Senda loft­belgi á loft á hálf­tíma fresti á meðan sólmyrkvinn stendur yfir

Líkt og víða hefur verið fjallað um undanfarið mun skuggi tunglsins færast yfir Ísland síðdegis miðvikudaginn tólfta ágúst. Í umfjöllun sem birt var á vefnum Sólmyrki 2026 punktur is er fjallað um verkefni sem kallast Nationwide Eclipse Ballooning Project (NEBP). Það snýst um að kanna hvað gerist næst yfirborði jarðar þegar sólarljósið dvínar skyndilega.

Í umfjölluninni um verkefnið segir meðal annars frá því hversu viðkvæmt þetta innsta lag veðrahvolfsins getur verið fyrir breytingum.

„Jaðarlagið er innsti hluti veðrahvolfsins, andrúmslofts jarðar og það lag sem yfirborðið hefur bein áhrif á. Það breytist stöðugt yfir daginn þegar sólarljós hitar yfirborðið upp og hlýrra loft rís. Almyrkvi á sólu veldur sérkennilegri tilraun á lofthjúpinn því þá verður skammvinnt rökkur um miðjan dag. Hitastig getur fallið hratt, vindur gæti breyst og lofthjúpurinn tímabundið hegðað sér líkt og nóttatæki snemma.“

Vísindamennirnir telja að sólmyrkvinn á Íslandi gefi þeim sérstaklega dýrmæt gögn því myrkvinn verður síðdegis, nálægt þeim tímapunkti þegar andrúmsloftið breytist náttúrulega er kvölda tekur.

Loftbelgir sendir á loft á hálftíma fresti

Teymi vísindamanna frá Idaho- og Kentucky-háskólum í Bandaríkjunum mun senda veðurkanna á loft sem hanga í loftbelgjum. Mælingar munu standa yfir í um þrjátíu klukkustundir í kringum 12. ágúst og verða belgirnir sendir á loft á lykilaugnablikum.

Þá er haft eftir Dr. Matt Bernards, prófessor við Idaho-háskóla sem hefur umsjón með rannsóknunum á Íslandi, að hugmyndin sé að senda belgina á loft á hálftíma fresti á meðan sólmyrkvinn stendur yfir en svo á klukkutíma fresti um miðjan dag þegar ekki er eins mikilvægt að senda þá jafn ört á loft.

Hann segir einnig frá því að það taki um tvær klukkustundir fyrir hvern loftbelg að ná þrjátíu og þriggja kílómetra hæð frá jörðu en það er þar sem þeir springa.

„Belgirnir okkar eru litlir svo fólk verður að vera nálægt til að sjá þá. Þegar þeir eru fylltir af helíumi á jörðu niðri eru þeir um tveir metrar að þvermáli,“ er haft eftir Bernards. Líklegast þykir að tilraunin fari fram nálægt Tungubökkum í Mosfellsbæ.

Bernard hefur einnig sagt að almenningi sé velkomið að koma og fylgjast með vísindamönnunum en rannsóknin er frekar smá í sniðum. Það verður að öllum líkindum einungis að sjá nokkra vísindamenn, tölvubúnað, helíumtanka og svo veðurbelgi sem stíga hægt og rólega til himins.