Það er enginn aumingja­skapur að halda ekki fókus

En er það svo?

Eða eru þetta meira og minna mýtur?

Fyrir stuttu birtist áhugaverð grein í Guardian þar sem listaðar eru upp mýtur um getuna okkar til að fókusera.

Sem er ágætt fyrir okkur að renna yfir þannig að kröfurnar sem við gerum til okkar sjálfra um að geta einbeitt okkur, séu á rökum reistar en ekki óraunsæar eða óréttlátar.

Dæmi um mýtu er þessi fullyrðing um að í dag geti fólk minna einbeitt sér miðað við það sem áður var. Þetta er ekki rétt, því það er umhverfið sem hefur breyst en ekki okkar eigin geta. Það sem hefur breyst í umhverfinu er að við erum að verða fyrir mun meiri truflunum en áður.

Það þýðir þó ekki að sími og samfélagsmiðlar hafi „eyðilagt“ fókusinn. Heldur frekar að síminn og samfélagsmiðlar hafa bæst í þá flóru að vera að keppa um athyglina okkar.

Alls kyns mýtur fylgja síðan hinum og þessum ráðum um hvernig er best að vinna til að sporna gegn því að missa fókusinn. Og oft líður okkur hálf aumingjalega þegar okkur er ekki að takast að einbeita okkur þrátt fyrir að fylgja eftir góðu ráðunum.

Til dæmis er það mýta að það sé nóg að slökkva á tilkynningum í símanum til að halda fókus. Rannsóknir hafa hins vegar sýnt að oft dugir það ekki til. Það felur í sér ákveðna truflun að síminn sé nálægur eða í augsýn.

Sumir trúa því síðan að þeir nái að afkasta svo miklu yfir daginn því þeir eru öflugir í að múltí-taska. Hið rétta er að heilinn er ekki hannaður fyrir að gera margt í einu – eða að gera margt vel samtímis. Heilinn er hins vegar hannaður til að skipta hratt á milli verkefna.

Það ætti síðan enginn að fara í uppnám yfir því að ná ekki að fókusera betur á einstök verkefni, þrátt fyrir að hafa tekið frá sérstakan tíma í dagatalinu til að sinna því. Hið rétta er nefnilega að þetta er einfaldlega ráð sem hentar sumum og öðrum ekki. 

Það sama á við um ráðið að vinna í flæði. Það virkar fyrir suma en aðra ekki.

Að upplifa það sem veikleikamerki eða agaleysi að geta ekki hunsað truflanir, er líka rangt viðhorf. Því heilinn er hannaður til að vera alltaf að skanna umhverfið og það að taka eftir truflunum er því hluti af starfsemi heilans.

Sumir vilja meina að hægt sé að halda einbeitingu í langan tíma án hlés. Það er ekki rétt, því við þurfum regluleg hlé til að halda gæðum.

Loks er það mýtan um að það sé okkur sjálfum að kenna ef við náum ekki nógu vel að einbeita okkur yfir daginn. Hið rétta er eftirfarandi: 

Í dag er lífið hannað til að fanga athygli fólks með ýmsum ráðum og dáðum. Nútíminn er einfaldlega byggður upp á þann hátt að fólk sé truflað.

Sem þýðir að þessar truflanir hafa alltaf einhver áhrif á fólk; annað er einfaldlega óhjákvæmilegt.