Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Afar vandræðalegt viðtal við Tudor: „Erum við búnir eða ekki?“ Enski boltinn Fékk rautt fyrir að klípa í klofið Fótbolti Carragher brjálaður: „Létu Tottenham líta út fyrir að vera fínt lið“ Enski boltinn Ótrúleg staða hjá Bayern: Allir markverðirnir meiddir Fótbolti Sjáðu Richarlison refsa Liverpool og Bruno nálgast metið Enski boltinn Sló í fugl en það dugði ekki til Golf Rooney vill að Carrick fái starfið: „Vissi að þetta myndi gerast“ Enski boltinn Hákon markahæstur hjá Lille í deildinni Fótbolti Åberg spilaði rassinn úr buxunum og Young vann Players Golf Matthías skráði nýjan kafla í skíðasöguna Sport Fleiri fréttir Ómetanlegt fyrir nýliða að hafa þessa bræður Ter Stegen fékk ekki að kjósa Sjáðu Richarlison refsa Liverpool og Bruno nálgast metið Fékk rautt fyrir að klípa í klofið Sló í fugl en það dugði ekki til Matthías skráði nýjan kafla í skíðasöguna Afar vandræðalegt viðtal við Tudor: „Erum við búnir eða ekki?“ Dagskráin í dag: Vinna Úlfarnir þriðja leikinn í röð? Carragher brjálaður: „Létu Tottenham líta út fyrir að vera fínt lið“ Åberg spilaði rassinn úr buxunum og Young vann Players Ótrúleg staða hjá Bayern: Allir markverðirnir meiddir Hákon markahæstur hjá Lille í deildinni Rooney vill að Carrick fái starfið: „Vissi að þetta myndi gerast“ Logi skoraði sigurmark í uppbótartíma „Ef við höldum svona áfram verðum við sáttir með að komast í Sambandsdeildina“ Viggó og Andri fengu skell gegn meisturunum Stefán Ingi skoraði í stórsigri Glódís hafði betur gegn Söndru Nýbakaði faðirinn með níu mörk Raphinha með þrennu í öruggum sigri Barcelona Richarlison tryggði Tottenham fyrsta stigið undir stjórn Tudors Sesko innsiglaði þýðingarmikinn sigur Manchester United Martraðarbyrjun fyrir Frey en Júlíus Mar í draumalandi Daníel Ingi með stoðsendinguna að dramatísku sigurmarki Fanney og Thelma áfram í sænska bikarnum Jón Axel drjúgur fyrir San Pablo í mikilvægum sigri Genoa tengdi saman sigra Erfitt hjá Kristian og Twente í dag Sjáðu Hilmar setja nýtt Íslandsmet og tryggja EM sæti Skrýtin ára yfir Val: „Svo kemur þetta og þá ferðu svolítið að efast“ Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Afar vandræðalegt viðtal við Tudor: „Erum við búnir eða ekki?“ Enski boltinn Fékk rautt fyrir að klípa í klofið Fótbolti Carragher brjálaður: „Létu Tottenham líta út fyrir að vera fínt lið“ Enski boltinn Ótrúleg staða hjá Bayern: Allir markverðirnir meiddir Fótbolti Sjáðu Richarlison refsa Liverpool og Bruno nálgast metið Enski boltinn Sló í fugl en það dugði ekki til Golf Rooney vill að Carrick fái starfið: „Vissi að þetta myndi gerast“ Enski boltinn Hákon markahæstur hjá Lille í deildinni Fótbolti Åberg spilaði rassinn úr buxunum og Young vann Players Golf Matthías skráði nýjan kafla í skíðasöguna Sport Fleiri fréttir Ómetanlegt fyrir nýliða að hafa þessa bræður Ter Stegen fékk ekki að kjósa Sjáðu Richarlison refsa Liverpool og Bruno nálgast metið Fékk rautt fyrir að klípa í klofið Sló í fugl en það dugði ekki til Matthías skráði nýjan kafla í skíðasöguna Afar vandræðalegt viðtal við Tudor: „Erum við búnir eða ekki?“ Dagskráin í dag: Vinna Úlfarnir þriðja leikinn í röð? Carragher brjálaður: „Létu Tottenham líta út fyrir að vera fínt lið“ Åberg spilaði rassinn úr buxunum og Young vann Players Ótrúleg staða hjá Bayern: Allir markverðirnir meiddir Hákon markahæstur hjá Lille í deildinni Rooney vill að Carrick fái starfið: „Vissi að þetta myndi gerast“ Logi skoraði sigurmark í uppbótartíma „Ef við höldum svona áfram verðum við sáttir með að komast í Sambandsdeildina“ Viggó og Andri fengu skell gegn meisturunum Stefán Ingi skoraði í stórsigri Glódís hafði betur gegn Söndru Nýbakaði faðirinn með níu mörk Raphinha með þrennu í öruggum sigri Barcelona Richarlison tryggði Tottenham fyrsta stigið undir stjórn Tudors Sesko innsiglaði þýðingarmikinn sigur Manchester United Martraðarbyrjun fyrir Frey en Júlíus Mar í draumalandi Daníel Ingi með stoðsendinguna að dramatísku sigurmarki Fanney og Thelma áfram í sænska bikarnum Jón Axel drjúgur fyrir San Pablo í mikilvægum sigri Genoa tengdi saman sigra Erfitt hjá Kristian og Twente í dag Sjáðu Hilmar setja nýtt Íslandsmet og tryggja EM sæti Skrýtin ára yfir Val: „Svo kemur þetta og þá ferðu svolítið að efast“ Sjá meira