefnloftinu? Svefnloft eru mjög algeng í sumarhúsum enda góð nýting á rými. En ef stiginn upp á loftið er eina leiðin upp og niður þarf að bæta úr því. Gluggi á efri hæð þarf að opnast út og neyðarstigi utan á húsinu sem hægt er að klifra niður. Leiddu hugann að því næst þegar þú kemur í sumarhús hvernig þeir sem sofa á svefnloftinu eiga að komast út ef eldur kemur upp á neðri hæðinni. Slökkvitæki og reykskynjarar Komi upp eldur inni er grundvallaratriði að við verðum hans vör. Þess vegna er mikilvægt að hafa reykskynjara á öllum hæðum og inn í öllum herbergjum og muna prófa þá reglulega. Ef þú ert gestur eða með bústað á leigu, er góð regla að prófa reykskynjarana áður en farið er að sofa. Eldvarnarteppi á að vera í eldhúsi en það er sérlega gott ef kemur upp eldur í matarfitu við eldamennsku. Kerti, kamínur og gashellur þarf að fara gætilega með og góð forvörn að vera með gasskynjara í húsinu. Kamínur eiga helst að standa á steinefni, eða viðlíka efni sem þolir mikinn hita án þess að brenna. Öryggissvæði úti og eldklöppur Mikilvægt er að hafa autt svæði og án alls gróðurs sem getur orðið eldsmatur 1,5 metra umhverfis sumarhúsið, þetta er kallað öryggissvæði. Ef húsið stendur í brekku þarf öryggissvæðið að ná lengra niður brekkuna. Það getur skipt sköpum um útbreiðslu elds að hólfa lóðina með malarstígum eða skipta upp landinu á annan hátt með gróðurlausum beltum. Eldklöppur, einnig nefndar sinuklöppur, eru handverkfæri með spaða á endanum sem eru notaðar til að kæfa eld í sinu og ættu að vera við öll sumarhús. Almennt séð er góð regla að hirða gróður vel og grysja, því úr sér vaxinn gróður getur líka hindrað aðgengi slökkviliðs. Þá er gott er að hafa garðslöngu sem nær hringinn kringum húsið til að bleyta gróður eða slökkva elda. Útieldhúsið Að lokum er vert að tala um útieldhúsin. Sífellt fleiri kjósa að byggja sér skjólgóða eldunaraðstöðu úti sem er samtengd húsinu. Ef kviknar í útieldhúsinu þá á eldurinn greiða leið að húsinu. Gott er að hafa þetta í huga við hönnunina þar sem dæmi eru um slíka elda. Slökkvitæki, aðgangur að slökkvivatni og eldvarnarteppi eru besta vörnin svo ekki verði af litlum neista mikið bál. Ítarlegri upplýsingar um brunavarnir í frístundabyggð er t.d. að finna á heimasíðum Húsnæðis- og mannvirkjastofnunnar og Eldvarnarbandalagsins. F.h. Eldvarnarbandalagsins Ágúst Mogensen, sérfræðingur í forvörnum hjá Verði tryggingum.
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar
Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson Skoðun