Öryggisverðir inn fyrir bókaverði: „Hvar ætlum við að enda þetta?“ Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 29. maí 2026 13:35 Kamilla Einars, rithöfundur og starfsmaður Þjóðarbókhlöðunnar spyr sig hvar þjónustuskerðing safnsins muni enda. Vísir/Vilhelm Rithöfundur og bókavörður gagnrýnir harðlega fyrirætlanir stjórnenda Landsbókasafnsins sem ætla að ráða öryggisverði í stað bókavarða sem eiga að manna þriðju og fjórðu hæð Þjóðarbókhlöðunnar kvöld og helgar í haust. Hún segir að dregið hafi úr allri þjónustu á safninu en stjórnendur segja ástæðuna vera sparnaðarkröfu stjórnvalda. Tilefnið er frétt mbl.is þar sem er rætt við Örn Hrafnkelsson landsbókavörð um breytingarnar. Þar kemur fram að öryggisverðir muni sinna vakt á þriðju og fjórðu hæð Þjóðarbókhlöðunnar í stað bókavarða, en áfram verði bókavörður á annarri hæð. Tilgangurinn sé að bæta öryggi gesta og starfsmanna og sé í takti við almenna þróun á bókasöfnum. Segist hann ekki hafa áhyggjur af þjónustuskerðingu en segir að ákvörðunin sé rakin til 3,5 prósenta sparnaðarkröfu í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar. Spyr sig hvar aðhaldið muni enda Kamilla Einarsdóttir rithöfundur og bókavörður á Þjóðarbókhlöðunni vekur athygli á breytingunum í færslu á samfélagsmiðlum. Hún segir alla notendur safnsins þekkja hvernig dregið hafi úr allri þjónustu á safninu og nefnir nokkur dæmi. Nú eigi að draga enn meira úr þjónustu, meðal annars með breytingum á opnunartíma. Safnið í vesturbænum opnaði 1. desember 1994 eftir sameiningu Landsbókasafns Íslands og Háskólabókasafns í Þjóðarbókhlöðunni. Vísir/Vilhelm „Samkvæmt þessari frétt mun þetta spara mikinn pening. Bókaverðir eru reyndar langlægst launuðu starfsmenn safnsins en með því að fækka þeim umtalsvert og lækka laun þeirra kvenna sem eftir eru með því að fækka vöktum þeirra þá næst sjálfsagt fram einhver sparnaðar,“ skrifar Kamilla á Facebook. Þar spyr hún hvort það sé virkilega vilji Loga Einarsson menningarmálaráðherra að Ísland sé með slakasta þjóðbókar-og háskólabókasafn í Evrópu? „Finnst honum það sæma þjóð sem gefur sig út fyrir að vera bókmenntaþjóð? eða gerir það alla vega svona á tyllidögum. Finnst nemendum í Háskóla Íslands allt í lagi að á sama tíma og það er verið að hækka skrásetningargjöldin hressilega, sé verið að draga úr þjónustu við þau? Ég á svo erfitt með að trúa því um Loga, sem er mikill bókmenntamaður, að honum finnist þetta ásættanlegt.“ Þrjár kynslóðir af bókavörðum í fjölskyldunni „Hvar ætlum við að enda þetta? Ætlum við að leggja þetta niður?“ spyr Kamilla sig í samtali við Vísi. Hún segir að sér hafi borið blóðið til skyldunnar að vekja athygli á málinu. „Amma var bókavörður, ég er bókavörður og dætur mínar eru bókaverðir. Þetta er í fjölskyldunni, ég varð að stíga upp. Bókasöfn skipta máli, við erum alltaf að stæra okkur af því að vera bókmenntaþjóð, hvernig getur það verið að miklu fátækari lönd en við geti samt boðið upp á miklu betri söfn?“ Hún bendir á að sami þjónustutími sé í landsbókasafni Færeyja, landi þar sem eigi heima 56 þúsund manns og 1200 stúdentar, versus 380 þúsund Íslendinga og fjórtán þúsund háskólanemar. Öryggisverðir, þeir bjóða ekki upp á sömu þjónustu og bókaverðir? „Nei, aldrei. Engin reynd manneskja myndi reyna að halda því fram að það væri mögulegt. Þetta er hluti af þróun sem hefur verið í gangi síðustu ár, þar sem þjónusta hefur verið minnkuð í öllum deildum. Það er ekkert sambærilegt safn í löndum sem við berum okkur saman við með svona litla þjónustu.“ Bókasöfn Bókmenntir Háskólar Mest lesið Spurningin kom Guðlaugi Þór í opna skjöldu Innlent Fjögurra tonna eldflaugabútur skall á tunglið á ógnarhraða Erlent Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Innlent Samræði við þrettán ára stjúpsystur ekki nauðgun að mati héraðsdóms Innlent Barn í hoppukastala sem tókst á loft Innlent Hvað ef það verður skýjað þegar almyrkvinn verður? Innlent Verja fúlgum fjár í að hafa upp á þeim sem gagnrýna ICE á netinu Erlent Segir enga tryggingu fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu Innlent Lögreglan mun fylgja skipverjunum úr landi Innlent Algjörlega varnarlausir gegn skotflaugum Rússa Erlent Fleiri fréttir Þyrlan kölluð út vegna mótorhjólaslyss Stefnir í stærstu Gleðigöngu sögunnar Banderofólki brottvísað og hinsegin dagar hafnir Gætu verið fluttir á brott um borð í Bandero Segir enga tryggingu fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu Hvað ef það verður skýjað þegar almyrkvinn verður? Barn í hoppukastala sem tókst á loft Spurningin kom Guðlaugi Þór í opna skjöldu Alvarlegt að ógna fólki með því sem það heldur að sé vopn Lögreglan mun fylgja skipverjunum úr landi Samræði við þrettán ára stjúpsystur ekki nauðgun að mati héraðsdóms Reyndust báðir vopnaðir, annar hamri og hinn öxi Segir lögreglu skrumskæla gamansöm ummæli Landsmönnum fjölgaði um 1.450 á öðrum ársfjórðungi Ítrekað hjólað á móti umferð Marktækur munur á fylgi Samfylkingar og Sjálfstæðisflokks Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Meirihluti telur vexti lækka en undanþágu í sjávarútvegi ólíklega Ný ESB-könnun, skipverjar Bandero og óþarfa hætta á Hverfisgötu Skipverjarnir mega allir fara frá borði Næturborun í sjó lokið og verktakar þakka íbúum þolinmæðina Minnst einn skipverji Bandero má fara frá borði „Við látum ekki fæla okkur aftur inn í skápinn“ „Við erum svolítið strand“ Útsýnispallurinn talinn öruggur þrátt fyrir sprungur Slökktu eld í jepplingi á „örskotsstund“ Ruglingslegar og misvísandi frásagnir um fjóra til fimmtán árásarmenn Engir minkar hafi ratað í gildrur síðustu sólarhringa „Ekki skemmtilegt fyrir starfsfólk“ Gríðarlegur fjöldi fyrir norðan og mikil óþolinmæði á heimleið Sjá meira
Tilefnið er frétt mbl.is þar sem er rætt við Örn Hrafnkelsson landsbókavörð um breytingarnar. Þar kemur fram að öryggisverðir muni sinna vakt á þriðju og fjórðu hæð Þjóðarbókhlöðunnar í stað bókavarða, en áfram verði bókavörður á annarri hæð. Tilgangurinn sé að bæta öryggi gesta og starfsmanna og sé í takti við almenna þróun á bókasöfnum. Segist hann ekki hafa áhyggjur af þjónustuskerðingu en segir að ákvörðunin sé rakin til 3,5 prósenta sparnaðarkröfu í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar. Spyr sig hvar aðhaldið muni enda Kamilla Einarsdóttir rithöfundur og bókavörður á Þjóðarbókhlöðunni vekur athygli á breytingunum í færslu á samfélagsmiðlum. Hún segir alla notendur safnsins þekkja hvernig dregið hafi úr allri þjónustu á safninu og nefnir nokkur dæmi. Nú eigi að draga enn meira úr þjónustu, meðal annars með breytingum á opnunartíma. Safnið í vesturbænum opnaði 1. desember 1994 eftir sameiningu Landsbókasafns Íslands og Háskólabókasafns í Þjóðarbókhlöðunni. Vísir/Vilhelm „Samkvæmt þessari frétt mun þetta spara mikinn pening. Bókaverðir eru reyndar langlægst launuðu starfsmenn safnsins en með því að fækka þeim umtalsvert og lækka laun þeirra kvenna sem eftir eru með því að fækka vöktum þeirra þá næst sjálfsagt fram einhver sparnaðar,“ skrifar Kamilla á Facebook. Þar spyr hún hvort það sé virkilega vilji Loga Einarsson menningarmálaráðherra að Ísland sé með slakasta þjóðbókar-og háskólabókasafn í Evrópu? „Finnst honum það sæma þjóð sem gefur sig út fyrir að vera bókmenntaþjóð? eða gerir það alla vega svona á tyllidögum. Finnst nemendum í Háskóla Íslands allt í lagi að á sama tíma og það er verið að hækka skrásetningargjöldin hressilega, sé verið að draga úr þjónustu við þau? Ég á svo erfitt með að trúa því um Loga, sem er mikill bókmenntamaður, að honum finnist þetta ásættanlegt.“ Þrjár kynslóðir af bókavörðum í fjölskyldunni „Hvar ætlum við að enda þetta? Ætlum við að leggja þetta niður?“ spyr Kamilla sig í samtali við Vísi. Hún segir að sér hafi borið blóðið til skyldunnar að vekja athygli á málinu. „Amma var bókavörður, ég er bókavörður og dætur mínar eru bókaverðir. Þetta er í fjölskyldunni, ég varð að stíga upp. Bókasöfn skipta máli, við erum alltaf að stæra okkur af því að vera bókmenntaþjóð, hvernig getur það verið að miklu fátækari lönd en við geti samt boðið upp á miklu betri söfn?“ Hún bendir á að sami þjónustutími sé í landsbókasafni Færeyja, landi þar sem eigi heima 56 þúsund manns og 1200 stúdentar, versus 380 þúsund Íslendinga og fjórtán þúsund háskólanemar. Öryggisverðir, þeir bjóða ekki upp á sömu þjónustu og bókaverðir? „Nei, aldrei. Engin reynd manneskja myndi reyna að halda því fram að það væri mögulegt. Þetta er hluti af þróun sem hefur verið í gangi síðustu ár, þar sem þjónusta hefur verið minnkuð í öllum deildum. Það er ekkert sambærilegt safn í löndum sem við berum okkur saman við með svona litla þjónustu.“
Bókasöfn Bókmenntir Háskólar Mest lesið Spurningin kom Guðlaugi Þór í opna skjöldu Innlent Fjögurra tonna eldflaugabútur skall á tunglið á ógnarhraða Erlent Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Innlent Samræði við þrettán ára stjúpsystur ekki nauðgun að mati héraðsdóms Innlent Barn í hoppukastala sem tókst á loft Innlent Hvað ef það verður skýjað þegar almyrkvinn verður? Innlent Verja fúlgum fjár í að hafa upp á þeim sem gagnrýna ICE á netinu Erlent Segir enga tryggingu fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu Innlent Lögreglan mun fylgja skipverjunum úr landi Innlent Algjörlega varnarlausir gegn skotflaugum Rússa Erlent Fleiri fréttir Þyrlan kölluð út vegna mótorhjólaslyss Stefnir í stærstu Gleðigöngu sögunnar Banderofólki brottvísað og hinsegin dagar hafnir Gætu verið fluttir á brott um borð í Bandero Segir enga tryggingu fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu Hvað ef það verður skýjað þegar almyrkvinn verður? Barn í hoppukastala sem tókst á loft Spurningin kom Guðlaugi Þór í opna skjöldu Alvarlegt að ógna fólki með því sem það heldur að sé vopn Lögreglan mun fylgja skipverjunum úr landi Samræði við þrettán ára stjúpsystur ekki nauðgun að mati héraðsdóms Reyndust báðir vopnaðir, annar hamri og hinn öxi Segir lögreglu skrumskæla gamansöm ummæli Landsmönnum fjölgaði um 1.450 á öðrum ársfjórðungi Ítrekað hjólað á móti umferð Marktækur munur á fylgi Samfylkingar og Sjálfstæðisflokks Skipverjar gangi örna sinna í vaska og lögmaðurinn fullur Meirihluti telur vexti lækka en undanþágu í sjávarútvegi ólíklega Ný ESB-könnun, skipverjar Bandero og óþarfa hætta á Hverfisgötu Skipverjarnir mega allir fara frá borði Næturborun í sjó lokið og verktakar þakka íbúum þolinmæðina Minnst einn skipverji Bandero má fara frá borði „Við látum ekki fæla okkur aftur inn í skápinn“ „Við erum svolítið strand“ Útsýnispallurinn talinn öruggur þrátt fyrir sprungur Slökktu eld í jepplingi á „örskotsstund“ Ruglingslegar og misvísandi frásagnir um fjóra til fimmtán árásarmenn Engir minkar hafi ratað í gildrur síðustu sólarhringa „Ekki skemmtilegt fyrir starfsfólk“ Gríðarlegur fjöldi fyrir norðan og mikil óþolinmæði á heimleið Sjá meira