Má gefa börnunum sínum peninga? Björn Berg skrifar 30. júní 2026 07:02 Björn Berg Gunnarsson svarar lesendum Vísis aðra hverja viku. Hægt er að senda honum spurningu í spurningaforminu hér fyrir neðan. Vísir/Vilhelm 71 árs kona spyr: „Má maður gefa börnunum sínum 2 milljónir og hvernig er það skattlagt?“ Þetta er algeng spurning, en því miður eru þessi mál afar sérkennileg hér á landi. Ég vísa alltaf beint á endurskoðendur eða skattalögfræðinga þegar fólk hefur áhuga á að gefa börnunum sínum peningagjafir, enda er mikilvægt að vera réttu megin við lögin og það getur verið snúið að átta sig á hvar mörkin liggja. Björn Berg fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru. Hvað má gefa mikið? Í stuttu máli eru aðeins tækifærisgjafir skattfrjálsar hér á landi. Enginn virðist þó vita hve dýrar þær mega vera eða hve háar fjárhæðir foreldrar mega gefa börnunum sínum. Auðvitað er verulega óþægilegt að fá ekki að vita nákvæmlega hvað skattayfirvöld telja tækifærisgjöf, en þannig er þetta nú. Þetta veldur því að um samfélagið læðist hvísluleikur þar sem fólk segist hafa heyrt allar mögulegar fjárhæðir og eins og svo oft áður verður kaffistofan stórhættuleg, ætli fólk að sækja sér ábyrgar upplýsingar þangað. Hvernig er gjöfin skattlögð? Þú nefnir tvær milljónir króna. Ef við gefum okkur að skatturinn telji það of ríflega tækifærisgjöf verða börnin rukkuð um tekjuskatt og útsvar, sem getur verið svimandi hátt hlutfall, eða allt að 46,29%. Því er yfirleitt bent á fyrirframgreiddan arf, en þér er velkomið að gefa börnunum þínum peninga með þeim hætti, ef greiddur er 10% erfðafjárskattur. Ágætt er að hafa í huga að við fyrirframgreiðslu gilda ekki þau skattfrelsismörk sem fylgja uppgjöri dánarbús, en það er þó skárra að ríkið hirði 10% en nær helming gjafarinnar. Á fáum gjafapökkum stendur nefnilega „Frá mömmu til elsku Evu minnar og Daða fjármálaráðherra“. Góðar upplýsingar um fyrirframgreiddan arf má nálgast hér. Einnig er gott að leita til lögmanna eða annarra sem sérhæfa sig í erfðamálum. Hvers vegna má ekki gefa peningana sína? Erfitt er að átta sig á því hvers vegna foreldrum er gert svo dýrt að aðstoða börnin sína, hvert svo sem tilefnið kann að vera. Svona er þetta ekki í löndunum í kringum okkur. Norðmenn greiða engan skatt af peningagjöfum, frekar en í Svíþjóð. Í Danmörku má hvert foreldri færa hverju barni sínu allt að eina og hálfa milljón króna á ári án skatts og í Finnlandi má hvert barn fá um 1,1 milljón króna frá foreldrum sínum á þriggja ára fresti. Hærri fjárhæðir kosta 8% skatt (í stað allt að 46,29% hér). Í Bandaríkjunum má einstaklingur fá um 2,4 milljónir króna á ári í gjöf, en þar eru ævilöng skattfrelsismörk svo há að fæstir verða nokkru sinni skattlagðir vegna gjafa. Farðu varlega Ég er ekki sérfræðingur í skattamálum en hef rætt við nógu marga endurskoðendur og lögmenn til að átta mig á hve mikilvægt það er að fólk í þinni stöðu vandi sig. Ráðfærðu þig endilega við reyndan sérfræðing sem sér til þess að allt sé gert með réttum og löglegum hætti. Fjármálin með Birni Berg Fjármál heimilisins Börn og uppeldi Tengdar fréttir Tekur því að spara á verðtryggðri bók? 64 ára karlmaður spyr: „Sæll Björn. Ef þú geymir fé á verðtryggðum bankareikningi, er þá eðlilegt að greiða fjármagnstekjuskatt af verðtryggingunni? Reikningseigandi er ekki að hagnast neitt á því að geyma féð, það á eingöngu að halda sínu verðgildi. Er að hugsa þetta út frá barnabörnum sem eru að byrja að spara fyrir fasteign. Get ég með góðu móti ráðlagt barnabörnunum að leggja inn á verðtryggða reikninga, ef reikningurinn heldur ekki verðgildi sínu þar sem þú greiðir 22% fjármagnstekjuskatt af verðtryggingunni?“ 5. maí 2026 07:03 Hvað spara börnin mín á því að sleppa bílakaupum? 44 ára kona spyr: Sæll Björn. Ég er móðir ungra háskólanema. Getur þú reiknað fyrir þau hvað þau myndu spara á ári við það að kaupa ekki og reka ekki bíl? Jafnvel tekið dæmi um hve mörgum árum það gæti seinkað því að þau ættu fyrir útborgun í íbúð? 21. apríl 2026 07:02 Hvað á að gera við fermingarpeningana? 40 ára kona spyr: „Við erum að ferma dóttur okkar og veltum fyrir okkur hvað við eigum að gefa henni og hvað gera eigi við þá peninga sem hún mun fá að gjöf?“ 8. apríl 2026 07:04 Mest lesið „Það eru engin fórnarlömb hér“ Viðskipti innlent Hækka stýrivexti Viðskipti innlent „Bull og vitleysa“ að hækkunin bíti ekki á verðtryggð lán Viðskipti innlent Þessir voru tekjuhæstu læknarnir og tannlæknarnir í fyrra Viðskipti innlent „Þetta er sagt af mikilli virðingu“ Viðskipti innlent Forstjórarnir sem möluðu gull í fyrra Viðskipti innlent Bein útsending: Opinn fundur um samspil stýrivaxta og verðbólgu Viðskipti innlent Indó hækkar vexti vegna stýrivaxtahækkunar Viðskipti innlent Elfa Ýr lætur af störfum hjá Fjölmiðlanefnd Viðskipti innlent Vaxtahækkun sé röng og illa tímasett Viðskipti innlent Fleiri fréttir Vaxtahækkun sé röng og illa tímasett Indó hækkar vexti vegna stýrivaxtahækkunar „Þetta er sagt af mikilli virðingu“ „Bull og vitleysa“ að hækkunin bíti ekki á verðtryggð lán Bein útsending: Opinn fundur um samspil stýrivaxta og verðbólgu „Það eru engin fórnarlömb hér“ Bein útsending: Rökstyðja stýrivaxtahækkun Hækka stýrivexti Elfa Ýr lætur af störfum hjá Fjölmiðlanefnd Þessir voru tekjuhæstu læknarnir og tannlæknarnir í fyrra Benedikt langlaunahæsti bankastjórinn Fleiri en markaðurinn leggja við hlustir Forstjórarnir sem möluðu gull í fyrra Árni skattakóngur annað árið í röð Sigurður Arnar nýr framkvæmdastjóri hjá Íslandsbanka Upptaka evru gæti dregið úr efnahagssveiflum á Íslandi Bryndís Ósk nýr framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda María Klara til Athygli Guðmundur Fertram í nýtt hlutverk hjá Coloplast Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Þorvaldur ráðinn framkvæmdastjóri Matreiðslumeistarar frá Hilton Nordica til Matarstundar Hildur og Jóhann Valur ný í framkvæmdastjórn Bláa lónsins Reynslan sýnt að neytendur séu ekki tilbúnir Auglýsingar FM95BLÖ kostuðu Sýn tvær milljónir Seðlabankinn ætti að halda stýrivöxtum óbreyttum „Hversu langt eiga þau að keyra til að sækja póstinn sinn?“ „Biðin er dýrust“ Fjórðungi minni hagnaður hjá Kviku Spá mestu verðbólgu síðustu tveggja ára Sjá meira
Þetta er algeng spurning, en því miður eru þessi mál afar sérkennileg hér á landi. Ég vísa alltaf beint á endurskoðendur eða skattalögfræðinga þegar fólk hefur áhuga á að gefa börnunum sínum peningagjafir, enda er mikilvægt að vera réttu megin við lögin og það getur verið snúið að átta sig á hvar mörkin liggja. Björn Berg fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru. Hvað má gefa mikið? Í stuttu máli eru aðeins tækifærisgjafir skattfrjálsar hér á landi. Enginn virðist þó vita hve dýrar þær mega vera eða hve háar fjárhæðir foreldrar mega gefa börnunum sínum. Auðvitað er verulega óþægilegt að fá ekki að vita nákvæmlega hvað skattayfirvöld telja tækifærisgjöf, en þannig er þetta nú. Þetta veldur því að um samfélagið læðist hvísluleikur þar sem fólk segist hafa heyrt allar mögulegar fjárhæðir og eins og svo oft áður verður kaffistofan stórhættuleg, ætli fólk að sækja sér ábyrgar upplýsingar þangað. Hvernig er gjöfin skattlögð? Þú nefnir tvær milljónir króna. Ef við gefum okkur að skatturinn telji það of ríflega tækifærisgjöf verða börnin rukkuð um tekjuskatt og útsvar, sem getur verið svimandi hátt hlutfall, eða allt að 46,29%. Því er yfirleitt bent á fyrirframgreiddan arf, en þér er velkomið að gefa börnunum þínum peninga með þeim hætti, ef greiddur er 10% erfðafjárskattur. Ágætt er að hafa í huga að við fyrirframgreiðslu gilda ekki þau skattfrelsismörk sem fylgja uppgjöri dánarbús, en það er þó skárra að ríkið hirði 10% en nær helming gjafarinnar. Á fáum gjafapökkum stendur nefnilega „Frá mömmu til elsku Evu minnar og Daða fjármálaráðherra“. Góðar upplýsingar um fyrirframgreiddan arf má nálgast hér. Einnig er gott að leita til lögmanna eða annarra sem sérhæfa sig í erfðamálum. Hvers vegna má ekki gefa peningana sína? Erfitt er að átta sig á því hvers vegna foreldrum er gert svo dýrt að aðstoða börnin sína, hvert svo sem tilefnið kann að vera. Svona er þetta ekki í löndunum í kringum okkur. Norðmenn greiða engan skatt af peningagjöfum, frekar en í Svíþjóð. Í Danmörku má hvert foreldri færa hverju barni sínu allt að eina og hálfa milljón króna á ári án skatts og í Finnlandi má hvert barn fá um 1,1 milljón króna frá foreldrum sínum á þriggja ára fresti. Hærri fjárhæðir kosta 8% skatt (í stað allt að 46,29% hér). Í Bandaríkjunum má einstaklingur fá um 2,4 milljónir króna á ári í gjöf, en þar eru ævilöng skattfrelsismörk svo há að fæstir verða nokkru sinni skattlagðir vegna gjafa. Farðu varlega Ég er ekki sérfræðingur í skattamálum en hef rætt við nógu marga endurskoðendur og lögmenn til að átta mig á hve mikilvægt það er að fólk í þinni stöðu vandi sig. Ráðfærðu þig endilega við reyndan sérfræðing sem sér til þess að allt sé gert með réttum og löglegum hætti.
Björn Berg fjármálaráðgjafi svarar spurningum frá lesendum Vísis um allt sem tengjast fjármálum, fjárfestingum og öðru.
Fjármálin með Birni Berg Fjármál heimilisins Börn og uppeldi Tengdar fréttir Tekur því að spara á verðtryggðri bók? 64 ára karlmaður spyr: „Sæll Björn. Ef þú geymir fé á verðtryggðum bankareikningi, er þá eðlilegt að greiða fjármagnstekjuskatt af verðtryggingunni? Reikningseigandi er ekki að hagnast neitt á því að geyma féð, það á eingöngu að halda sínu verðgildi. Er að hugsa þetta út frá barnabörnum sem eru að byrja að spara fyrir fasteign. Get ég með góðu móti ráðlagt barnabörnunum að leggja inn á verðtryggða reikninga, ef reikningurinn heldur ekki verðgildi sínu þar sem þú greiðir 22% fjármagnstekjuskatt af verðtryggingunni?“ 5. maí 2026 07:03 Hvað spara börnin mín á því að sleppa bílakaupum? 44 ára kona spyr: Sæll Björn. Ég er móðir ungra háskólanema. Getur þú reiknað fyrir þau hvað þau myndu spara á ári við það að kaupa ekki og reka ekki bíl? Jafnvel tekið dæmi um hve mörgum árum það gæti seinkað því að þau ættu fyrir útborgun í íbúð? 21. apríl 2026 07:02 Hvað á að gera við fermingarpeningana? 40 ára kona spyr: „Við erum að ferma dóttur okkar og veltum fyrir okkur hvað við eigum að gefa henni og hvað gera eigi við þá peninga sem hún mun fá að gjöf?“ 8. apríl 2026 07:04 Mest lesið „Það eru engin fórnarlömb hér“ Viðskipti innlent Hækka stýrivexti Viðskipti innlent „Bull og vitleysa“ að hækkunin bíti ekki á verðtryggð lán Viðskipti innlent Þessir voru tekjuhæstu læknarnir og tannlæknarnir í fyrra Viðskipti innlent „Þetta er sagt af mikilli virðingu“ Viðskipti innlent Forstjórarnir sem möluðu gull í fyrra Viðskipti innlent Bein útsending: Opinn fundur um samspil stýrivaxta og verðbólgu Viðskipti innlent Indó hækkar vexti vegna stýrivaxtahækkunar Viðskipti innlent Elfa Ýr lætur af störfum hjá Fjölmiðlanefnd Viðskipti innlent Vaxtahækkun sé röng og illa tímasett Viðskipti innlent Fleiri fréttir Vaxtahækkun sé röng og illa tímasett Indó hækkar vexti vegna stýrivaxtahækkunar „Þetta er sagt af mikilli virðingu“ „Bull og vitleysa“ að hækkunin bíti ekki á verðtryggð lán Bein útsending: Opinn fundur um samspil stýrivaxta og verðbólgu „Það eru engin fórnarlömb hér“ Bein útsending: Rökstyðja stýrivaxtahækkun Hækka stýrivexti Elfa Ýr lætur af störfum hjá Fjölmiðlanefnd Þessir voru tekjuhæstu læknarnir og tannlæknarnir í fyrra Benedikt langlaunahæsti bankastjórinn Fleiri en markaðurinn leggja við hlustir Forstjórarnir sem möluðu gull í fyrra Árni skattakóngur annað árið í röð Sigurður Arnar nýr framkvæmdastjóri hjá Íslandsbanka Upptaka evru gæti dregið úr efnahagssveiflum á Íslandi Bryndís Ósk nýr framkvæmdastjóri Landssambands smábátaeigenda María Klara til Athygli Guðmundur Fertram í nýtt hlutverk hjá Coloplast Flestum líst illa á boðaða hækkun bankaskatts Þorvaldur ráðinn framkvæmdastjóri Matreiðslumeistarar frá Hilton Nordica til Matarstundar Hildur og Jóhann Valur ný í framkvæmdastjórn Bláa lónsins Reynslan sýnt að neytendur séu ekki tilbúnir Auglýsingar FM95BLÖ kostuðu Sýn tvær milljónir Seðlabankinn ætti að halda stýrivöxtum óbreyttum „Hversu langt eiga þau að keyra til að sækja póstinn sinn?“ „Biðin er dýrust“ Fjórðungi minni hagnaður hjá Kviku Spá mestu verðbólgu síðustu tveggja ára Sjá meira
Tekur því að spara á verðtryggðri bók? 64 ára karlmaður spyr: „Sæll Björn. Ef þú geymir fé á verðtryggðum bankareikningi, er þá eðlilegt að greiða fjármagnstekjuskatt af verðtryggingunni? Reikningseigandi er ekki að hagnast neitt á því að geyma féð, það á eingöngu að halda sínu verðgildi. Er að hugsa þetta út frá barnabörnum sem eru að byrja að spara fyrir fasteign. Get ég með góðu móti ráðlagt barnabörnunum að leggja inn á verðtryggða reikninga, ef reikningurinn heldur ekki verðgildi sínu þar sem þú greiðir 22% fjármagnstekjuskatt af verðtryggingunni?“ 5. maí 2026 07:03
Hvað spara börnin mín á því að sleppa bílakaupum? 44 ára kona spyr: Sæll Björn. Ég er móðir ungra háskólanema. Getur þú reiknað fyrir þau hvað þau myndu spara á ári við það að kaupa ekki og reka ekki bíl? Jafnvel tekið dæmi um hve mörgum árum það gæti seinkað því að þau ættu fyrir útborgun í íbúð? 21. apríl 2026 07:02
Hvað á að gera við fermingarpeningana? 40 ára kona spyr: „Við erum að ferma dóttur okkar og veltum fyrir okkur hvað við eigum að gefa henni og hvað gera eigi við þá peninga sem hún mun fá að gjöf?“ 8. apríl 2026 07:04