„Mark­miðið er ekki að komast til tunglsins, heldur búa þar“

Á kynningu í dag sagði Jared Isaacman, yfirmaður NASA, að Bandaríkjamenn væru í keppni við önnur stórveldi og að mikið væri undir. Hann sagði að munurinn á sigri eða tapi í þessari „keppni“ yrði mældur í mánuðum en ekki árum.

Sjá einnig: Keppa við Kínverja og Rússa um að koma kjarnakljúfi til tunglsins

Isaacman sagði að ef hægt yrði að beita ótrúlegum auðlindum NASA að þessu markmiði, ryðja óþarfa tálmum úr vegi NASA og samnýta iðnaðarmátt Bandaríkjanna og bandalagsríkja verði það að snúa aftur til tunglsins og byggja bækistöðvar þar. Það yrði talið smámunir, þegar það væri borið saman við allt sem hægt verður að gera í framhaldi af því.

Nýlega voru gerðar breytingar á Artemis-áætluninni, sem snýst um að senda menn aftur til tunglsins. Einu geimskoti var bætt við áætlunina og lendingu á tunglinu seinkað til ársins 2028. Í kjölfarið stendur til að lenda geimfari á tunglinu á hverju einasta ári, í ótilgreindan tíma.

Sjá einnig: Bæta við einu geimskoti og stefna á tunglið 2028

Artemis-áætlunin snýst í stuttu máli um að senda geimfara aftur til tunglsins og koma þar upp varanlegri viðveru. Til þess þarf að byggja bækistöðvar á tunglinu en það á nú að gerast í þremur fösum.

Fyrsti fasinn snýst um að senda tungljeppa, tæki og tól og birgðir til tunglsins. Einnig stendur til að senda kjarnakljúf til að knýja bækistöðvarnar, samskiptabúnað og vísindabúnað.

Því næst á að nýta þá reynslu sem hefur náðst til að reisa vistarverur fyrir fólk og koma fyrir frekari innviðum.

Þriðji fasinn snýst svo um það að landa þyngri og umfangsmeiri farmi á tunglinu. Farmi sem er nauðsynlegur til að reisa bækistöðvar fyrir varanlega viðveru manna á tunglinu.

Við alla þessa vinnu munu Bandaríkjamenn njóta aðstoðar annarra geimvísindastofnana eins og JAXA í Japan, CSA í Kanada og ASI á Ítalíu. Isaacman sagði í dag að vonir stæðu til að hægt yrði að finna að minnsta kosti tvö einkafyrirtæki sem gætu sent geimfara til tunglsins á sex mánaða fresti.

„Markmiðið er ekki að komast til tunglsins, heldur búa þar.“

Þau markmið sem forsvarsmenn NASA hafa sett eru mjög metnaðarfull. 

Ný geimstöð á braut um jörðu

Samhliða þessu stendur einnig til að auka innviðauppbyggingu á sporbraut um jörðu, í samstarfi við einkafyrirtæki. Alþjóðageimstöðin (ISS) er að renna sitt síðasta skeið og stendur til að gera fyrirtækjum kleift að koma eigin geimstöðvum fyrir á sporbraut.

NASA hefur leitað til einkaaðila um tillögur að því hvernig best sé að ná þeim markmiðum.

Það sem stendur til að gera fyrst er að senda nýja „kjarnaeiningu“ á braut um jörðu og tengja hana við ISS. Seinna gætu einkaaðilar tengt eigin einingar við kjarnaeininguna. Þessi nýja geimstöð sem yrði til úr því yrði svo aftengd ISS.

NASA myndi svo vinna með einkaaðilum að því að nýta viðskiptatækifæri á sporbraut.

Kjarnorkuknúinn þyrludróni

Vísindastarf mun ekki alfarið leggjast niður, þó verulega hafi verið dregið úr fjárveitingum til þess innan NASA. Á þessu ári stendur til að skjóta Nancy Grace Roman geimsjónaukanum á loft en hann á að auka skilning vísindamanna á hulduorku og útþenslu alheimsins (e. Dark energy).

Árið 2028 á svo að skjóta Dragonfly af stað til Títans, stærsta tungls Satúrnusar. Það er kjarnorkuknúinn þyrludróni sem nota á til að leita að ummerkjum lífs og rannsaka lofthjúpinn svo eitthvað sé nefnt. Dragonfly á þó ekki að lenda á Títan fyrr en árið 2034, gangi áætlanir eftir.

Einnig stendur til árið 2028 að skjóta Rosalind Franklin, geimjeppa Geimvísindastofnunar Evrópu (ESA), af stað til Mars. Því könnunarfari er ætlað að nota vísindabúnað NASA til að leita lífrænna sameinda með mun meiri nákvæmni en hefur verið hægt hingað til.

Vísindastarf á tunglinu verður einnig aukið til muna með aukinni viðveru manna þar.

Kjarnorkuknúin geimflaug flytur þyrlur til Mars

Þá vilja forsvarsmenn NASA senda kjarnorkuknúna geimflaug af stað til Mars fyrir lok ársins 2028. Til stendur að nota þá geimflaug, sem mun heita Space Reactor-1 Freedom, til að senda þyrlur sem svipa til hinnar víðfrægu Ingenuity til rauðu plánetunnar.

Ingenuity lenti með vélmenninu Perseverance í febrúar 2021. Upprunalega stóð til að sannreyna hvort hægt væri að fljúga á Mars, þar sem andrúmsloftið er mjög þunnt, og átti þyrlan litla að fljúga fimm sinnum á einum mánuði.

Ingenuity fór þó langt fram úr væntingum vísindamanna, flaug alls 72 sinnum og fjórtán sinnum lengra en upprunalegar áætlanir gerðu ráð fyrir. Í heildina flaug þyrlan í rúmar tvær klukkustundir og virkaði í tæp þrjú ár, 35 mánuðum lengur en upprunalega stóð til.

Hún flaug sína síðustu ferð í janúar 2024.