Meirihluti telur vexti lækka en undanþágu í sjávarútvegi ólíklega Birgir Olgeirsson skrifar 4. ágúst 2026 18:31 Í nýrri Maskínukönnun var fólk spurt hvaða áhrif aðild Íslands að ESB hefði á vexti, matvælaverð og sjávarútveg. Meirihluti þeirra sem tók afstöðu í nýrri Maskínukönnun telur að vextir á Íslandi myndu lækka ef landið gengi í Evrópusambandið. Svipað hlutfall telur hins vegar ólíklegt að Ísland fengi varanlegar undanþágur í sjávarútvegi. Könnunin var gerð dagana 22. til 29. júlí og tóku 2.255 þátt. Spurt var um áhrif mögulegrar aðildar Íslands að Evrópusambandinu á matvælaverð og vexti, auk þess sem spurt var um líkur á varanlegum undanþágum í sjávarútvegi. Svörin voru vegin eftir kyni, aldri, búsetu og menntun. Af þeim sem tóku afstöðu telja 57,8 prósent að vextir á Íslandi myndu lækka við inngöngu í Evrópusambandið. Þar af telja 13,1 prósent að þeir myndu lækka mikið og 44,7 prósent að þeir myndu lækka nokkuð. Rúmur þriðjungur, eða 34,3 prósent, telur að vextirnir myndu standa í stað. Alls telja 7,9 prósent að vextir myndu hækka. Þar af telja 4,6 prósent að þeir myndu hækka nokkuð og 3,3 prósent að þeir myndu hækka mikið. Tæp 19 prósent allra svarenda sögðust ekki vita hvaða áhrif aðild hefði á vexti og 1,5 prósent vildu ekki svara. Hlutfall þeirra sem telja vexti lækka er hæst meðal fólks á aldrinum 18 til 29 ára, tæp 67 prósent. Hlutfallið er tæp 65 prósent í Reykjavík en lægst á Austurlandi, þar sem um þriðjungur telur að vextir lækki. Tæpur helmingur telur matvælaverð lækka Af þeim sem tóku afstöðu telja 48,3 prósent að matvælaverð myndi lækka ef Ísland gengi í Evrópusambandið. Þar af telja 7,1 prósent að það myndi lækka mikið og 41,2 prósent að það myndi lækka nokkuð. Tæp 40 prósent telja að matvælaverð myndi standa í stað en tólf prósent að það myndi hækka. Hlutfall þeirra sem telja matvælaverð lækka er hæst meðal fólks á aldrinum 18 til 29 ára, rúm 58 prósent. Munur kemur einnig fram eftir búsetu. Tæp 56 prósent Reykvíkinga telja að matvælaverð lækki. Hlutfallið er um 32 prósent á Vesturlandi og Vestfjörðum og svipað á Austurlandi. Alls sögðust 18,1 prósent ekki vita hvaða áhrif innganga hefði á matvælaverð og 1,7 prósent vildu ekki svara. Meirihluti telur undanþágur ólíklegar Af þeim sem tóku afstöðu telja 58,6 prósent ólíklegt að Ísland fengi varanlegar undanþágur í sjávarútvegi ef landið gengi í Evrópusambandið. Þar af telja 41,4 prósent það mjög ólíklegt og 17,2 prósent fremur ólíklegt. Fjórðungur, eða 25,2 prósent, telur varanlegar undanþágur líklegar en 16,2 prósent telja líkurnar hvorki miklar né litlar. Hlutfall þeirra sem telja undanþágur ólíklegar er lægst í Reykjavík, tæp 49 prósent. Það er hæst á Vesturlandi og Vestfjörðum, rúm 76 prósent, en yfir 70 prósent á bæði Norðurlandi og Austurlandi. Alls sögðust 16,6 prósent ekki vita hvort líklegt væri að varanlegar undanþágur fengjust og 1,4 prósent vildu ekki svara. Stjórnendur hlaðvarpsins Korter í kosningar, Pétur Krogh og Magnús Sigurbjörnsson, ræddu niðurstöður könnunarinnar í beinni útsendingu í kvöldfréttum okkar. Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Skoðanakannanir Mest lesið „Ég er hræddur við þessa menn“ Innlent „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Innlent Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Innlent Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Innlent Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Innlent Bannar innflutning á kanadískum vörum Erlent Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu Innlent Haraldur Noregskonungur borinn til grafar Erlent Réðust á fleiri olíuflutningaskip Erlent Sumir framhaldsskólar líti fram hjá unglingadrykkju Innlent Fleiri fréttir Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Breytingar á innanlandsflugi vegna bilunar Langflestir upplifðu sólmyrkvann Sumir framhaldsskólar líti fram hjá unglingadrykkju Kristrún flytur stefnuræðuna „Ég er hræddur við þessa menn“ Ekkert heitt vatn á Suðurnesjum í dag Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Sex gistu í fangageymslu í nótt Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Sjá meira
Könnunin var gerð dagana 22. til 29. júlí og tóku 2.255 þátt. Spurt var um áhrif mögulegrar aðildar Íslands að Evrópusambandinu á matvælaverð og vexti, auk þess sem spurt var um líkur á varanlegum undanþágum í sjávarútvegi. Svörin voru vegin eftir kyni, aldri, búsetu og menntun. Af þeim sem tóku afstöðu telja 57,8 prósent að vextir á Íslandi myndu lækka við inngöngu í Evrópusambandið. Þar af telja 13,1 prósent að þeir myndu lækka mikið og 44,7 prósent að þeir myndu lækka nokkuð. Rúmur þriðjungur, eða 34,3 prósent, telur að vextirnir myndu standa í stað. Alls telja 7,9 prósent að vextir myndu hækka. Þar af telja 4,6 prósent að þeir myndu hækka nokkuð og 3,3 prósent að þeir myndu hækka mikið. Tæp 19 prósent allra svarenda sögðust ekki vita hvaða áhrif aðild hefði á vexti og 1,5 prósent vildu ekki svara. Hlutfall þeirra sem telja vexti lækka er hæst meðal fólks á aldrinum 18 til 29 ára, tæp 67 prósent. Hlutfallið er tæp 65 prósent í Reykjavík en lægst á Austurlandi, þar sem um þriðjungur telur að vextir lækki. Tæpur helmingur telur matvælaverð lækka Af þeim sem tóku afstöðu telja 48,3 prósent að matvælaverð myndi lækka ef Ísland gengi í Evrópusambandið. Þar af telja 7,1 prósent að það myndi lækka mikið og 41,2 prósent að það myndi lækka nokkuð. Tæp 40 prósent telja að matvælaverð myndi standa í stað en tólf prósent að það myndi hækka. Hlutfall þeirra sem telja matvælaverð lækka er hæst meðal fólks á aldrinum 18 til 29 ára, rúm 58 prósent. Munur kemur einnig fram eftir búsetu. Tæp 56 prósent Reykvíkinga telja að matvælaverð lækki. Hlutfallið er um 32 prósent á Vesturlandi og Vestfjörðum og svipað á Austurlandi. Alls sögðust 18,1 prósent ekki vita hvaða áhrif innganga hefði á matvælaverð og 1,7 prósent vildu ekki svara. Meirihluti telur undanþágur ólíklegar Af þeim sem tóku afstöðu telja 58,6 prósent ólíklegt að Ísland fengi varanlegar undanþágur í sjávarútvegi ef landið gengi í Evrópusambandið. Þar af telja 41,4 prósent það mjög ólíklegt og 17,2 prósent fremur ólíklegt. Fjórðungur, eða 25,2 prósent, telur varanlegar undanþágur líklegar en 16,2 prósent telja líkurnar hvorki miklar né litlar. Hlutfall þeirra sem telja undanþágur ólíklegar er lægst í Reykjavík, tæp 49 prósent. Það er hæst á Vesturlandi og Vestfjörðum, rúm 76 prósent, en yfir 70 prósent á bæði Norðurlandi og Austurlandi. Alls sögðust 16,6 prósent ekki vita hvort líklegt væri að varanlegar undanþágur fengjust og 1,4 prósent vildu ekki svara. Stjórnendur hlaðvarpsins Korter í kosningar, Pétur Krogh og Magnús Sigurbjörnsson, ræddu niðurstöður könnunarinnar í beinni útsendingu í kvöldfréttum okkar.
Þjóðaratkvæðagreiðsla um ESB-viðræður Skoðanakannanir Mest lesið „Ég er hræddur við þessa menn“ Innlent „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Innlent Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Innlent Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Innlent Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Innlent Bannar innflutning á kanadískum vörum Erlent Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu Innlent Haraldur Noregskonungur borinn til grafar Erlent Réðust á fleiri olíuflutningaskip Erlent Sumir framhaldsskólar líti fram hjá unglingadrykkju Innlent Fleiri fréttir Fjöldi menntaskólanema sá myndskeið af árásinni Leikskólakennarar slegnir yfir ummælum Ingu „Sleggja beint í höfuðið á almenningi og fyrirtækjum“ Breytingar á innanlandsflugi vegna bilunar Langflestir upplifðu sólmyrkvann Sumir framhaldsskólar líti fram hjá unglingadrykkju Kristrún flytur stefnuræðuna „Ég er hræddur við þessa menn“ Ekkert heitt vatn á Suðurnesjum í dag Stærðfræðin vefst fyrir íslenskum stúlkum Biður Loga afsökunar „á dónaskapnum“ Vanti ekki fjármagn eða hjálpargögn heldur þrýsting á Ísrael Sex gistu í fangageymslu í nótt Segir þörf á samheldni innan „evrópsku fjölskyldunnar“ Aðeins um 28 prósent innflytjenda með grunnfærni í lesskilningi „Það kostar peninga að afla peninga“ Ekki þurfi mikið til að EES-samningurinn rakni upp Íkveikja í miðborginni Rukka meira fyrir aksturinn og sérstaklega fyrir veginn Þjóðin eigi náttúrupassa skilið „Við getum verið að fara inn í alveg ískaldan vetur“ Ávarp Höllu: „Slíkur missir snertir okkur öll“ „Maður á ekki að fara í felur með það sem maður er að gera“ Ætlaður hnífur sé tannbursti sem hafi róandi áhrif „Held að ráðherra hafi slegið góðan tón í dag“ Menntavísindasvið greinir PISA-niðurstöður PISA: „Þetta er ákveðinn sorgardagur“ Hafi sest upp í bílinn fyrir mistök Svona var bein útsending Vísis frá setningu Alþingis „Við skulum bara spyrja að leikslokum“ Sjá meira