Á­hrifa­valdur myrtur í beinni

César Gastélum var ásamt tveimur öðrum að streyma frá því þegar þeir voru að afhenda fólki matarpantanir á þriðjudaginn. Mennirnir þrír stóðu fyrir utan KFC í borginni Culiacan í Sinaloa-héraði í Mexíkó. Þá komu tveir menn akandi að þeim á mótorhjóli en annar þeirra dró upp byssu og skaut áhrifavaldinn í höfuðið.

Yfirvöld segja málið til rannsóknar en bent hefur verið á að Gastélum, sem þótti tiltölulega vinsæll áhrifavaldur, hafi birt myndbönd sem gáfu til kynna að hann tengist ónefndum glæpasamtökum.

Claudia Sheinbaum, forseti Mexíkó, er meðal þeirra sem hafa tjáð sig um morðið en hún sagði á blaðamannafundi í gær að nauðsynlegt væri að hafa hendur í hári morðingjanna og komast að því af hverju þeir myrtu Gastélum.

Umfangsmikil átök um árabil

Sinaloa-hérað hefur á undanförnum árum verið vettvangur umfangsmikilla og grimmilegra átaka tveggja fylkinga um stjórn Sinaloa-samtakanna svokölluðu.

Fylkingar þessar kallast annars vegar „Los Chapitos“ og hins vegar „Los Mayos“. Fyrri hópnum hefur verið stýrt af sonum hins víðfræga Joaquín Guzmán eða „El Chapo“. Síðarnefnda fylkingin er svo leidd af Mayito Flaco, syni Ismael Zambada eða „El Mayo“.

El Chapo og El Mayo komu báðir að því að stofna Sinaloa-samtökin á árum áður og tóku fulla stjórn á þeim í miklum átökum árið 2008. Samtökin eru mjög umsvifamikil og hafa staðið í mikilli fíkniefnasölu um allan heim um árabil.

Bæði El Chap og El Mayo sitja nú í fangelsi í Bandaríkjunum og hafa synir þeirra barist um yfirráð yfir samtökunum með blóðugum afleiðingum fyrir íbúa Mexíkó. Hundruð liggja í valnum eða hafa horfið.

Átökin hafa komið niður á völdum Sinaloa-samtakanna og hafa samtökin Jalisco New Generation Cartel eða JNGC (stundum CJNG) tekið fram úr þeim hvað varðar umsvif og áhrif.

Áhrifavaldar í hættu

AP fréttaveitan segir að þegar átökin um stjórn Sinaloa-samtakanna stóðu hvað hæst hafi lík verið skilin eftir víða um Culiacán með táknum fylkinganna. Los Chapitos skildu gjarnan eftir pítsur eða pítsakassa á líkum fórnarlamba sinna og Los Mayos skildu eftir Mexíkanahatta á líkum fórnarlamba sinna.

Þetta leiddi til þess að það taldist hættulegt að bera slíka hatta í Culiacán þar sem það gat verið tekið sem yfirlýsing um hollustu við aðra fylkinguna. Gastélum sást bera Mexíkanahatt fyrr á þriðjudagskvöldið, áður en hann var skotinn.

Gastélum er ekki fyrsti áhrifavaldurinn í Mexíkó sem er myrtur í beinni útsendingu. Meðlimir glæpasamtaka hafa að undanförnu myrt sífellt fleiri áhrifavalda en í samtali við AP segir sérfræðingur í málefnum glæpasamtaka í Mexíkó að í mörgum tilfellum tengist viðkomandi áhrifavaldar ákveðnum samtökum.

Meðal annars hafi þeir framleitt og birt efni fyrir samtökin eða átt í sambandi við meðlimi þeirra. Þá hafi áhrifavaldar einnig þvættað fé fyrir glæpasamtök eða jafnvel opinberað upplýsingar um þau í óþökk leiðtoga þeirra.