„Við eigum að hækka verðið á sykri“ Birgir Olgeirsson skrifar 8. apríl 2026 21:32 Tryggvi Helgason barnalæknir segir vandann samspil margra þátta. Sýn Um fimm þúsund börn glíma við offitu á Íslandi í dag og hefur þeim fjölgað um helming frá aldamótum. Barnalæknir segir þetta alvarlegt bráðamál fyrir lýðheilsu þjóðarinnar og kallar eftir gagngerri endurskoðun á líferni fólks og stefnu stjórnvalda. Hlutfall barna með offitu var undir einu prósenti árið 1960 en jókst hratt á síðustu áratugum. Við aldamót var það komið í fimm prósent en er nú 7,5 prósent.Þetta kom fram í erindi Tryggva Helgasonar barnalæknis á ráðstefnunni Vísindi á vordögum í dag. Að hans sögn liggja skýringarnar víða og vinnur daglegt umhverfi barnafjölskyldna oft gegn heilbrigðum lífsháttum. Pressa á tíma fjölskyldna Tryggvi segir þróunina ekki eiga sér eina skýringu heldur sé um að ræða samspil margra þátta í nútímasamfélaginu. „Það er svo margt sem við erum að gera í samfélaginu sem veldur því að það er meiri pressa á tíma fólks. Það eru samfélagsmiðlar, það er minni tími til að sinna alls konar útiveru, matreiðslu, sitja saman, vera saman, það er minni svefn, það eru alls konar svona þættir, það er bara hreinlega meiri pressa á tíma hjá börnum og foreldrum, sem ég held að sé meginþátturinn.“ Hann segir jafnframt að fæðuumhverfið ýti undir þróunina og að óhollari kostir borgi sig betur. „Auðvitað er líka meiri pressa á að matariðnaðurinn sé að selja ákveðinn mat sem þeir vilja að við kaupum, sem er meiri hagnaður í og þá er oftast minna af næringarefnum og meira af orku í matnum.“ Vill gera hollari kosti sjálfgefnari Að mati Tryggva dugar ekki að fræða fólk eitt og sér heldur þurfi að breyta samfélaginu þannig að hollari kostir verði sjálfgefnari. „Það á að vera óþarft að velja heilsusamlegt. Það á að vera heilsusamlegur matur, heilsusamlegur matur sem þú kaupir fyrst. Ef þú vilt fara að kaupa eitthvað óhollt eða óskynsamlegt, þá á það að vera mjög flókið, erfitt og dýrt.“ Hann segir stjórnvöld geta haft áhrif með einföldum aðgerðum.„Við eigum að hækka verðið á sykri. Við eigum að auðvelda aðgengi að ávöxtum og grænmeti.“ Heilbrigðismál Börn og uppeldi Matur Íþróttir barna Mest lesið Horfði á fallega húsið sitt fuðra upp Innlent Skipulagður brotahópur kúgaði íslenskan pilt með gervigreindarmyndbandi Innlent „Ég er skrímsli“ Innlent Landhelgisgæslan sótti mann í Vestmannaeyjum Innlent Skilaboð send úr símanum í blekkingarskyni Erlent Hálf áhöfnin bönnuð frá Evrópu í tvö ár Innlent Vara við snörpum vindhviðum Veður Myndir: Tugir þúsunda syntu til Ceuta Erlent Megas jarðsunginn í áhrifaríkri útför Innlent Skipstjóri Bandero handtekinn og skipið fært til hafnar Innlent Fleiri fréttir „Ég er skrímsli“ Landhelgisgæslan sótti mann í Vestmannaeyjum Horfði á fallega húsið sitt fuðra upp Skipulagður brotahópur kúgaði íslenskan pilt með gervigreindarmyndbandi Regnboginn kominn aftur á tröppurnar Hálf áhöfnin bönnuð frá Evrópu í tvö ár Ótrúleg eftirför, lögregla í beinni og unglingur kúgaður Paul Watson afar ánægður með handtökuna Reiðhjólamaður fluttur á slysadeild eftir árekstur Leita vitna að líkamsárás á Kótelettunni Búast við fjölmennasta Innipúka til þessa Aldrei liðið að öryggi sjómanna sé ógnað Alelda bíll í Reykjanesbæ Jákvæð teikn í leitinni að minkunum Ótrúleg eftirför: „Lyginni líkast að sjá það á fullri ferð úti á ballarhafi“ Bandero hafi beitt hættulegum aðferðum: „Þverskallaðist við að fylgja og hlýða fyrirmælum“ Sérsveitaraðgerðir á hvalaslóð og Verslunarmannahelgin að ganga í garð Samtökin hafi bjargað lífi allt að þrjátíu hvala Fjölmiðlanefnd eltist við Ólöfu og Kristínu Megas jarðsunginn í áhrifaríkri útför Bein útsending frá Sundahöfn: Hvað verður um áhöfn Bandero? Komin handbók um hvernig stefna megi ríkjum og Ísland geti verið næst Leggja áherslu á mannúðarlegar aðgerðir vegna minkanna Skipstjóri Bandero handtekinn og skipið fært til hafnar Myndi glaður sjá réttarhöld yfir skipverjum Bandero „Þá bara krassa lungun“ Bruni við Breiðhöfða Vasaþjófnaður daglegur atburður og verulegar fjárhæðir teknar Vaktin: Bandero hrellir Hval 9 Þaulskipulagðir vasaþjófar, minkaveiðar og lífgjöf Sjá meira
Hlutfall barna með offitu var undir einu prósenti árið 1960 en jókst hratt á síðustu áratugum. Við aldamót var það komið í fimm prósent en er nú 7,5 prósent.Þetta kom fram í erindi Tryggva Helgasonar barnalæknis á ráðstefnunni Vísindi á vordögum í dag. Að hans sögn liggja skýringarnar víða og vinnur daglegt umhverfi barnafjölskyldna oft gegn heilbrigðum lífsháttum. Pressa á tíma fjölskyldna Tryggvi segir þróunina ekki eiga sér eina skýringu heldur sé um að ræða samspil margra þátta í nútímasamfélaginu. „Það er svo margt sem við erum að gera í samfélaginu sem veldur því að það er meiri pressa á tíma fólks. Það eru samfélagsmiðlar, það er minni tími til að sinna alls konar útiveru, matreiðslu, sitja saman, vera saman, það er minni svefn, það eru alls konar svona þættir, það er bara hreinlega meiri pressa á tíma hjá börnum og foreldrum, sem ég held að sé meginþátturinn.“ Hann segir jafnframt að fæðuumhverfið ýti undir þróunina og að óhollari kostir borgi sig betur. „Auðvitað er líka meiri pressa á að matariðnaðurinn sé að selja ákveðinn mat sem þeir vilja að við kaupum, sem er meiri hagnaður í og þá er oftast minna af næringarefnum og meira af orku í matnum.“ Vill gera hollari kosti sjálfgefnari Að mati Tryggva dugar ekki að fræða fólk eitt og sér heldur þurfi að breyta samfélaginu þannig að hollari kostir verði sjálfgefnari. „Það á að vera óþarft að velja heilsusamlegt. Það á að vera heilsusamlegur matur, heilsusamlegur matur sem þú kaupir fyrst. Ef þú vilt fara að kaupa eitthvað óhollt eða óskynsamlegt, þá á það að vera mjög flókið, erfitt og dýrt.“ Hann segir stjórnvöld geta haft áhrif með einföldum aðgerðum.„Við eigum að hækka verðið á sykri. Við eigum að auðvelda aðgengi að ávöxtum og grænmeti.“
Heilbrigðismál Börn og uppeldi Matur Íþróttir barna Mest lesið Horfði á fallega húsið sitt fuðra upp Innlent Skipulagður brotahópur kúgaði íslenskan pilt með gervigreindarmyndbandi Innlent „Ég er skrímsli“ Innlent Landhelgisgæslan sótti mann í Vestmannaeyjum Innlent Skilaboð send úr símanum í blekkingarskyni Erlent Hálf áhöfnin bönnuð frá Evrópu í tvö ár Innlent Vara við snörpum vindhviðum Veður Myndir: Tugir þúsunda syntu til Ceuta Erlent Megas jarðsunginn í áhrifaríkri útför Innlent Skipstjóri Bandero handtekinn og skipið fært til hafnar Innlent Fleiri fréttir „Ég er skrímsli“ Landhelgisgæslan sótti mann í Vestmannaeyjum Horfði á fallega húsið sitt fuðra upp Skipulagður brotahópur kúgaði íslenskan pilt með gervigreindarmyndbandi Regnboginn kominn aftur á tröppurnar Hálf áhöfnin bönnuð frá Evrópu í tvö ár Ótrúleg eftirför, lögregla í beinni og unglingur kúgaður Paul Watson afar ánægður með handtökuna Reiðhjólamaður fluttur á slysadeild eftir árekstur Leita vitna að líkamsárás á Kótelettunni Búast við fjölmennasta Innipúka til þessa Aldrei liðið að öryggi sjómanna sé ógnað Alelda bíll í Reykjanesbæ Jákvæð teikn í leitinni að minkunum Ótrúleg eftirför: „Lyginni líkast að sjá það á fullri ferð úti á ballarhafi“ Bandero hafi beitt hættulegum aðferðum: „Þverskallaðist við að fylgja og hlýða fyrirmælum“ Sérsveitaraðgerðir á hvalaslóð og Verslunarmannahelgin að ganga í garð Samtökin hafi bjargað lífi allt að þrjátíu hvala Fjölmiðlanefnd eltist við Ólöfu og Kristínu Megas jarðsunginn í áhrifaríkri útför Bein útsending frá Sundahöfn: Hvað verður um áhöfn Bandero? Komin handbók um hvernig stefna megi ríkjum og Ísland geti verið næst Leggja áherslu á mannúðarlegar aðgerðir vegna minkanna Skipstjóri Bandero handtekinn og skipið fært til hafnar Myndi glaður sjá réttarhöld yfir skipverjum Bandero „Þá bara krassa lungun“ Bruni við Breiðhöfða Vasaþjófnaður daglegur atburður og verulegar fjárhæðir teknar Vaktin: Bandero hrellir Hval 9 Þaulskipulagðir vasaþjófar, minkaveiðar og lífgjöf Sjá meira