„Mér finnst þetta bara klaufaskapur“ Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 5. nóvember 2025 19:30 Kári Stefánsson er sáttur við dóminn og erfir málið ekki við Helgu Þórisdóttur forstjóra Persónuverndar. Vísir/Vilhelm Kári Stefánsson fyrrverandi forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar segist telja dóm Hæstaréttar gegn Íslenskri erfðagreiningu hafa verið sjálfsagðan. Hann segist ekki erfa málið við Helgu Þórisdóttur forstjóra Persónuverndar, það sé nú augljóst að málið hafi verið mistök. Þetta kom fram í Reykjavík síðdegis í dag þar sem rætt var við Kára um dóminn sem féll í dag. Hæstiréttur ógilti ákvörðun Persónuverndar frá 23. nóvember 2021 um meint brot Íslenskrar erfðagreiningar og Landspítala við söfnun og vistun blóðsýna í upphafi heimsfaraldurs Covid-19. Hæstiréttur sneri þar með við dómi Landsréttar og lagði til grundvallar að á tímabilinu 3 til 7. apríl 2020 hafi meðferð og varðveisla blóðsýna hjá ÍE alfarið verið í þágu Landspítalans. Kölluð til af sóttvarnalækni „Það eina sem gerist er að það berst farsótt til Íslands sem í upphafi lítur út eins og fyrsti kaflinn í sögunni um endalok mannkyns,“ segir Kári um dóminn. Hann rifjar upp að 180 sjúklingar hafi látist á einum sama deginum á sama sjúkrahúsinu á Norður-Ítalíu. „Og við förum að vinna fyrir sóttvarnalækni, að hans beiðni. Við greindum sýni úr mjög stórum hundraðshluta þeirra sem voru greindir, við raðgreindum veiruna úr öllum sem sýktust. Við hjálpuðum við að greina allskonar gögn og tókum þátt í að undirbúa allskonar aðgerðir, allt gert fyrir Sóttvarnalækni í samvinnu við Landlækni og þegar ég horfi til baka þá finnst mér þetta allt saman hafa verið gert í fallegri samvinnu, sem var mjög gaman að.“ Hann segir Íslenska erfðagreiningu og sóttvarnalækni þannig hafa verið teymi sem unnið hafi nótt sem nýtan dag. Íslensk erfðagreining hafi ósköp einfaldlega verið að hjálpa til við að hemja útbreiðslu á veirunni, hjálpa til við að sýna hvað sé um að vera. „Að beiðni sóttvarnalæknis og samkvæmt sóttvarnalögum hefur hann ekki bara heimild til þess, honum ber skylda til þess.“ Fullt af góðu fólki í Persónuvernd Þið viljið meina að aðkoma fyrirtækisins hafi verið byggð á neyðarrétti? „Nei, engum sérstökum neyðarrétti. Við vorum bara að vinna fyrir sóttvarnalækni, hann bað okkur um að vinna þessa vinnu og hann hefur heimild til þess að kveða menn til starfa þegar svona stendur á. Öll þessi vinna sem við unnum var gerð í þeim tilgangi að hjálpa til við sóttvarnir.“ Þegar unnið er með nýjan sjúkdóm, nýja farsótt, sé alltaf verið að komast að einhverju nýju. Kári segir Persónuvernd hafa orðið á í messunni. „Því þó við séum að finna eitthvað nýtt sem gerist í sjúkdómnum þá gerir það ekki okkar vinnu að vísindarannsókn sem eigi að lúta öllum þeim reglum sem ná yfir vísindarannsókn sem er gerð í þeim einum tilgangi að stunda vísindi. Við vorum bara að aðstoða.“ Þannig þetta var hluti af sóttvarnaraðgerðinni? „Þetta var hluti af sóttvarnaraðgerðinni. En Kristófer, þú getur líka spurt: Hvert var markmiðið með því að ákvarða að við höfum brotið lög? Hvað náðist við að gera það? Var markmiðið að hrekja einkafyrirtæki frá því að hjálpa hinu opinbera þegar neyðarástand myndast?“ Er það þinn grunur að svo hafi verið? Nei nei. Mér finnst þetta bara klaufaskapur. Það er fullt af mjög góðu fólki niðrí Persónuvernd. Afskaplega góðu fólki en þetta fólk niðrí Persónuvernd er nákvæmlega eins og fólk í flestum öðrum stofnunum í þessu samfélagi, þeim getur orðið á mistök og þetta voru klárlega mistök.“ Erfir ekkert við Helgu Rifjað er upp í Reykjavík síðdegis að Helga Þórisdóttir forstjóri Persónuverndar og fyrrverandi forsetaframbjóðandi hafi gagnrýnt Katrínu Jakobsdóttur í forsetakosningunum vegna máls Íslenskrar erfðagreiningar og hvernig hún hefði talað um Persónuvernd. „Ef ég man rétt þá var hún nú ekki bara að henda skít í Katrínu, ef ég man rétt þá henti hún nú töluverðum skít í mig. Ég sé enga ástæðu til að erfa það við Helgu og ég er handviss að það sem hún sagði um Katrínu var sagt í hita kosningabaráttu. En það er alveg ljóst að þau ljósyrði gerðu ekki mikið fyrir hennar kosningabaráttu,“ segir Kári. Hafið þið eitthvað rætt saman eftir að þetta mál kom upp? „Nei, ég hef ekkert á móti Helgu, hún er skýr, afskaplega glæsilegur einstaklingur sem er gaman að tala við en ég hef ekki haft tækifæri til þess síðan þetta mál kom upp.“ Reykjavík síðdegis Íslensk erfðagreining Íslensk erfðagreining gegn Persónuvernd Persónuvernd Faraldur kórónuveiru (COVID-19) Mest lesið Silja sagði spurningu Einars fáránlega: „Það þýðir ekki að bendla okkur við þetta“ Innlent Kona bankaði upp á en inn ruddust tveir menn Innlent Kosningaspá Vísis: Stöðugleiki að komast á fylgi í borginni Innlent „Skorri Mánasson“ sagður þjást af „source amnesia“ Innlent Svona voru kappræður oddvitanna á Sýn Innlent Íris Helga neitar sök Innlent „Miðflokkurinn er ekki að sparka í neina krakka“ Innlent Heldur að Kristrún muni banna Björgu að líta til hægri Innlent Sjálfstæðisflokkurinn stærstur og fylgi Miðflokks eykst á ný Innlent „Kristinn, þú ert bara fastur í rörsýn“ Innlent Fleiri fréttir Höfðu afskipti af ölvuðum ungmennum við Valhöll Loka eftir 65 ár: „Koma hingað til að fá að knúsa okkur og kyssa“ Heldur að Kristrún muni banna Björgu að líta til hægri Teknar úr umferð fyrr en til stóð Kona bankaði upp á en inn ruddust tveir menn Kosningaspá Vísis: Stöðugleiki að komast á fylgi í borginni Flugvöllur er ekki bara upp á punt Silja sagði spurningu Einars fáránlega: „Það þýðir ekki að bendla okkur við þetta“ Grunaður um líkamsárás og rán Listamannalaunakerfi í Reykjavík og róló með karakterum Guðrúnar Helgudóttur „Kristinn, þú ert bara fastur í rörsýn“ „Miðflokkurinn er ekki að sparka í neina krakka“ Tekist á um framkvæmdir við nýjan miðbæ í Hamraborg Sjálfstæðisflokkurinn stærstur og fylgi Miðflokks eykst á ný Kjósendur vilja helst þessa flokka í samstarf Rýnt í nýja könnun Svona voru kappræður oddvitanna á Sýn Kerfisvilla leiðrétt og spýtukofinn fær að standa Árasin einkenndist af talsverðri heift Segir Kristrúnu dreifa ósannindum um Sjálfstæðisflokkinn Tálbeitan sakfelld en aðrir dómar í Gufunesmáli mildaðir Hjólalest í skólann: Hundrað manns og hundur mættu í „hjólastrætó“ á Kársnesinu Lækka ráðgjöf um hrefnuveiðar vegna villu í útreikningi Grunaður um ítrekuð brot gegn fósturbarni „Skorri Mánasson“ sagður þjást af „source amnesia“ Íris Helga neitar sök Tveir bankar spá stýrivaxtahækkun þrátt fyrir kólnun hagkerfis Intuens lagði landlækni „Mikilvægt að sjá til þess að það líði ekki yfir neinn“ Gæsluvarðhald framlengt í Dettifoss-málinu Sjá meira
Þetta kom fram í Reykjavík síðdegis í dag þar sem rætt var við Kára um dóminn sem féll í dag. Hæstiréttur ógilti ákvörðun Persónuverndar frá 23. nóvember 2021 um meint brot Íslenskrar erfðagreiningar og Landspítala við söfnun og vistun blóðsýna í upphafi heimsfaraldurs Covid-19. Hæstiréttur sneri þar með við dómi Landsréttar og lagði til grundvallar að á tímabilinu 3 til 7. apríl 2020 hafi meðferð og varðveisla blóðsýna hjá ÍE alfarið verið í þágu Landspítalans. Kölluð til af sóttvarnalækni „Það eina sem gerist er að það berst farsótt til Íslands sem í upphafi lítur út eins og fyrsti kaflinn í sögunni um endalok mannkyns,“ segir Kári um dóminn. Hann rifjar upp að 180 sjúklingar hafi látist á einum sama deginum á sama sjúkrahúsinu á Norður-Ítalíu. „Og við förum að vinna fyrir sóttvarnalækni, að hans beiðni. Við greindum sýni úr mjög stórum hundraðshluta þeirra sem voru greindir, við raðgreindum veiruna úr öllum sem sýktust. Við hjálpuðum við að greina allskonar gögn og tókum þátt í að undirbúa allskonar aðgerðir, allt gert fyrir Sóttvarnalækni í samvinnu við Landlækni og þegar ég horfi til baka þá finnst mér þetta allt saman hafa verið gert í fallegri samvinnu, sem var mjög gaman að.“ Hann segir Íslenska erfðagreiningu og sóttvarnalækni þannig hafa verið teymi sem unnið hafi nótt sem nýtan dag. Íslensk erfðagreining hafi ósköp einfaldlega verið að hjálpa til við að hemja útbreiðslu á veirunni, hjálpa til við að sýna hvað sé um að vera. „Að beiðni sóttvarnalæknis og samkvæmt sóttvarnalögum hefur hann ekki bara heimild til þess, honum ber skylda til þess.“ Fullt af góðu fólki í Persónuvernd Þið viljið meina að aðkoma fyrirtækisins hafi verið byggð á neyðarrétti? „Nei, engum sérstökum neyðarrétti. Við vorum bara að vinna fyrir sóttvarnalækni, hann bað okkur um að vinna þessa vinnu og hann hefur heimild til þess að kveða menn til starfa þegar svona stendur á. Öll þessi vinna sem við unnum var gerð í þeim tilgangi að hjálpa til við sóttvarnir.“ Þegar unnið er með nýjan sjúkdóm, nýja farsótt, sé alltaf verið að komast að einhverju nýju. Kári segir Persónuvernd hafa orðið á í messunni. „Því þó við séum að finna eitthvað nýtt sem gerist í sjúkdómnum þá gerir það ekki okkar vinnu að vísindarannsókn sem eigi að lúta öllum þeim reglum sem ná yfir vísindarannsókn sem er gerð í þeim einum tilgangi að stunda vísindi. Við vorum bara að aðstoða.“ Þannig þetta var hluti af sóttvarnaraðgerðinni? „Þetta var hluti af sóttvarnaraðgerðinni. En Kristófer, þú getur líka spurt: Hvert var markmiðið með því að ákvarða að við höfum brotið lög? Hvað náðist við að gera það? Var markmiðið að hrekja einkafyrirtæki frá því að hjálpa hinu opinbera þegar neyðarástand myndast?“ Er það þinn grunur að svo hafi verið? Nei nei. Mér finnst þetta bara klaufaskapur. Það er fullt af mjög góðu fólki niðrí Persónuvernd. Afskaplega góðu fólki en þetta fólk niðrí Persónuvernd er nákvæmlega eins og fólk í flestum öðrum stofnunum í þessu samfélagi, þeim getur orðið á mistök og þetta voru klárlega mistök.“ Erfir ekkert við Helgu Rifjað er upp í Reykjavík síðdegis að Helga Þórisdóttir forstjóri Persónuverndar og fyrrverandi forsetaframbjóðandi hafi gagnrýnt Katrínu Jakobsdóttur í forsetakosningunum vegna máls Íslenskrar erfðagreiningar og hvernig hún hefði talað um Persónuvernd. „Ef ég man rétt þá var hún nú ekki bara að henda skít í Katrínu, ef ég man rétt þá henti hún nú töluverðum skít í mig. Ég sé enga ástæðu til að erfa það við Helgu og ég er handviss að það sem hún sagði um Katrínu var sagt í hita kosningabaráttu. En það er alveg ljóst að þau ljósyrði gerðu ekki mikið fyrir hennar kosningabaráttu,“ segir Kári. Hafið þið eitthvað rætt saman eftir að þetta mál kom upp? „Nei, ég hef ekkert á móti Helgu, hún er skýr, afskaplega glæsilegur einstaklingur sem er gaman að tala við en ég hef ekki haft tækifæri til þess síðan þetta mál kom upp.“
Reykjavík síðdegis Íslensk erfðagreining Íslensk erfðagreining gegn Persónuvernd Persónuvernd Faraldur kórónuveiru (COVID-19) Mest lesið Silja sagði spurningu Einars fáránlega: „Það þýðir ekki að bendla okkur við þetta“ Innlent Kona bankaði upp á en inn ruddust tveir menn Innlent Kosningaspá Vísis: Stöðugleiki að komast á fylgi í borginni Innlent „Skorri Mánasson“ sagður þjást af „source amnesia“ Innlent Svona voru kappræður oddvitanna á Sýn Innlent Íris Helga neitar sök Innlent „Miðflokkurinn er ekki að sparka í neina krakka“ Innlent Heldur að Kristrún muni banna Björgu að líta til hægri Innlent Sjálfstæðisflokkurinn stærstur og fylgi Miðflokks eykst á ný Innlent „Kristinn, þú ert bara fastur í rörsýn“ Innlent Fleiri fréttir Höfðu afskipti af ölvuðum ungmennum við Valhöll Loka eftir 65 ár: „Koma hingað til að fá að knúsa okkur og kyssa“ Heldur að Kristrún muni banna Björgu að líta til hægri Teknar úr umferð fyrr en til stóð Kona bankaði upp á en inn ruddust tveir menn Kosningaspá Vísis: Stöðugleiki að komast á fylgi í borginni Flugvöllur er ekki bara upp á punt Silja sagði spurningu Einars fáránlega: „Það þýðir ekki að bendla okkur við þetta“ Grunaður um líkamsárás og rán Listamannalaunakerfi í Reykjavík og róló með karakterum Guðrúnar Helgudóttur „Kristinn, þú ert bara fastur í rörsýn“ „Miðflokkurinn er ekki að sparka í neina krakka“ Tekist á um framkvæmdir við nýjan miðbæ í Hamraborg Sjálfstæðisflokkurinn stærstur og fylgi Miðflokks eykst á ný Kjósendur vilja helst þessa flokka í samstarf Rýnt í nýja könnun Svona voru kappræður oddvitanna á Sýn Kerfisvilla leiðrétt og spýtukofinn fær að standa Árasin einkenndist af talsverðri heift Segir Kristrúnu dreifa ósannindum um Sjálfstæðisflokkinn Tálbeitan sakfelld en aðrir dómar í Gufunesmáli mildaðir Hjólalest í skólann: Hundrað manns og hundur mættu í „hjólastrætó“ á Kársnesinu Lækka ráðgjöf um hrefnuveiðar vegna villu í útreikningi Grunaður um ítrekuð brot gegn fósturbarni „Skorri Mánasson“ sagður þjást af „source amnesia“ Íris Helga neitar sök Tveir bankar spá stýrivaxtahækkun þrátt fyrir kólnun hagkerfis Intuens lagði landlækni „Mikilvægt að sjá til þess að það líði ekki yfir neinn“ Gæsluvarðhald framlengt í Dettifoss-málinu Sjá meira