Gervigreindarskólinn Alpha: Framtíðarsýn fyrir íslenska grunnskóla Björgmundur Örn Guðmundsson skrifar 14. júní 2025 19:31 Hvað ef barnið þitt gæti klárað bóklegu vinnuna fyrir hádegi og varið eftirmiðdeginum í skapandi verkefni sem undirbúa það fyrir raunverulegt líf? Þetta hljómar kannski eins og fjarlæg framtíð, en er nú þegar raunveruleikinn í bandaríska skólanum Alpha, sem notar gervigreind til að gjörbylta menntun. Niðurstöðurnar tala sínu máli: nemendur Alpha læra tvöfalt hraðar en jafnaldrar þeirra og raðast meðal efstu 1-2% á landsvísu á stöðluðum prófum. En það sem er jafnvel mikilvægara: nemendur segjast elska skólann sinn. Alpha-líkanið býður upp á ögrandi hugmyndir sem hægt er að aðlaga að íslensku skólakerfi sem er nú þegar sveigjanlegt og opið fyrir nýsköpun. Skólinn sem kennir sig sjálfur Módel Alpha byggir á tveimur megin stoðum: Gervigreindarstýrður bóknámsmorgunn: Nemendur verja morgninum með heyrnartól, þar sem þau vinna sjálfstætt í námsefni í stærðfræði, lestri og raungreinum. Gervigreindin aðlagar námsefnið að hraða hvers og eins. Kennarinn er ekki lengur hefðbundinn fyrirlesari heldur leiðbeinandi (e. Guide) sem hvetur áfram og veitir einstaklingsbundinn stuðning. Verkefnadrifinn nýsköpunareftirmiðdagur: Eftir hádegi breytist skólinn í skapandi smiðju þar sem nemendur læra í gegnum raunveruleg verkefni. Þau hafa meðal annars rekið eigin matarvagna, hannað tölvuleiki og lært um fjárfestingar. Hér læra nemendur færni sem engin bók getur kennt: frumkvæði, samvinnu, lausnaleit og seiglu. Hvernig gæti þetta virkað á Íslandi? Aðlögunarhæfar námslotur og nýsköpun eru ekki lúxus heldur nauðsyn til að undirbúa nemendur fyrir framtíðina. Hér eru nokkrar leiðir til að innleiða þessar hugmyndir: Aðlagaðar námslotur: Ímyndið ykkur að nemendur í Reykjavík eða á Akureyri noti stærðfræðiforrit sem lagar sig að þörfum hvers nemanda. Þetta myndi ekki aðeins flýta fyrir námi þeirra heldur einnig skapa svigrúm fyrir kennarann til að sinna þeim nemendum sem þurfa sérstakan stuðning. Nýsköpunar-eftirmiðdagar: Fimmtudagseftirmiðdagar gætu orðið vettvangur þverfaglegra nýsköpunarverkefna þar sem nemendur vinna í hópum að raunhæfum áskorunum. Gervigreind gæti hjálpað til við rannsóknir og frumgerðahönnun sem styrkir skapandi hugsun og lausnaleit. Kennarinn sem leiðbeinandi: Kennarar þyrftu að fá markvissa þjálfun í því að stýra námi og nýta sér upplýsingar úr gervigreindarkerfum. Þetta myndi efla þá í hlutverki leiðbeinanda sem styður frekar en stjórnar námi nemenda. Jafnrétti og framtíð fyrir alla Alpha-skólinn sannar að það er hægt að kenna grunnfögin skilvirkar og skapa pláss fyrir þá færni sem undirbýr nemendur fyrir framtíðina: sköpun, gagnrýna hugsun og frumkvæði. Ef sveitarfélög og skólastjórnendur grípa þetta tækifæri núna gætu íslenskir almenningsskólar orðið fyrirmynd í alþjóðlegu samhengi, þar sem öll börn, óháð bakgrunni eða efnahag, fá aðgang að fyrsta flokks menntun. Það er ekki spurning um hvort framtíðin kemur til Íslands, heldur hvernig og fyrir hvern. Sveitarfélög sem taka frumkvæðið núna geta skapað framtíð þar sem gervigreind er öflugt verkfæri jafnaðar og nýsköpunar fyrir alla, ekki forréttindi fárra. Nú er tækifærið. Hvaða sveitarfélag ætlar að vera fyrst til að taka á móti framtíðinni af yfirvegun í stað þess að þurfa að gera það í flýti síðar? Frekari upplýsingar er hægt að finna á 2hourlearning.com . Til upplýsinga tengist höfundur hvorki skólanum né kennsluaðferðinni að nokkru leiti. Í næstu grein mun ég skrifa um innleiðingu gervigreindar í íslenska skóla. Höfundur er ráðgjafi í nýsköpun og gervigreind. Viltu birta grein á Vísi? Sendu okkur póst. Senda grein Björgmundur Örn Guðmundsson Gervigreind Mest lesið Sundlaugin sem Reykjavíkurborg vanrækir – en borgarbúar elska Sigfús Aðalsteinsson ,Baldur Borgþórsson,Hlynur Áskelsson Skoðun Skjaldborg um sjöfaldan veikindarétt Björn Brynjúlfur Björnsson Skoðun Björgum latínunni! Böðvar Stefánsson Skoðun Kópavogsmódelið leggst þyngra á barnafjölskyldur en Reykjavíkurleiðin Jónas Már Torfason,Eydís Inga Valsdóttir Skoðun Kona á öld hrottans Bjarni Karlsson Skoðun Vísindi eru grunnþekking Helgi Hrafn Gunnarsson Skoðun Samanburður á aðferðum Þjóðverja og Kínverja við að draga úr notkun á jarðefnaeldsneyti Gunnar Einarsson Skoðun Kæri Runólfur Magnús Árni Skjöld Magnússon Skoðun Halldór 21.02.2026 Halldór „Ég vissi ekki“ Unnar Þór Sæmundsson Skoðun Skoðun Skoðun Ekki benda á mig Ebba Margrèt Magnúsdóttir skrifar Skoðun Kópavogsmódelið leggst þyngra á barnafjölskyldur en Reykjavíkurleiðin Jónas Már Torfason,Eydís Inga Valsdóttir skrifar Skoðun Vísindi eru grunnþekking Helgi Hrafn Gunnarsson skrifar Skoðun Reykjavíkurleiðin - ný nálgun að betri leikskóla Helga Þórðardóttir skrifar Skoðun Sundlaugin sem Reykjavíkurborg vanrækir – en borgarbúar elska Sigfús Aðalsteinsson ,Baldur Borgþórsson,Hlynur Áskelsson skrifar Skoðun Samanburður á aðferðum Þjóðverja og Kínverja við að draga úr notkun á jarðefnaeldsneyti Gunnar Einarsson skrifar Skoðun Björgum latínunni! Böðvar Stefánsson skrifar Skoðun Hugrekkið sem felst í því að óska eftir dánaraðstoð Ingrid Kuhlman skrifar Skoðun Kona á öld hrottans Bjarni Karlsson skrifar Skoðun Skjaldborg um sjöfaldan veikindarétt Björn Brynjúlfur Björnsson skrifar Skoðun Tilraun til Íslandsmets í niðurrifsorðræðu Magnús Þór Jónsson skrifar Skoðun Kæri Runólfur Magnús Árni Skjöld Magnússon skrifar Skoðun Verða árásir á Íran gerðar frá Keflavíkurflugvelli? Steingrímur Gunnarsson skrifar Skoðun Kerfi án forsendna skilar ekki árangri Sóldís Birta Reynisdóttir skrifar Skoðun Fyrir hvern er velferðarkerfið? Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Treystir ríkisstjórnin þjóðinni í raun? Hjörtur J. Guðmundsson skrifar Skoðun Lygin um kynbundið ofbeldi og jafnréttisbrot gegn karlmönnum Huginn Þór Grétarsson skrifar Skoðun Loks slitnaði rófan! Hvað gengur Viðskiptaráði til? Kolbrún Halldórsdóttir skrifar Skoðun Spegillinn sem ég límdi sjálfur skrifar Skoðun Skilar Kópavogur auðu í húsnæðismálum? Finnbjörn A. Hermannsson skrifar Skoðun Að vera heil manneskja í brotakenndum heimi Inga Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Nýir tímar í landeldi á laxi – stefnumótandi tækifæri fyrir Ísland Steinþór Pálsson skrifar Skoðun Félagslegt réttlæti og geðheilsa Svava Arnardóttir skrifar Skoðun Noregur er bara betri áfangastaður! Bjarki Gunnarsson skrifar Skoðun Loforð eða árangur? Ýmir Örn Hafsteinsson skrifar Skoðun Heimskautalandbúnaður ESB Eggert Sigurbergsson skrifar Skoðun Byrjum á rótinni – ekki verðmiðanum Elísabet Reynisdóttir skrifar Skoðun Styðjum við STEM greinar í grunnskóla Guðríður Eldey Arnardóttir skrifar Skoðun Þögn er ekki samráð: W.O.M.E.N. svarar fyrir brottfarastöðina Nichole Leigh Mosty,Marion Poilvez skrifar Skoðun Börn og vopn Helga Þórólfsdóttir skrifar Sjá meira
Hvað ef barnið þitt gæti klárað bóklegu vinnuna fyrir hádegi og varið eftirmiðdeginum í skapandi verkefni sem undirbúa það fyrir raunverulegt líf? Þetta hljómar kannski eins og fjarlæg framtíð, en er nú þegar raunveruleikinn í bandaríska skólanum Alpha, sem notar gervigreind til að gjörbylta menntun. Niðurstöðurnar tala sínu máli: nemendur Alpha læra tvöfalt hraðar en jafnaldrar þeirra og raðast meðal efstu 1-2% á landsvísu á stöðluðum prófum. En það sem er jafnvel mikilvægara: nemendur segjast elska skólann sinn. Alpha-líkanið býður upp á ögrandi hugmyndir sem hægt er að aðlaga að íslensku skólakerfi sem er nú þegar sveigjanlegt og opið fyrir nýsköpun. Skólinn sem kennir sig sjálfur Módel Alpha byggir á tveimur megin stoðum: Gervigreindarstýrður bóknámsmorgunn: Nemendur verja morgninum með heyrnartól, þar sem þau vinna sjálfstætt í námsefni í stærðfræði, lestri og raungreinum. Gervigreindin aðlagar námsefnið að hraða hvers og eins. Kennarinn er ekki lengur hefðbundinn fyrirlesari heldur leiðbeinandi (e. Guide) sem hvetur áfram og veitir einstaklingsbundinn stuðning. Verkefnadrifinn nýsköpunareftirmiðdagur: Eftir hádegi breytist skólinn í skapandi smiðju þar sem nemendur læra í gegnum raunveruleg verkefni. Þau hafa meðal annars rekið eigin matarvagna, hannað tölvuleiki og lært um fjárfestingar. Hér læra nemendur færni sem engin bók getur kennt: frumkvæði, samvinnu, lausnaleit og seiglu. Hvernig gæti þetta virkað á Íslandi? Aðlögunarhæfar námslotur og nýsköpun eru ekki lúxus heldur nauðsyn til að undirbúa nemendur fyrir framtíðina. Hér eru nokkrar leiðir til að innleiða þessar hugmyndir: Aðlagaðar námslotur: Ímyndið ykkur að nemendur í Reykjavík eða á Akureyri noti stærðfræðiforrit sem lagar sig að þörfum hvers nemanda. Þetta myndi ekki aðeins flýta fyrir námi þeirra heldur einnig skapa svigrúm fyrir kennarann til að sinna þeim nemendum sem þurfa sérstakan stuðning. Nýsköpunar-eftirmiðdagar: Fimmtudagseftirmiðdagar gætu orðið vettvangur þverfaglegra nýsköpunarverkefna þar sem nemendur vinna í hópum að raunhæfum áskorunum. Gervigreind gæti hjálpað til við rannsóknir og frumgerðahönnun sem styrkir skapandi hugsun og lausnaleit. Kennarinn sem leiðbeinandi: Kennarar þyrftu að fá markvissa þjálfun í því að stýra námi og nýta sér upplýsingar úr gervigreindarkerfum. Þetta myndi efla þá í hlutverki leiðbeinanda sem styður frekar en stjórnar námi nemenda. Jafnrétti og framtíð fyrir alla Alpha-skólinn sannar að það er hægt að kenna grunnfögin skilvirkar og skapa pláss fyrir þá færni sem undirbýr nemendur fyrir framtíðina: sköpun, gagnrýna hugsun og frumkvæði. Ef sveitarfélög og skólastjórnendur grípa þetta tækifæri núna gætu íslenskir almenningsskólar orðið fyrirmynd í alþjóðlegu samhengi, þar sem öll börn, óháð bakgrunni eða efnahag, fá aðgang að fyrsta flokks menntun. Það er ekki spurning um hvort framtíðin kemur til Íslands, heldur hvernig og fyrir hvern. Sveitarfélög sem taka frumkvæðið núna geta skapað framtíð þar sem gervigreind er öflugt verkfæri jafnaðar og nýsköpunar fyrir alla, ekki forréttindi fárra. Nú er tækifærið. Hvaða sveitarfélag ætlar að vera fyrst til að taka á móti framtíðinni af yfirvegun í stað þess að þurfa að gera það í flýti síðar? Frekari upplýsingar er hægt að finna á 2hourlearning.com . Til upplýsinga tengist höfundur hvorki skólanum né kennsluaðferðinni að nokkru leiti. Í næstu grein mun ég skrifa um innleiðingu gervigreindar í íslenska skóla. Höfundur er ráðgjafi í nýsköpun og gervigreind.
Sundlaugin sem Reykjavíkurborg vanrækir – en borgarbúar elska Sigfús Aðalsteinsson ,Baldur Borgþórsson,Hlynur Áskelsson Skoðun
Kópavogsmódelið leggst þyngra á barnafjölskyldur en Reykjavíkurleiðin Jónas Már Torfason,Eydís Inga Valsdóttir Skoðun
Samanburður á aðferðum Þjóðverja og Kínverja við að draga úr notkun á jarðefnaeldsneyti Gunnar Einarsson Skoðun
Skoðun Kópavogsmódelið leggst þyngra á barnafjölskyldur en Reykjavíkurleiðin Jónas Már Torfason,Eydís Inga Valsdóttir skrifar
Skoðun Sundlaugin sem Reykjavíkurborg vanrækir – en borgarbúar elska Sigfús Aðalsteinsson ,Baldur Borgþórsson,Hlynur Áskelsson skrifar
Skoðun Samanburður á aðferðum Þjóðverja og Kínverja við að draga úr notkun á jarðefnaeldsneyti Gunnar Einarsson skrifar
Skoðun Nýir tímar í landeldi á laxi – stefnumótandi tækifæri fyrir Ísland Steinþór Pálsson skrifar
Skoðun Þögn er ekki samráð: W.O.M.E.N. svarar fyrir brottfarastöðina Nichole Leigh Mosty,Marion Poilvez skrifar
Sundlaugin sem Reykjavíkurborg vanrækir – en borgarbúar elska Sigfús Aðalsteinsson ,Baldur Borgþórsson,Hlynur Áskelsson Skoðun
Kópavogsmódelið leggst þyngra á barnafjölskyldur en Reykjavíkurleiðin Jónas Már Torfason,Eydís Inga Valsdóttir Skoðun
Samanburður á aðferðum Þjóðverja og Kínverja við að draga úr notkun á jarðefnaeldsneyti Gunnar Einarsson Skoðun