Jón Þór kærir Inga Tryggvason til lögreglu

Í grein Jóns Þórs segir hann kæruna kæruna byggja á lýsinguna málsatvika í greinargerð undirbúningsnefndar Alþingis fyrir rannsókn kjörbréfa og opinberum upplýsingum sem lögreglan sendi nefndinni.

Jón Þór vísar til gagna úr greinagerðinni sem sýni að:

1. Oddviti yfirkjörstjórnar norðvesturkjördæmis (YNV) skapaði sér með lögbroti tækifæri til að svindla á atkvæðunum í Alþingiskosningum,

2. Oddvitinn hraðaði svo endurtalningu atkvæðanna þannig að lögbundið eftirlit var ómögulegt,

3. Oddvitinn fór þá rangt með í gerðabók, í fjölmiðlum, fyrir þingnefnd og lögreglu þau málsatvik sem benda á mögulega sekt hans.

Kæran beini því til lögreglu að rannsaka sérstaklega hvort gögn málsins sýni að nægar líkur séu á því að oddviti yfirkjörstjórnar í Norðvesturkjördæmi hafi brotið 128 grein laga um kosningar til Alþingis með því að hafa vísvitandi rangfært atkvæðagreiðslu. Séu fyrir hendi næg sönnunargögn sé rétt samkvæmt lögum að gefa út ákæru þess efnis, en slíkt brot varðar fangelsi allt að fjórum árum.

Kæran beinir því jafnframt til lögreglu að rannsaka önnur möguleg lögbrot við framkvæmd kosninganna er varða sektum.

Ein mínúta dugi til svindls

Jón Þór vísar til þess að oddvitinn hafi verið einn með óinnsigluðum atkvæðum í rúman hálftíma, en ein mínúta nægi til að rangfæra atkvæðagreiðsluna með strokleðri og blýanti.

Í málsatvikalýsingu undirbúningkjörbréfanefndar segir:

„Í upplýsingum lögreglu liggur fyrir að oddviti yfirkjörstjórnar hafi komið í talningarsal kl. 11.59 [...] Hefur oddviti yfirkjörstjórnar staðfest á fundi með nefndinni að hann hafi mætt fyrstur á staðinn skömmu fyrir tólf á hádegi sunnudaginn 26. september 2021. [...] Samkvæmt upplýsingum lögreglu liggur fyrir að á tímabilinu kl. 11.59 til kl. 12.28 var starfsfólk hótelsins á ferðinni inn og út úr fremri sal. Einnig liggur fyrir að næsti fulltrúi yfirkjörstjórnar til að mæta á eftir oddvita hafi komið kl. 12.35.“

Jón Þór segir því liggja fyrir og Ingi hafi staðfest að hafa verið einn með óinnsigluðum atkvæðunum, sem eitt og sér sé ekki heimilt samkvæmt lögum og gæti varðað sektum.

„Í þessu tilfelli var um að ræða nægan tíma fyrir viðkomandi til að sýsla með hin óinnsigluðu kjörgögn til að rangfæra atkvæðagreiðsluna með því að stroka út atkvæði 9 kjósenda og merkja á atkvæðaseðilinn við aðra flokka í staðinn. Slíkt varðar fangelsi allt að fjórum skv. 128 gr. laga um kosningar til Alþingis.“

Til að meta líkur á slíkum kosningabrotum sé mikilvægt að horfa til þess sem fram kemur í málsatvikalýsingu í greinargerð undirbúningsnefndar og gerðabók yfirkjörstjórnar:

„Í fyrsta C atkvæðabunka sem oddviti tók upp reyndust vera átta atkvæði sem tilheyrðu D lista og eitt atkvæði sem tilheyrði B lista.“ Í málsatvikalýsingu URK segir svo: „Í samtali við nefndina kom fram í máli tveggja fulltrúa í yfirkjörstjórn að öll rangt flokkuðu atkvæðin í C-lista bunka hafi verið inni í miðjum bunkanum sem tekinn var fyrstur upp.“

Tínir til dæmi

Þetta þýði að eftir að oddviti yfirkjörstjórnar var meira eða minna einn með óinnsigluðum atkvæðunum í meira en hálftíma hafi hann sjálfur í fyrsta fimmtíu atkvæða bunka sem hann skoðaði öll níu atkvæðin sem breyttu því hvaða frambjóðendur yrðu þingmenn. Þau hafi hann fundið í efsta af 22 atkvæðabunkum Viðreisnar.

„Sú aðgerð að nota blýant og strokleður til að breyta 9 atkvæðum Viðreisnar í aðra flokka væri hæglega framkvæmanleg á innan við mínútu. Ef sá aðili hefði 5 mínútur gæti hann fundið sérstaklega atkvæðaseðla þar sem kjósandi hafi ekki með X-inu sínu marið kjörseðilinn og því engin ummerki ef atkvæði hans væri strokað út.“

Gögn Alþingis sýni að Ingi Tryggvason hafi gert kosningasvind mögulegt:

1. Oddvitinn ákvað að innsigla ekki atkvæðin (lögbrot staðfest af lögreglu).

2. Oddvitinn ákvað að vera einn með atkvæðunum í rúman hálftíma (mögulegt lögbrot þar sem þau voru óinnsigluð).

Hafi víða farið með rangt mál

Þá sýni gögn Alþingis að oddviti yfirkjörstórnar hafi komið í veg fyrir lögbundið eftirlit með mögulegu kosningasvindli. Nefnir Jón Þór tvö dæmi um möguleg lögbrot:

3-4. Oddvitinn ákvað að flýta endurtalningu og ákvað að auglýsa ekki talninguna svo kjósendum gefst ekki færi á að vera viðstadda eins og lög kveða á um.

5-6. Oddvitinn ákvað að vanrækja að boða umboðsmenn lista eða kveða til staðgengla þeirra til að sinna eftirliti með talningunni eins og lög kveða á um.

Gögn Alþingis sýna enn fremur að Ingi hafi farið rangt með í gerðabók, í fjölmiðlum, fyrir þingnefnd og lögreglu þau málsatvik sem bendi til mögulegs kosningasvindls. Máli sýnu til stuðnings nefnir hann dæmi um mögulegt lögbrot.

7. Oddvitinn ákvað að bóka í gerðabók kosinganna atvikalýsingu sem er sannanlega röng og til þess fallin að fela hans eigin hugsanlegu lögbrot við framkvæmd talningar atkvæða í Alþingiskosningum.

Þá krefst Jón Þór þess að lokum í kærunni að málið verði tekið til rannsóknar lögreglu án tafar enda málið þess eðlis.

„Nauðsynlegt er að lögregla framfylgi sínum skyldum að fullu eins og kveðið er á um þær í lögum um kosningar þegar þeir sem bera ábyrgð á framkvæmd kosninganna fara mögulega á svig við lögin,“ segir Jón Þór Ólafsson, umboðsmaður lista í nýafstöðnum kosningum, fyrrverandi Alþingismaður, fyrrverandi formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar og framsögumaður frumvarps um kosningalög nr. 112/2021.