Æsi­spennandi for­val: Fram­tíð Demó­krata­flokksins gæti ráðist í New York

Framfærslukostnaður er eitt helsta kosningamálið í bandarísku stórborginni í ár en auk þess hefur herferð Donalds Trumps Bandaríkjaforseta gegn óskráðum innflytjendum í landinu sett svip sinn á forvalið enda býr mikill fjöldi innflytjenda í New York, sem er stærsta borg Bandaríkjanna. 

Niðurstöður kosninganna munu ekki endilega liggja fyrir fyrir strax í nótt þar sem kosningarnar virka þannig að kjósendur raða fimm frambjóðendum í röð frekar en að kjósa einn frambjóðanda. Þetta þýðir að ef enginn frambjóðandi fær fleiri en fimmtíu verður endurtalning þar til einn sigurvegari stendur uppi.

Cuomo eða Mamdani?

Ellefu eru í framboði en skoðanakannanir benda til þess að niðurstaðan verði hálfgert peningakast milli tveggja vinsælustu frambjóðendanna: Andrew Cuomo og Zohran Mamdani, sem eru gjörólíkir.

Hinn 67 ára Andrew Cuomo, sem er fyrrverandi ríkisstjóri og sonur fyrrverandi borgarstjóra, hefur þar til nýlega leitt í skoðanakönnunum. Hann er vel þekkt nafn í bandarískum stjórnmálum og hefur lengi verið áhrifamaður innan Demókrataflokksins. Cuomo sagði af sér sem ríkisstjóri New York árið 2021 eftir að á annan tug kvenna sökuðu hann um kynferðislegt áreiti.

Cuomo þótti langsigursælastur í upphafi kosningabaráttunnar en nú er staðan breytt. Á lokasprettinum hefur hinn 33 ára Zohran Mamdani náð að brúa bilið allverulega í skoðanakönnunum. 

Mamdani er ekki nærri því eins þekktur og Cuomo. Hann er helmingi yngri, af innflytjendaættum, og hefur verið ríkisþingmaður síðan 2021.  Hann er eða eigin sögn demókratískur sósíalisti og hefur því hlotið stuðning úr fylkingu framsækinna demókrata, þar á meðal Bernie Sanders og Alexandriu Ocasio-Cortez. Mamdani nýtur stuðnings 60 prósenta íbúa á aldursbilinu 18 til 34 ára, samkvæmt könnunum en hann ekki eins mikil stuðningsmaður Ísraels og Cuomo.

Cuomo nýtur stuðnings demókrata nær miðjunni, þar á meðal Bill Clinton fyrrverandi Bandaríkjaforseta. Mamdani hefur í því samhengi ítrekað bent á í kappræðum að Cuomo njóti fjárstuðnings frá mörgum þeirra sem studdu Donald Trump í síðustu forsetakosningum. Mikið hefur farið fyrir Mamdani á samfélagsmiðlum þar hefur hann heitið því að frysta leiguverð og gera almenningssamgöngur gjaldfrjálsar og fljótari. 

Verður líklega borgarstjóri

Sigurvegari forvals Demókrata er talinn líklegur til að verða 111. borgarstjóri New York enda er borgin sögulega „blá“, eins og demókrataríki eru gjarnan kölluð. 

Eric Adams, núverandi borgarstjóri og demókrati, er reyndar einnig í framboði sem óháður demókrati en hann þykir afar óvinsæll eftir fjölda hneykslismála og ásakana um að taka við mútunum. 

Fjölmiðlamaðurinn Curtis Sliwa er borgarstjóraefni repúblikana í New York en þeir hafa sjaldan borið sigur úr býtum í New York borginni, en það hefur þó gerst nokkrum sinnum. Síðasti repúblikani sem gegndi hlutverki borgarstjóra var Michael Bloomberg frá 2002-2012 (var óháður síðasta kjörtímabilið) en á undan honum var svo repúblikaninn Rudy Giuliani. Repúblikanar juku þó við sig í síðustu forsetakosningum.  

Mamdani tekur forskotið undir lokin

Kannanir sýna mismunandi niðurstöður. Í fyrsta vali mælist Cuomo með 35 prósent atkvæða og Mamdani með 32 prósent atkvæða í samkvæmt könnun Emerson sem kom út í dag sögn CBS. 

Könnunin spáir Mamdani aftur á móti sigri þegar tillit er tekið til kosningakerfisins. Skyldi Mamdani vinna gæti það verið álitið sem ákall um breytingar í Demókrataflokknum, sem hefur verið í naflaskoðun frá ósigrinum gegn Trump síðasta haust. 

Kjörstaðir opnuðu í dag en atkvæðagreiðslu utan kjörfundar lauk á sunnudag. Á sunnudag höfðu 380 þúsund mans þegar kosið, sem er tvöfalt meira en á sama tíma í síðustu kosningum árið 2021.