„Mér finnst þau komin í ansi mikla meðvirkni með þessu félagi“ Sigurgeir Þorkelsson skrifar 17. júlí 2026 23:36 Katrín Oddsdóttir lögfræðingur er harðorð um niðurstöðu rannsóknar MAST. Vísir/Arnar Halldórsson Katrín Oddsdóttir lögmaður, sem meðal annars hefur látið sig dýravelferð varða, gagnrýnir harðlega niðurstöðu Matvælastofnunar (MAST) um að ekki hafi verið brotið gegn lögum um velferð dýra þegar langreyður háði hálftíma langt dauðastríð. Katrín vill sjá harðari aðgerðir af hálfu MAST, líkt og beitingu stjórnvaldssekta. „Mér finnst þau komin í ansi mikla meðvirkni með þessu félagi sem stundar þennan atvinnurekstur enn þá, að segja að hálftíma langt dauðastríð sé bara allt í lagi ef allir eru bara að gera sitt besta. Maður þarf ekki að vera neitt sérstaklega vel gefinn til að átta sig á því að það er svolítið mikil meðvirkni þar á ferðinni.“ Katrín bregður upp hugsunaræfingu, að sjá megi fyrir sér annað dýr, svo sem kind eða hund, að há hálftíma langt dauðastríð. „Það er ekki í lagi, það er ekki mannúðlegt, það samræmist ekki því sem okkur finnst að dýr eigi að þola,“ segir Katrín. „Mér finnst þetta lýsa uppgjöf á því að eftirlitið geti staðið með því sem stendur í löggjöf um velferð dýra.“ Niðurstaðan gangi gegn afstöðu fagráðs um velferð dýra Fagráð um velferð dýra starfar samkvæmt lögum um velferð dýra og er skipað fimm einstaklingum. Ráðið á að taka til umfjöllunar mál á sviði velferðar dýra, fylgjast með þróun dýravelferðarmála og veita Matvælastofnun ráðgjöf á sviði velferðar dýra, svo eitthvað sé nefnt. Katrín segir að með niðurstöðu rannsóknarinnar sé farið gegn afstöðu fagráðsins. „Það sem er alvarlegast í þessu, finnst mér, er sú staðreynd að fagráðið, sem á að vísa leiðina í því hvernig á að túlka þessi lög, hefur sagt mjög skýrt að þessar veiðar geti einfaldlega ekki staðist lögin. Við sjáum núna fullkomið dæmi um það sem fagráðið er að lýsa, að dýr háir hálftíma langt dauðastríð.“ Katrín kallar eftir meiri og hraðari upplýsingagjöf af hálfu MAST. Dýraverndarsinnar viti það að í tilfelli fleiri hvala hafi þurft fleiri en tvö skot til að drepa þá. „Við þurfum að sjá miklu hraðari upplýsingagjöf af hálfu MAST. Við höfum fengið einhverjar sex skýrslur af tuttugu hvölum sem er búið að veiða. Við vitum hins vegar að mörg þessara dýra hafa verið veidd með fleiri en tveimur skotum en þær upplýsingar liggja ekki fyrir því að það tekur langan tíma að fá gögnin.“ Katrín segir litið fram hjá rétti dýrsins og lýsir frati á niðurstöðu Mast. „MAST verður líka að gera ráð fyrir því að dýrið eigi ákveðinn rétt, það er ekki nóg að mannskepnan sé að reyna að gera sitt besta, ekki frekar en þú myndir segja við bílstjóra sem keyrir um allt á bremsulausum bíl: Já þú gerðir þitt besta við að bremsa á rauðu ljósi, vel gert. Eftirlitið hefur alveg ágætis heimildir til að beita sektum og við eigum ekki að sjá að það taki meira en hálfa klukkustund að aflífa nokkurt dýr. Það er að mínu mati algjörlega óásættanlegt og MAST þarf að geta staðið í lappirnar.“ Ekki nægi að skjóta á tilgreint skotsvæði til að bana dýrinu. „Þetta sýnir að þó dýrið sé skotið á þetta tilgreinda skotsvæði er það ekki nóg til að drepa það því þetta eru svo stór dýr. Þó það sé skotið þrisvar sinnum í þessu tilfelli á þetta tilgreinda skotsvæði þá deyr það ekki. Þetta sýnir svart á hvítu hvernig þessar veiðar munu aldrei geta samræmst ákvæðum laga um velferð dýra.“ Niðurstaða Katrínar er afdráttarlaus. Hún hvetur til þess að stjórnvöld beiti þeim úrræðum sem til staðar eru gegn Hval ehf., líkt og stjórnvaldssektum. „Það er ekki hægt að aflífa þau samstundis eins og lög og reglugerð gera ráð fyrir og þá á bara að beita stjórnvaldssektum til þess að verja þessi dýr.“ Hvalir Hvalveiðar Dýraheilbrigði Matvælastofnun Mest lesið „Fólk er bara slegið“ Innlent „Ég er hræddur við þessa menn“ Innlent Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Innlent „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Innlent Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Innlent Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Innlent Blása á gagnrýni og opna dagatalið Innlent Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu Innlent Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Innlent Bannar innflutning á kanadískum vörum Erlent Fleiri fréttir Segir afnám vaxtabóta bitna á tekjulágum heimilum Blása á gagnrýni og opna dagatalið „Fólk er bara slegið“ Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Breytingar á innanlandsflugi vegna bilunar Langflestir upplifðu sólmyrkvann Sumir framhaldsskólar líti fram hjá unglingadrykkju Kristrún flytur stefnuræðuna „Ég er hræddur við þessa menn“ Ekkert heitt vatn á Suðurnesjum í dag Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Sex gistu í fangageymslu í nótt Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður Sjá meira
„Mér finnst þau komin í ansi mikla meðvirkni með þessu félagi sem stundar þennan atvinnurekstur enn þá, að segja að hálftíma langt dauðastríð sé bara allt í lagi ef allir eru bara að gera sitt besta. Maður þarf ekki að vera neitt sérstaklega vel gefinn til að átta sig á því að það er svolítið mikil meðvirkni þar á ferðinni.“ Katrín bregður upp hugsunaræfingu, að sjá megi fyrir sér annað dýr, svo sem kind eða hund, að há hálftíma langt dauðastríð. „Það er ekki í lagi, það er ekki mannúðlegt, það samræmist ekki því sem okkur finnst að dýr eigi að þola,“ segir Katrín. „Mér finnst þetta lýsa uppgjöf á því að eftirlitið geti staðið með því sem stendur í löggjöf um velferð dýra.“ Niðurstaðan gangi gegn afstöðu fagráðs um velferð dýra Fagráð um velferð dýra starfar samkvæmt lögum um velferð dýra og er skipað fimm einstaklingum. Ráðið á að taka til umfjöllunar mál á sviði velferðar dýra, fylgjast með þróun dýravelferðarmála og veita Matvælastofnun ráðgjöf á sviði velferðar dýra, svo eitthvað sé nefnt. Katrín segir að með niðurstöðu rannsóknarinnar sé farið gegn afstöðu fagráðsins. „Það sem er alvarlegast í þessu, finnst mér, er sú staðreynd að fagráðið, sem á að vísa leiðina í því hvernig á að túlka þessi lög, hefur sagt mjög skýrt að þessar veiðar geti einfaldlega ekki staðist lögin. Við sjáum núna fullkomið dæmi um það sem fagráðið er að lýsa, að dýr háir hálftíma langt dauðastríð.“ Katrín kallar eftir meiri og hraðari upplýsingagjöf af hálfu MAST. Dýraverndarsinnar viti það að í tilfelli fleiri hvala hafi þurft fleiri en tvö skot til að drepa þá. „Við þurfum að sjá miklu hraðari upplýsingagjöf af hálfu MAST. Við höfum fengið einhverjar sex skýrslur af tuttugu hvölum sem er búið að veiða. Við vitum hins vegar að mörg þessara dýra hafa verið veidd með fleiri en tveimur skotum en þær upplýsingar liggja ekki fyrir því að það tekur langan tíma að fá gögnin.“ Katrín segir litið fram hjá rétti dýrsins og lýsir frati á niðurstöðu Mast. „MAST verður líka að gera ráð fyrir því að dýrið eigi ákveðinn rétt, það er ekki nóg að mannskepnan sé að reyna að gera sitt besta, ekki frekar en þú myndir segja við bílstjóra sem keyrir um allt á bremsulausum bíl: Já þú gerðir þitt besta við að bremsa á rauðu ljósi, vel gert. Eftirlitið hefur alveg ágætis heimildir til að beita sektum og við eigum ekki að sjá að það taki meira en hálfa klukkustund að aflífa nokkurt dýr. Það er að mínu mati algjörlega óásættanlegt og MAST þarf að geta staðið í lappirnar.“ Ekki nægi að skjóta á tilgreint skotsvæði til að bana dýrinu. „Þetta sýnir að þó dýrið sé skotið á þetta tilgreinda skotsvæði er það ekki nóg til að drepa það því þetta eru svo stór dýr. Þó það sé skotið þrisvar sinnum í þessu tilfelli á þetta tilgreinda skotsvæði þá deyr það ekki. Þetta sýnir svart á hvítu hvernig þessar veiðar munu aldrei geta samræmst ákvæðum laga um velferð dýra.“ Niðurstaða Katrínar er afdráttarlaus. Hún hvetur til þess að stjórnvöld beiti þeim úrræðum sem til staðar eru gegn Hval ehf., líkt og stjórnvaldssektum. „Það er ekki hægt að aflífa þau samstundis eins og lög og reglugerð gera ráð fyrir og þá á bara að beita stjórnvaldssektum til þess að verja þessi dýr.“
Hvalir Hvalveiðar Dýraheilbrigði Matvælastofnun Mest lesið „Fólk er bara slegið“ Innlent „Ég er hræddur við þessa menn“ Innlent Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Innlent „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Innlent Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Innlent Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Innlent Blása á gagnrýni og opna dagatalið Innlent Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu Innlent Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Innlent Bannar innflutning á kanadískum vörum Erlent Fleiri fréttir Segir afnám vaxtabóta bitna á tekjulágum heimilum Blása á gagnrýni og opna dagatalið „Fólk er bara slegið“ Þúsundir kalla eftir afsögn Þorgerðar: „Vandræðaleg tilraun“ Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Breytingar á innanlandsflugi vegna bilunar Langflestir upplifðu sólmyrkvann Sumir framhaldsskólar líti fram hjá unglingadrykkju Kristrún flytur stefnuræðuna „Ég er hræddur við þessa menn“ Ekkert heitt vatn á Suðurnesjum í dag Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Sex gistu í fangageymslu í nótt Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður Sjá meira