Notkun svefnlyfja gæti haft alvarleg áhrif á eldri borgara Bjarki Sigurðsson skrifar 26. maí 2025 12:18 Tæp tíu prósent Íslendinga voru með lyfseðil fyrir svefnlyfjum árið 2020. Getty/Sergey Mironov Íslendingar nota margfalt meira af svefnlyfjum en nágrannaþjóðir. Varasamt sé að taka lyfin, þá sérstaklega til lengri tíma. Aðstandandi átaks til vitundarvakningar um lyfin segir eldra fólk verða að vera meðvitaðra um skaðsemi lyfjanna. Tæp tíu prósent þjóðarinnar voru með lyfseðil fyrir svefnlyf árið 2020. Það er margfalt meira en þekkist á hinum Norðurlöndunum. Næst okkur koma Norðmenn með tvöfalt lægra hlutfall. Danir nota sex sinnum minna magn af svefnlyfjum miðað við höfðatölu. Drífa Sigfúsdóttir, fyrrverandi varaformaður Landssambands eldri borgara, segir lyfjanotkunina mun meiri hjá eldra fólki. Notkunin sé einnig hættulegust fyrir eldri borgara. „Það sem er alvarlegt í þessu er til dæmis ef fólk fær flensu, eru fjórum sinni meiri líkur á að það fái lungnabólgu ef það tekur svefnlyf. Svo eru tuttugu sinnum meiri líkur á að þú deyir en ef þú færð flensu og tekur ekki svefnlyf,“ segir Drífa. Drífa Sigfúsdóttir er ein af aðstandendum verkefnisins Sofðu vel. Þessar tölur komu fram við undirbúning á átaksverkefni embættis landlæknis um notkun svefnlyfja, Sofðu vel. Drífa var ein af átta sem kom að skipulagningunni og hefur mestar áhyggjur af notkun eldra fólks á lyfjunum. „Þá er þetta sá hópur sem er í mestri áhættu á að lenda fyrir illum áhrifum af svefnlyfjum. Þau eru ágæt til að ná kannski reglu á svefninn en það er ekki ætlast til þess að þau séu tekin lengur en í fjórar vikur. Þá á að hætta að nota þau. Ég þekki dæmi í minni fjölskyldu þar sem viðkomandi var búinn að taka svefnlyf í yfir tíu ár. Sá datt og brotnaði. Það hefur mjög alvarlegar afleiðingar fyrir fólk á þessum aldri að brotna. Hjá fólki yfir áttrætt er ekkert víst að beinin grói yfirhöfuð. Það er ekkert öruggt að þau grói svo það hjálpi sæmilega,“ segir Drífa. Lyf Eldri borgarar Svefn Heilbrigðismál Heilsa Embætti landlæknis Mest lesið Ungmenni réðust að konu með höggum og spörkum í Mjóddinni Innlent Framkvæmdastjóri Hopp vill ráða sófakappana Innlent Rúmeninn náði 160 milljónum króna af Arion banka Innlent Ók gegn rauðu ljósi þegar kona á níræðisaldri lést Innlent Stór hópur foreldra taki skólaskyldu ekki alvarlega Innlent Hafi svikið tugi milljóna úr íslenskum banka Innlent Keypti bíl fyrir peningana og flúði land með Norrænu Innlent Ungmenni á „krossurum“ elt heim með dróna Innlent Hafna því að hantaveiran hafi borist frá hjara veraldar Erlent Taldi sig mega fara með fimmtán ára stúlku um borð Innlent Fleiri fréttir Aðstandendur „Kannabis Inc“ dæmdir í fangelsi „Það er ekki leiðtogi“ Guðmundur Ingi svarar fyrir umdeilt myndband Handtóku konu vopnaða hnífi Samfylkingin kveinkar sér undan stórskotahríð Viðreisnar Taldi sig mega fara með fimmtán ára stúlku um borð Lítið mál að halda jafnvægi á 4.500 króna sófa Ungmenni réðust að konu með höggum og spörkum í Mjóddinni Bíða með breytingar eftir liðsskipti Helga Áss fram yfir kosningar Hátt í 40 prósenta aukning í kosningaþátttöku utan kjörfundar Stjórnsýslan hafi lagt undir sig landið og miðin „Mér finnst það ekki siðferðislega rétt“ Ók gegn rauðu ljósi þegar kona á níræðisaldri lést Keypti bíl fyrir peningana og flúði land með Norrænu Rúmenskur bankaræningi og margir kjósa utan kjörstaðar Flugi seinkað vegna forfalla í áhöfn Vilja sinna löggæslu í Grímsey og Hrísey með drónum Vilja fjölga hólmum í Reykjavíkurtjörn og friðlýsa fjöru við Skerjafjörð og Ægisíðu „Ekki frekar en þegar Dagur var í framboði“ Framkvæmdastjóri Hopp vill ráða sófakappana Sjö vilja embætti skólameistara FB Stór hópur foreldra taki skólaskyldu ekki alvarlega Rúmeninn náði 160 milljónum króna af Arion banka Ungmenni á „krossurum“ elt heim með dróna Hafi svikið tugi milljóna úr íslenskum banka Golfkúlum rigndi yfir bílaumboð og ekki í fyrsta sinn „Allt aðrar kröfur um eitthvað sem er sprautað inn í líkamann“ „Kynþáttaraunhyggjumaður“ flutti ræðu á viðburði Ungra miðflokksmanna Sé gríðarlega neikvætt fyrir samfélagið í heild sinni Bilið breikkar og breikkar með árunum Sjá meira
Tæp tíu prósent þjóðarinnar voru með lyfseðil fyrir svefnlyf árið 2020. Það er margfalt meira en þekkist á hinum Norðurlöndunum. Næst okkur koma Norðmenn með tvöfalt lægra hlutfall. Danir nota sex sinnum minna magn af svefnlyfjum miðað við höfðatölu. Drífa Sigfúsdóttir, fyrrverandi varaformaður Landssambands eldri borgara, segir lyfjanotkunina mun meiri hjá eldra fólki. Notkunin sé einnig hættulegust fyrir eldri borgara. „Það sem er alvarlegt í þessu er til dæmis ef fólk fær flensu, eru fjórum sinni meiri líkur á að það fái lungnabólgu ef það tekur svefnlyf. Svo eru tuttugu sinnum meiri líkur á að þú deyir en ef þú færð flensu og tekur ekki svefnlyf,“ segir Drífa. Drífa Sigfúsdóttir er ein af aðstandendum verkefnisins Sofðu vel. Þessar tölur komu fram við undirbúning á átaksverkefni embættis landlæknis um notkun svefnlyfja, Sofðu vel. Drífa var ein af átta sem kom að skipulagningunni og hefur mestar áhyggjur af notkun eldra fólks á lyfjunum. „Þá er þetta sá hópur sem er í mestri áhættu á að lenda fyrir illum áhrifum af svefnlyfjum. Þau eru ágæt til að ná kannski reglu á svefninn en það er ekki ætlast til þess að þau séu tekin lengur en í fjórar vikur. Þá á að hætta að nota þau. Ég þekki dæmi í minni fjölskyldu þar sem viðkomandi var búinn að taka svefnlyf í yfir tíu ár. Sá datt og brotnaði. Það hefur mjög alvarlegar afleiðingar fyrir fólk á þessum aldri að brotna. Hjá fólki yfir áttrætt er ekkert víst að beinin grói yfirhöfuð. Það er ekkert öruggt að þau grói svo það hjálpi sæmilega,“ segir Drífa.
Lyf Eldri borgarar Svefn Heilbrigðismál Heilsa Embætti landlæknis Mest lesið Ungmenni réðust að konu með höggum og spörkum í Mjóddinni Innlent Framkvæmdastjóri Hopp vill ráða sófakappana Innlent Rúmeninn náði 160 milljónum króna af Arion banka Innlent Ók gegn rauðu ljósi þegar kona á níræðisaldri lést Innlent Stór hópur foreldra taki skólaskyldu ekki alvarlega Innlent Hafi svikið tugi milljóna úr íslenskum banka Innlent Keypti bíl fyrir peningana og flúði land með Norrænu Innlent Ungmenni á „krossurum“ elt heim með dróna Innlent Hafna því að hantaveiran hafi borist frá hjara veraldar Erlent Taldi sig mega fara með fimmtán ára stúlku um borð Innlent Fleiri fréttir Aðstandendur „Kannabis Inc“ dæmdir í fangelsi „Það er ekki leiðtogi“ Guðmundur Ingi svarar fyrir umdeilt myndband Handtóku konu vopnaða hnífi Samfylkingin kveinkar sér undan stórskotahríð Viðreisnar Taldi sig mega fara með fimmtán ára stúlku um borð Lítið mál að halda jafnvægi á 4.500 króna sófa Ungmenni réðust að konu með höggum og spörkum í Mjóddinni Bíða með breytingar eftir liðsskipti Helga Áss fram yfir kosningar Hátt í 40 prósenta aukning í kosningaþátttöku utan kjörfundar Stjórnsýslan hafi lagt undir sig landið og miðin „Mér finnst það ekki siðferðislega rétt“ Ók gegn rauðu ljósi þegar kona á níræðisaldri lést Keypti bíl fyrir peningana og flúði land með Norrænu Rúmenskur bankaræningi og margir kjósa utan kjörstaðar Flugi seinkað vegna forfalla í áhöfn Vilja sinna löggæslu í Grímsey og Hrísey með drónum Vilja fjölga hólmum í Reykjavíkurtjörn og friðlýsa fjöru við Skerjafjörð og Ægisíðu „Ekki frekar en þegar Dagur var í framboði“ Framkvæmdastjóri Hopp vill ráða sófakappana Sjö vilja embætti skólameistara FB Stór hópur foreldra taki skólaskyldu ekki alvarlega Rúmeninn náði 160 milljónum króna af Arion banka Ungmenni á „krossurum“ elt heim með dróna Hafi svikið tugi milljóna úr íslenskum banka Golfkúlum rigndi yfir bílaumboð og ekki í fyrsta sinn „Allt aðrar kröfur um eitthvað sem er sprautað inn í líkamann“ „Kynþáttaraunhyggjumaður“ flutti ræðu á viðburði Ungra miðflokksmanna Sé gríðarlega neikvætt fyrir samfélagið í heild sinni Bilið breikkar og breikkar með árunum Sjá meira