Risastórt lýðheilsumál sem Alþingi hunsar Sigurður Hólmar Jóhannesson skrifar 4. október 2024 12:32 Góðvild Styktarsjóður hefur undanfarin misseri bent ráðuneytum á það að það sé óeðlilegt að vörur sem eru nauðsynleg hjálpartæki líkt og gleraugu, göngugrindur, hjólastólar, heyrnartæki og aðrar læknavörur séu í hæsta virðisaukaskattsflokki eða 24% en í öðrum Evrópulöndum er vsk prósentan mun lægri eða frá 9% niður í 0% Að leggja óþarfa álögur á nauðsynleg hjálpartæki og lyf verður til þess að fólk kaupir þau síður með þeim afleiðingum að heilsunni hrakar sem hefur tilheyrandi félagslegan og samfélagslegum kostnað. Það er óskiljanlegt að engin þeirra 63 þingmanna sem sitja á alþingi hafi lagt fram breytingar á þessu fyrirkomulagi því þetta er risastórt lýðheilsumál Hérna eru nokkrar ástæður fyrir því að við ættum að lækka vsk eða jafnvel fella niður af hjálpartækjum: Í flestum löndum eru læknavörur með lægri virðisaukaskatt (VSK) en aðrar vörur af nokkrum ástæðum sem tengjast bæði lýðheilsu og félagslegum þáttum: Aðgangur að heilbrigðisþjónustu: Læknavörur eru grunnþörf fyrir heilsu fólks. Með því að hafa lægri VSK á þessum vörum er hægt að lækka kostnaðinn fyrir almenning, sem getur bætt aðgengi að nauðsynlegum vörum, t.d. lyfjum, gleraugum og lækningatækjum. Verndun viðkvæmra hópa: Margir sem þurfa á læknavörum að halda eru eldri borgarar, einstaklingar með langvinna sjúkdóma eða aðrir viðkvæmir hópar. Lækkun VSK hjálpar til við að tryggja að þessi hópur eigi auðveldara með að fá þær vörur sem þeir þurfa, án þess að verða fyrir óhóflegum fjárhagslegum byrðum. Lækkun á samfélagslegum kostnaði: Betri aðgangur að læknavörum getur leitt til betri heilsu fyrir samfélagið í heild. Þetta getur dregið úr þörf fyrir frekari heilbrigðisþjónustu, sem á endanum lækkar kostnað samfélagsins við heilbrigðiskerfið. Siðferðisleg sjónarmið: Heilsa er oft talin vera réttindi allra, og því er réttlætanlegt að læknavörur séu skattlagðar minna en lúxusvörur eða almennar neysluvörur til að tryggja að allir hafi jafnan aðgang að heilbrigðisþjónustu. Þessir þættir samanlagt stuðla að því að læknavörur njóta oft lægra VSK-stigs en venjulegar vörur, þar sem markmiðið er að stuðla að betri heilsu og jafnvægi innan samfélagsins. Höfundur er framkvæmdastjóri Góðvildar styrktarsjóðs. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Mest lesið Halldór 04.07.2026 Halldór Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Það sem við gefum áfram Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Ríkið má ekki skorast undan Þórarinn Ingi Pétursson skrifar Skoðun Gjaldtaka hins opinbera þarf að vera fyrirsjáanleg Stefán Vagn Stefánsson skrifar Skoðun Bandaríkin 250 ára: frelsi, stjórnarskrá og lærdómur fyrir Ísland Júlíus Valsson skrifar Skoðun Getum við gert enn betur? Já í ágúst Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Húsnæðiskaupmáttur Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Hef trú á Arnari Ögmundur Jónasson skrifar Skoðun Börn eiga ekki að bíða meðan kerfið rífst Guðmundur Ármann skrifar Skoðun Júlí - mánuður fötlunarstolts Freyja Haraldsdóttir ,Jana Birta Björnsdóttir skrifar Skoðun Níutíu ár af sameiginlegu öryggi Ragnar Þór Ingólfsson skrifar Skoðun Var þetta sýndarsamráð? Sigurborg Kr. Hannesdóttir skrifar Skoðun Hvað vitum við í ágúst? Staðreyndir og möguleikar Íslands Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Töpum við fullveldinu ef við göngum í ESB? Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Samningurinn sem allir hafa lesið skrifar Skoðun UT-mál Reykjavíkurborgar Haukur Arnþórsson skrifar Skoðun Er Ísland tilbúið fyrir dánaraðstoð? Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Þolendur sem vitni í eigin málum Inga Valgerður Henriksen Bergdal skrifar Skoðun Maðurinn sem treysti þjóðinni, en ekki lengur Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Mælanlegt sjálfstæði þjóðar Sigurður Friðleifsson skrifar Skoðun Af hverju er netöryggisfræðsla grunninnviður? Margrét Valgerður Helgadóttir skrifar Skoðun Ferðaþjónustan er ekki endalaus tekjulind fyrir ríkissjóð Björn Ragnarsson skrifar Skoðun Hlustum á börn – líka þegar þau eru ósammála okkur Tótla I. Sæmundsdóttir skrifar Skoðun Stærsta hópverkefni Íslands Einar Örn Einarsson skrifar Skoðun Úr gráu yfir í grænt með hjálp 50.000 trjáa Margrét Rós Sigurjónsdóttir skrifar Skoðun Er Ísland að undirbúa nemendur fyrir framtíðina? Íris Þóra Birgisdóttir skrifar Skoðun Laugavegur 1: Húsvernd á villigötum Þórður Magnússon skrifar Skoðun Hræðslubandalag elítunnar í fílabeinsturninum Sveinn Atli Gunnarsson skrifar Skoðun Mikilvægi Fjarðarheiðarganga Steinar Björgvinsson skrifar Skoðun Prófessorinn, hagfræðingurinn og fullveldið Gunnar Ármannsson skrifar Skoðun Varnarsamningurinn og fullveldið Jóhannes Hraunfjörð Karlsson skrifar Sjá meira
Góðvild Styktarsjóður hefur undanfarin misseri bent ráðuneytum á það að það sé óeðlilegt að vörur sem eru nauðsynleg hjálpartæki líkt og gleraugu, göngugrindur, hjólastólar, heyrnartæki og aðrar læknavörur séu í hæsta virðisaukaskattsflokki eða 24% en í öðrum Evrópulöndum er vsk prósentan mun lægri eða frá 9% niður í 0% Að leggja óþarfa álögur á nauðsynleg hjálpartæki og lyf verður til þess að fólk kaupir þau síður með þeim afleiðingum að heilsunni hrakar sem hefur tilheyrandi félagslegan og samfélagslegum kostnað. Það er óskiljanlegt að engin þeirra 63 þingmanna sem sitja á alþingi hafi lagt fram breytingar á þessu fyrirkomulagi því þetta er risastórt lýðheilsumál Hérna eru nokkrar ástæður fyrir því að við ættum að lækka vsk eða jafnvel fella niður af hjálpartækjum: Í flestum löndum eru læknavörur með lægri virðisaukaskatt (VSK) en aðrar vörur af nokkrum ástæðum sem tengjast bæði lýðheilsu og félagslegum þáttum: Aðgangur að heilbrigðisþjónustu: Læknavörur eru grunnþörf fyrir heilsu fólks. Með því að hafa lægri VSK á þessum vörum er hægt að lækka kostnaðinn fyrir almenning, sem getur bætt aðgengi að nauðsynlegum vörum, t.d. lyfjum, gleraugum og lækningatækjum. Verndun viðkvæmra hópa: Margir sem þurfa á læknavörum að halda eru eldri borgarar, einstaklingar með langvinna sjúkdóma eða aðrir viðkvæmir hópar. Lækkun VSK hjálpar til við að tryggja að þessi hópur eigi auðveldara með að fá þær vörur sem þeir þurfa, án þess að verða fyrir óhóflegum fjárhagslegum byrðum. Lækkun á samfélagslegum kostnaði: Betri aðgangur að læknavörum getur leitt til betri heilsu fyrir samfélagið í heild. Þetta getur dregið úr þörf fyrir frekari heilbrigðisþjónustu, sem á endanum lækkar kostnað samfélagsins við heilbrigðiskerfið. Siðferðisleg sjónarmið: Heilsa er oft talin vera réttindi allra, og því er réttlætanlegt að læknavörur séu skattlagðar minna en lúxusvörur eða almennar neysluvörur til að tryggja að allir hafi jafnan aðgang að heilbrigðisþjónustu. Þessir þættir samanlagt stuðla að því að læknavörur njóta oft lægra VSK-stigs en venjulegar vörur, þar sem markmiðið er að stuðla að betri heilsu og jafnvægi innan samfélagsins. Höfundur er framkvæmdastjóri Góðvildar styrktarsjóðs.