Acta­vis var einn stærsti sölu­aðili ópíóða í Banda­ríkjunum á há­punkti far­aldurs

Lögregluyfirvöld lyfjamála í Bandaríkjunum báðu Actavis um að draga úr framleiðslu ópíóðalyfja árið 2012, en fyrirtækið var meðal þeirra söluhæstu á lyfjunum um árabil. Forstjóri Lyfjastofunar segir markaðsleyfishafa bera ábyrgð, sem er andstætt því sem fyrrverandi framkvæmdastjóri Actavis heldur fram.

Washington Post hefur birt ítarlega umfjöllun um mál sem höfðuð voru á hendur lyfjafyrirtækja vegna ópíóðfaraldursins. En RÚV greindi frá, fyrst íslenskra miðla.

Málaferlin snúa að framgöngu lyfjafyrirtækja við sölu ópíóðlyfja. Lyfin voru markaðssett á þann veg að þau væru ekki ávanabindandi en raunin reyndist önnur. Þá vildu lögregluyfirvöld lyfjamála í Bandaríkjunum að Actavis minnkaði framleiðslu lyfjanna árið 2012.

Fyrrum framkvæmdastjóra Actavis neitar því, að fyrirtækið beri ábyrgð enda framleiði þeir einungis lyfið og geti ekki stjórnað því hvernig þau eru notuð.

Forstjóri Lyfjastofnunar segir ábyrgðina ekki einungis liggja hjá neytendum lyfjanna.

„Jú þessi fyrirtæki bera ábyrgð. Markaðsleyfishafarnir, sem eru þeir sem eiga markaðsleyfin, þeir bera ábyrgð á því að þeirra markaðssetning sé í samræmi við upplýsingar um lyfið,“ sagði Rúna Hauksdóttir Hvannberg, forstjóri Lyfjastofnunar.

Í umfjöllun Washington Post kemur fram að á meðan faraldurinn stóð sem hæst á árunum 2006-2012 hafi Actavis verið eitt þeirra fyrirtækja sem seldi flesta skammta af lyfjunum.

Actavis er nú í eigu ísraelsk fyrirtækis en fyrirtækið var í eigu Íslendinga þegar faraldurinn stóð sem hæst. Robert Wessman var forstjóri fyrirtækisins en Björgólfur Thor eignaðist það árið 2007.

Rúna segir ópíóðvandann vaxandi hérlendis og lagði Lyfjastofnun fram tillögur í vinnuhópi hjá heilbrigðisráðherra þess efnis að takmarka magn lyfja í notkun og reyna að takmarka það hverjir ávísa lyfjunum, með því væri minna magn í umferð sem hægt væri að misnota.

„Við vorum að horfa á misnotkun en við vorum líka að horfa á það að setja ekki þannig hindranir að fólk sem klárlega þurfi lyfin lendi ekki í vindræðum,“ sagði Rúna.