„Ó­á­byrgt að gera lítið úr sótt­varna­ráð­stöfunum vegna eigin­hags­muna“

Formaður Dýraverndarsambands Íslands segist vona að lærdómurinn sem við drögum úr tilfellum stökkbreyttrar kórónuveiru í minkum sem komið hafa upp í Danmörku verði að hætt veðri að halda minka í kjölfarið. Bent hafi verið á að minkurinn sé sérstaklega næmur fyrir veirum sem geti borist í mannfólk.

Hallgerður Hauksdóttir, formaður Dýraverndarsambands Íslands, ræddi um minka í Reykjavík síðdegis á Bylgjunni í dag. Í ljós kom í vikunni að stökkbreytt afbrigði af kórónuveirunni hafi fundist í dönskum minkum sem borist hefur í mannfólk og stendur nú til að farga öllum minkum Danmerkur til að koma í veg fyrir útbreiðslu stökkbreyttu veirunnar. Sóttvarnayfirvöld í Danmörku hafa lýst því að þau telji að stökkbreytta afbrigðið sé ekki jafn móttækilegt fyrir bóluefni líkt og önnur afbrigði veirunnar og sé það mikið áhyggjuefni.

Hallgerður segir þó að hafa verði í huga í umræðunni um minkana hvað dýrið er hatað. Fólk sé tilbúið að láta minka ganga í gegn um mun verri hluti en önnur dýr.

„Það er litið þannig á minkinn að fólk sem er ekki tilbúið að leiða hjá sér drekkingu á hundi er tilbúið að leiða hjá sér drekkingu á minkum,“ sagði Hallgerður.

Hún segist halda að orðræðan væri önnur ef stökkbreytingin hefði greinst í einhverju öðru dýri en minki.

„Ég held að hún væri viðkvæmari, miklu viðkvæmir ef þetta væri gæludýr af því að það er í raun styttra í það að allir séu tilbúnir að vera sammála um minkinn, af því að hann er „svona“ og „svona“ dýr,“ sagði Hallgerður.

Margt sameiginlegt með Wuhan og Danmörku

Fram kom í fréttum í gær að Matvælastofnun ætli að hefja skimun fyrir kórónuveirunni á minkabúum landsins í ljósi smitanna í Danmörku. Enn hafi þó enginn grunur kviknað um mögulegt smit í minkum hér á landi.

Dönsk yfirvöld hafa hert sóttvarnaaðgerðir á Norður-Jótlandi vegna minkasmitanna og hefur íbúum í sjö sveitarfélögum Norður-Jótlands verið gert að yfirgefa ekki sveitarfélagsmörkin. Það sé gert til að koma í veg fyrir frekari útbreiðslu stökkbreyttu veirunnar.

Hallgerður bendir á að margt sé líkt með tilfellunum í Danmörku og uppruna kórónuveirunnar í Wuhan í Kína.

„Hvað eiga Wuhan og þessi minkabúr sameiginlegt? Jú, ofboðsleg þrengsli á dýrum. Þar sem dýrum er haldið saman í miklum þrengslum, það er það sem þetta á sameiginlegt. Það er það sem gerir þauleldi, því minkar eru haldnir við þauleldi, hættulegt,“ segir Hallgerður.

Manngert vandamál

Vandamálið sé að hennar sögn manngert.

„Þegar við skoðum minkinn þá þurfum við að skoða þetta sem vandamál sem er manngert af því að þetta dýr er haldið í mjög stórum búum, í ofsalegu magni. Þegar kemur síðan að því að aflífa sautján milljón minka þá tölum við um það sem harmleik,“ segir Hallgerður.

Hún segist uggandi yfir orðræðu Sambands íslenskra loðdýrabænda í kjölfar þess að fréttirnar bárust af stökkbreyttu veirunni.

„Fyrir það fyrsta finnst mér mjög óábyrgt að gera lítið úr sóttvarnaráðstöfunum vegna eiginhagsmuna. Það er alvarlegt mál að gera það en ég svo sem skil að fólk verði hrætt þegar kemur að hagsmunum þess,“ segir Hallgerður.

Bestu fréttirnar væru ef hætt væri að halda minka í kjölfarið.

„Það væru bestu fréttirnar ef hægt væri að halda þessi dýr í kjölfarið af þessu. Af því að það hefur verið bent á það að minkurinn er sérstaklega næmur fyrir þessu,“ segir Hallgerður.

Skinnfiskur í Sandgerði tapar miklu vegna smitanna í Danmörku

Ákvörðunin um að lóga minnkastofni Danmerkur hefur þó ekki aðeins áhrif á loðdýrabændur og íbúa þar í landi en íslenska fóðurverskmiðjan Skinnfiskur mun verða fyrir miklu tjóni vegna förgunarinnar.

Fóðurverksmiðjan, sem staðsett er í Sandgerði, hefur undanfarin 23 ár framleitt fóður fyrir danska loðdýrarækt úr aukaafurðum úr fiskvinnslu. Allt hráefnið sem fæst til framleiðslunnar kemur frá íslenskum fiskvinnslustöðvum en áður var afurðin annað hvort brædd eða urðuð.

Gulla Aradóttir, sölu- og gæðastjóri hjá Skinnfiski sagði í samtali við Víkurfréttir í dag að förgunin muni hafa gríðarlega áhrif á verksmiðjuna, þar sem fóðurframleiðsla fyrir danska loðdýrarækt sé aðalstarfsemi Skinnfisks.