Megi búast við útskúfun úr samfélaginu eftir afplánun Freyja Þórisdóttir skrifar 21. apríl 2026 13:00 Fangelsið á Hólmsheiði opnaði þann 10. júní 2016 en það er gæsluvarðhalds- og móttökufangelsi með deild fyrir kvenfanga og aðstöðu fyrir afplánun styttri fangelsisrefsinga og vararefsinga. Vísir/Vilhelm Neikvæð viðhorf í garð fólks sem hefur brotið af sér eru á pari við þau neikvæðu viðhorf sem fram koma gagnvart þeim sem stríða við alvarlegan geðrænan vanda. Margir vilja halda ákveðinni fjarlægð frá fólki sem hefur afplánað fangelsisdóm og þykir eðlilegt að það sé útilokað frá ýmsum sviðum samfélagsins. Þetta og fleira kom fram á fundi sem Geðhjálp stóð fyrir á Kjarvalsstöðum í dag, 21. apríl, þar sem farið var yfir niðurstöður könnunar um fordóma gagnvart einstaklingum sem hafa brotið af sér. Könnunin leiddi í ljós talsvert neikvæð viðhorf hérlendis í garð einstaklinga sem afplánað hafa fangelsisdóm. Fundurinn er hluti af viðburðaröð um fordóma og geðheilbrigði sem ber yfirskriftina Frá skömm yfir í skilning. Könnunin er svo hluti af fordómarannsókn sem var framkvæmd á síðasta ári og nær til fordóma gagnvart einstaklingum með geðrænan vanda, fíkn og/eða þeim sem hafa framið afbrot. Jón Gunnar Bernburg er prófessor í félagsfræði við Háskóla Íslands.vísir/vilhelm Rannsóknin var unnin af prófessorunum Sigrúnu Ólafsdóttur, Jóni Gunnari Bernburg og Kára Kristinssyni og fjármögnuð af Geðhjálp. Innflytjendastaða hafi lítil sem engin áhrif Svarendur höfðu sterka tilhneigingu til þess að vilja halda félagslegri fjarlægð frá einstaklingum sem höfðu lokið afplánun, þeir höfðu um þá neikvæða fordóma og töldu að þá ætti að útiloka frá ýmis konar þátttöku í samfélaginu, þar á meðal á atvinnumarkaði. Þá höfðu svarendur væntingar um að þeir sem lokið hefðu afplánun mættu einmitt búast við útilokun af þessu tagi. Það kom þó rannsakendum á óvart að innflytjendastaða hafði lítil sem engin áhrif á neikvæð viðhorf í garð einstaklinga sem lokið hafa afplánun í fangelsi. Könnunin skoðaði viðhorf í garð fleiri hópa. Í heild má segja að neikvæð viðhorf í garð þessa hóps séu á pari við þau neikvæðu viðhorf sem fram koma gagnvart þeim sem stríða við alvarlegan geðrænan vanda. Fangelsismál Innflytjendamál Mest lesið „Fyrir mér ert þú óheiðarlegt úrhrak“ Innlent Dæmdur í fjögurra mánaða fangelsi fyrir banaslysið á Sæbraut Innlent Ekki séð dóttur sína í tvö ár og lá í sínu eigin þvagi í alla nótt Innlent „Mun skynsamlegri leið en að hækka skatta og gjöld“ Innlent „Í fyrsta skipti sá ég fólk grátandi á götum Lundúna“ Erlent Gera alvarlega athugasemd við niðurrif á Sæbraut Innlent Fyrrverandi starfsmaður fær tæpar tuttugu milljónir Innlent Lögreglan leitar enn að Ernu Innlent Nýr íþróttavöllur vekur athygli í fámennri sveit Innlent Vilja að konur uppfylli sinn æðsta tilgang: að verða mæður Innlent Fleiri fréttir Hiti á fyrsta fundi: „Það þarf ekki minni menntun til að kenna minna fólki“ Aldrei upplifað annan eins hita í Lundúnum Nú mega yngri en 25 ára ekki leigja golfbíl Fluttur á sjúkrahús eftir að hafa ekið á kyrrstæðan bíl úti í vegkanti Ekki séð dóttur sína í tvö ár og lá í sínu eigin þvagi í alla nótt Skattamál: „Sumir kalla það hækkun, aðrir kalla það að hætta að fá afslátt“ Nóróveira í ostrum Fær ekki lögbundna þjónustu og óvissa um framtíð listaverks Fyrrverandi starfsmaður fær tæpar tuttugu milljónir Lögreglan leitar enn að Ernu „Mun skynsamlegri leið en að hækka skatta og gjöld“ Kölluð út vegna aflvana báts við Hellisey Segir bróðurdóttur sína hafa verið greindarskerta Dæmdur í fjögurra mánaða fangelsi fyrir banaslysið á Sæbraut Tæplega tveggja ára fangelsi fyrir kókaínsmygl Þessi 24 vilja taka við bæjarstjórastólnum af Magnúsi Skráðum félögum í Nýju Avalon fjölgaði um 575 prósent Telja ríkið vera að brjóta samkomulag um börn með fjölþættan vanda Gera alvarlega athugasemd við niðurrif á Sæbraut „Við stöndum öll með starfsemi Samhjálpar“ Óvissa með kaffistofu Samhjálpar og listaverk Gerðar í hættu Konum sem beita heimilisofbeldi fjölgar Kosti um tvo milljarða að laga verstu gangstéttirnar í borginni Hyggjast stórbæta aðstöðu ferðamanna við Hvítserk „Svona getur þetta ekki gengið lengur“ Þurfi að finna Kaffistofunni nýjan og góðan stað Jarðskjálftar í grennd við Húsafell en enginn órói „Fyrir mér ert þú óheiðarlegt úrhrak“ Fluttur á slysadeild eftir að bifreið var ekið á rafskútu Fer full af bjartsýni og von inn á fundinn: „Ég treysti því bara að við getum haldið áfram á einhverjum tímapunkti“ Sjá meira
Þetta og fleira kom fram á fundi sem Geðhjálp stóð fyrir á Kjarvalsstöðum í dag, 21. apríl, þar sem farið var yfir niðurstöður könnunar um fordóma gagnvart einstaklingum sem hafa brotið af sér. Könnunin leiddi í ljós talsvert neikvæð viðhorf hérlendis í garð einstaklinga sem afplánað hafa fangelsisdóm. Fundurinn er hluti af viðburðaröð um fordóma og geðheilbrigði sem ber yfirskriftina Frá skömm yfir í skilning. Könnunin er svo hluti af fordómarannsókn sem var framkvæmd á síðasta ári og nær til fordóma gagnvart einstaklingum með geðrænan vanda, fíkn og/eða þeim sem hafa framið afbrot. Jón Gunnar Bernburg er prófessor í félagsfræði við Háskóla Íslands.vísir/vilhelm Rannsóknin var unnin af prófessorunum Sigrúnu Ólafsdóttur, Jóni Gunnari Bernburg og Kára Kristinssyni og fjármögnuð af Geðhjálp. Innflytjendastaða hafi lítil sem engin áhrif Svarendur höfðu sterka tilhneigingu til þess að vilja halda félagslegri fjarlægð frá einstaklingum sem höfðu lokið afplánun, þeir höfðu um þá neikvæða fordóma og töldu að þá ætti að útiloka frá ýmis konar þátttöku í samfélaginu, þar á meðal á atvinnumarkaði. Þá höfðu svarendur væntingar um að þeir sem lokið hefðu afplánun mættu einmitt búast við útilokun af þessu tagi. Það kom þó rannsakendum á óvart að innflytjendastaða hafði lítil sem engin áhrif á neikvæð viðhorf í garð einstaklinga sem lokið hafa afplánun í fangelsi. Könnunin skoðaði viðhorf í garð fleiri hópa. Í heild má segja að neikvæð viðhorf í garð þessa hóps séu á pari við þau neikvæðu viðhorf sem fram koma gagnvart þeim sem stríða við alvarlegan geðrænan vanda.
Fangelsismál Innflytjendamál Mest lesið „Fyrir mér ert þú óheiðarlegt úrhrak“ Innlent Dæmdur í fjögurra mánaða fangelsi fyrir banaslysið á Sæbraut Innlent Ekki séð dóttur sína í tvö ár og lá í sínu eigin þvagi í alla nótt Innlent „Mun skynsamlegri leið en að hækka skatta og gjöld“ Innlent „Í fyrsta skipti sá ég fólk grátandi á götum Lundúna“ Erlent Gera alvarlega athugasemd við niðurrif á Sæbraut Innlent Fyrrverandi starfsmaður fær tæpar tuttugu milljónir Innlent Lögreglan leitar enn að Ernu Innlent Nýr íþróttavöllur vekur athygli í fámennri sveit Innlent Vilja að konur uppfylli sinn æðsta tilgang: að verða mæður Innlent Fleiri fréttir Hiti á fyrsta fundi: „Það þarf ekki minni menntun til að kenna minna fólki“ Aldrei upplifað annan eins hita í Lundúnum Nú mega yngri en 25 ára ekki leigja golfbíl Fluttur á sjúkrahús eftir að hafa ekið á kyrrstæðan bíl úti í vegkanti Ekki séð dóttur sína í tvö ár og lá í sínu eigin þvagi í alla nótt Skattamál: „Sumir kalla það hækkun, aðrir kalla það að hætta að fá afslátt“ Nóróveira í ostrum Fær ekki lögbundna þjónustu og óvissa um framtíð listaverks Fyrrverandi starfsmaður fær tæpar tuttugu milljónir Lögreglan leitar enn að Ernu „Mun skynsamlegri leið en að hækka skatta og gjöld“ Kölluð út vegna aflvana báts við Hellisey Segir bróðurdóttur sína hafa verið greindarskerta Dæmdur í fjögurra mánaða fangelsi fyrir banaslysið á Sæbraut Tæplega tveggja ára fangelsi fyrir kókaínsmygl Þessi 24 vilja taka við bæjarstjórastólnum af Magnúsi Skráðum félögum í Nýju Avalon fjölgaði um 575 prósent Telja ríkið vera að brjóta samkomulag um börn með fjölþættan vanda Gera alvarlega athugasemd við niðurrif á Sæbraut „Við stöndum öll með starfsemi Samhjálpar“ Óvissa með kaffistofu Samhjálpar og listaverk Gerðar í hættu Konum sem beita heimilisofbeldi fjölgar Kosti um tvo milljarða að laga verstu gangstéttirnar í borginni Hyggjast stórbæta aðstöðu ferðamanna við Hvítserk „Svona getur þetta ekki gengið lengur“ Þurfi að finna Kaffistofunni nýjan og góðan stað Jarðskjálftar í grennd við Húsafell en enginn órói „Fyrir mér ert þú óheiðarlegt úrhrak“ Fluttur á slysadeild eftir að bifreið var ekið á rafskútu Fer full af bjartsýni og von inn á fundinn: „Ég treysti því bara að við getum haldið áfram á einhverjum tímapunkti“ Sjá meira
Fer full af bjartsýni og von inn á fundinn: „Ég treysti því bara að við getum haldið áfram á einhverjum tímapunkti“