Langhlauparar í meiri hættu að fá krabbamein Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 8. desember 2025 06:31 Langhlaup verða alltaf vinsælli og vinsælli í heiminum en ný rannsókn vekur upp áhyggjur. Getty/Li Ruichang Rannsókn sem kynnt var á ársfundi Bandarísku krabbameinslækningasamtakanna í Chicago, og náði til hundrað hlaupara á aldrinum 35 til 50 ára sem hlupu frá október 2022 til desember 2024, hefur gefið í skyn tengsl milli langhlaupa á háu stigi og ristilkrabbameins. Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Íhugar að hætta í Formúlu 1 Formúla 1 Biðja knattspyrnukonur afsökunar Enski boltinn Hjartnæm stund hjá Árna Gauti í Rosenborg Fótbolti Saka danskt topplið um að tapa viljandi Handbolti Arsenal-stjörnurnar yfirgefa landslið sín hver á fætur öðrum Enski boltinn Enska landsliðskonan missti fóstur Enski boltinn Fjögur mörk í þremur landsleikjum með fyrirliðabandið Fótbolti Valsmenn í undanúrslitaeinvígið á móti KA Handbolti Bjóst við meiru af kvenleiðtoga Sport Tudor hættir störfum hjá Tottenham Enski boltinn Fleiri fréttir Biðja knattspyrnukonur afsökunar Fjögur mörk í þremur landsleikjum með fyrirliðabandið Saka danskt topplið um að tapa viljandi Enska landsliðskonan missti fóstur Tottenham sagt vilja fá De Zerbi sem nýjan stjóra Arsenal-stjörnurnar yfirgefa landslið sín hver á fætur öðrum SR Íslandsmeistri kvenna í fyrsta skiptið eftir vítakeppni Bjóst við meiru af kvenleiðtoga Stuðningsmaður aldarinnar fékk silfurmerki ÍR Valsmenn í undanúrslitaeinvígið á móti KA Nýr kafli í krísu Íslendingaliðsins: Þjálfari FCK hættur KA sendi Eyjamenn í sumarfrí Hjartnæm stund hjá Árna Gauti í Rosenborg „Hann er kominn aftur“ Íhugar að hætta í Formúlu 1 „Þetta er leikur um bikar og við stefnum á þá alla“ Sigurður Íslandsmeistari í snóker í fyrsta sinn Ýmir vann Íslendingaslag Guðrún skoraði sjálfsmark en fagnaði stórsigri gegn gömlu félögunum Víkingur - Vestri 4-0 | Víkingur er meistari meistaranna Mark Karólínu dugði skammt og Inter datt úr leik Thelma Karen byrjar tímabilið vel Tudor hættir störfum hjá Tottenham Linda Líf með mark og stoðsendingu í fyrsta deildarleik Hildur fór í fýluferð til Tenerife Framkvæmdastjórinn segir af sér í miðjum stormi Lagður inn á spítala og missir líklega af síðasta leiknum Féll og lést skömmu fyrir fyrsta leik á nýuppgerðum HM leikvangi Gauti þrefaldur Íslandsmeistari og Sonja Lí sigurvegari stórsvigsins Missa af úrslitakeppninni í fyrsta sinn í tíu ár Sjá meira
Þessi nýja byltingarkennda rannsókn hefur leitt í ljós hugsanleg tengsl milli mikillar þolþjálfunar og aukinnar hættu á langt gengnum ristilkrabbameini hjá yngra fólki. Þetta vekur upp nýjar spurningar um skimun fyrir afreksíþróttafólki.Fyrir nokkrum árum tók Dr. Tim Cannon eftir áhyggjuefni: margir ofurmaraþonhlauparar undir fertugu leituðu til Inova með ristil- og endaþarmskrabbamein á lokastigi. Þetta mynstur olli honum áhyggjum og hann hóf framskyggna klíníska rannsókn til að kanna hvort langhlaup gætu tengst aukinni hættu á ristilkrabbameini. Nýliðunarefni var útbúið með aðstoð eiginkvenna tveggja látinna hlaupara. Hundrað manns tóku þátt Í rannsókninni tóku þátt hundrað manns á aldrinum 35 til 50 ára sem höfðu lokið að minnsta kosti fimm maraþonum eða tveimur ofurmaraþonum og höfðu aldrei farið í ristilspeglun. Mikilvægt er að einstaklingar með arfgeng krabbameinsheilkenni eða bólgusjúkdóma í þörmum voru útilokaðir til að einangra hugsanleg áhrif þolþjálfunar eingöngu. Allir þátttakendur gengust undir ristilspeglun sem hluta af rannsókninni. Fyrir aðgerðina svöruðu allir þátttakendur spurningalista um mataræði, hægðavenjur og langhlaupamynstur. Allir separ sem fundust við ristilspeglun voru skoðaðir af hópi meltingarfærasérfræðinga, meinafræðinga og krabbameinslækna til að ákvarða hvort þeir uppfylltu skilyrði fyrir langt gengin kirtilæxli. View this post on Instagram A post shared by The Stute (@thestute) Niðurstöðurnar voru sláandi:15% þátttakenda voru með langt gengin kirtilæxli (forkrabbameinsmein), samanborið við 1–2% sem búast má við hjá einstaklingum í meðaláhættu í þessum aldurshópi.41% þátttakenda voru með að minnsta kosti eitt kirtilæxli.Meðalaldur þátttakenda var 42,5 ár – tveimur og hálfu ári undir ráðlögðum aldri fyrir fyrstu ristilspeglun. Ungir hlauparar sem verða varir við blóð „Við teljum að þessi rannsókn geti hjálpað til við að skilgreina nýjan áhættuhóp fyrir fyrri skimun fyrir ristil- og endaþarmskrabbameini,“ sagði Dr. Cannon. „Ef við getum greint þessi krabbamein fyrr hjá fólki sem annars myndi ekki uppfylla núverandi skilyrði fyrir skimun, getum við bjargað mannslífum. Ég er eindregið þeirrar skoðunar að ungir hlauparar sem verða varir við blóð í hægðum eftir langhlaup, vandamál sem sögulega hefur verið afskrifað sem „eðlilegt“ eða óverulegt, ætti að fara í skimun. Góðu fréttirnar eru þær að skimun getur komið í veg fyrir langt gengin krabbamein.“ Frekari rannsóknir eru í gangi til að greina mataræði, æfingaáætlanir og aðrar lífsstílsvenjur rannsóknarhópsins til að skilja betur hvað veldur þessari þróun. Inova Schar Cancer heldur áfram að leiða á í snemmgreiningu, einstaklingsmiðaðri krabbameinsmeðferð og klínískum rannsóknum sem móta framtíð krabbameinsforvarna.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Íhugar að hætta í Formúlu 1 Formúla 1 Biðja knattspyrnukonur afsökunar Enski boltinn Hjartnæm stund hjá Árna Gauti í Rosenborg Fótbolti Saka danskt topplið um að tapa viljandi Handbolti Arsenal-stjörnurnar yfirgefa landslið sín hver á fætur öðrum Enski boltinn Enska landsliðskonan missti fóstur Enski boltinn Fjögur mörk í þremur landsleikjum með fyrirliðabandið Fótbolti Valsmenn í undanúrslitaeinvígið á móti KA Handbolti Bjóst við meiru af kvenleiðtoga Sport Tudor hættir störfum hjá Tottenham Enski boltinn Fleiri fréttir Biðja knattspyrnukonur afsökunar Fjögur mörk í þremur landsleikjum með fyrirliðabandið Saka danskt topplið um að tapa viljandi Enska landsliðskonan missti fóstur Tottenham sagt vilja fá De Zerbi sem nýjan stjóra Arsenal-stjörnurnar yfirgefa landslið sín hver á fætur öðrum SR Íslandsmeistri kvenna í fyrsta skiptið eftir vítakeppni Bjóst við meiru af kvenleiðtoga Stuðningsmaður aldarinnar fékk silfurmerki ÍR Valsmenn í undanúrslitaeinvígið á móti KA Nýr kafli í krísu Íslendingaliðsins: Þjálfari FCK hættur KA sendi Eyjamenn í sumarfrí Hjartnæm stund hjá Árna Gauti í Rosenborg „Hann er kominn aftur“ Íhugar að hætta í Formúlu 1 „Þetta er leikur um bikar og við stefnum á þá alla“ Sigurður Íslandsmeistari í snóker í fyrsta sinn Ýmir vann Íslendingaslag Guðrún skoraði sjálfsmark en fagnaði stórsigri gegn gömlu félögunum Víkingur - Vestri 4-0 | Víkingur er meistari meistaranna Mark Karólínu dugði skammt og Inter datt úr leik Thelma Karen byrjar tímabilið vel Tudor hættir störfum hjá Tottenham Linda Líf með mark og stoðsendingu í fyrsta deildarleik Hildur fór í fýluferð til Tenerife Framkvæmdastjórinn segir af sér í miðjum stormi Lagður inn á spítala og missir líklega af síðasta leiknum Féll og lést skömmu fyrir fyrsta leik á nýuppgerðum HM leikvangi Gauti þrefaldur Íslandsmeistari og Sonja Lí sigurvegari stórsvigsins Missa af úrslitakeppninni í fyrsta sinn í tíu ár Sjá meira