For­seti Serbíu segir af sér í skugga mót­mæla

Mótmæli ungs fólks og vaxandi óánægja almennings vegna aukinnar spillingar í stjórnkerfinu hafa einkennt síðasta árið í valdatíð Vucic. Hann hafði fyrr í haust boðað til skyndikosninga þann 25. október næstkomandi í von um að það myndi draga úr spennu og fá kjósendur til að segja hug sinn.

Haft er eftir Vucic í erlendum miðlum á borð við breska ríkisútvarpið að stjórn hans hefði varðveitt frið og stöðugleika á níu ára valdatíð sinni. Hann hafði þegar tilkynnt um fyrirætlanir sínar um að segja af sér í júní og taldar eru miklar líkur á því að hann bjóði sig nú fram sem forsætisráðherraefni í komandi þingkosningum.

Ana Branbic, forsætisráðherra Serbíu, tók við af Vucic sem starfandi forseti Serbíu þar til nýr forseti hefur verið kosinn. Vucic má ekki bjóða sig fram aftur sem forseti þar sem samkvæmt stjórnarskrá Serbíu má forseti ekki sitja lengur en tvö kjörtímabil.

Mótmælaalda upphófst í Serbíu í kjölfar þess að sextán manns létust þegar steinsteypt skyggni á járnbrautarstöð hrundi í borginni Novi Sad í nóvember árið 2024. Mótmælendur hafa meðal annars krafist þess að einhver axli ábyrgð á harmleiknum, er fram kemur í frétt Al Jazeera um málið.

Mótmælendur töldu að slysið endurspeglaði meira en áratug af stjórnartíð flokks Vučić, sem talaði mikið fyrir endurbættri stöð, en endurbæturnar áttu að vera tákn um framfarir í Serbíu.

Samkvæmt stjórnarskrá Serbíu verður að halda forsetakosningar eigi síðar en þremur mánuðum eftir afsögn hans og því má reikna með því að Serbar muni flykkjast á kjörstað tvisvar til fyrir árslok, fyrst í lok október og svo að öllum líkindum í desember.