Raforkureikningur í dreifbýli gæti lækkað strax í júlí Birgir Olgeirsson skrifar 24. apríl 2026 11:52 Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku og loftslagsmálaráðherra. Vísir/Anton Brink Raforkureikningur meðalstórs kúabús gæti lækkað um 400 til 500 þúsund krónur á ári verði frumvarp um jöfnun raforkukostnaðar samþykkt á Alþingi. Raforkureikningur í dreifbýli gæti lækkað strax 1. júlí verði frumvarpið að lögum. Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, mælti fyrir málinu á Alþingi í vikunni. Markmiðið er að draga úr þeim kerfislæga mun sem hefur verið á dreifingarkostnaði raforku eftir búsetu og færa hann nær því að vera sambærilegur um allt land. „Ef frumvarpið verður samþykkt þá þýðir það að þann 1. júlí næstkomandi lækkar raforkureikningurinn strax í hinum dreifðu byggðum. Heimilin munu finna fyrir þessu en kannski ekki síður atvinnustarfsemin. Ég held að ávinningurinn sé einna mestur hjá bændum og fyrir ýmsa atvinnustarfsemi, fyrir gististaði, líka fyrir húsnæði í eigu sveitarfélaga, fyrir skóla til dæmis,“ segir Jóhann Páll. Í núverandi kerfi er kostnaður við dreifingu raforku aðeins jafnaður að hluta, sem hefur leitt til þess að notendur utan þéttbýlis greiða hærra verð fyrir sömu þjónustu. Með breytingunum er stefnt að því að draga verulega úr þeim mun með bæði lagabreytingum og útfærslu í reglugerðum. „Í staðinn fyrir að vera að jafna dreifikostnaðinn á bilinu 50–60 prósent þá förum við upp í 90–100 prósent,“ segir hann. „Þannig að markmiðið er að fulljafna dreifingarkostnað raforku milli þéttbýlis og dreifbýlis og lækka strax orkureikninginn.“ Áhrifin eru mest þar sem raforkunotkun er umfangsmikil og kostnaðurinn vegur þungt í rekstri. Það á við um hefðbundinn landbúnað en einnig vaxandi ferðaþjónustu í dreifbýli þar sem orka er stór þáttur í daglegum rekstri. „Fyrir dæmigert kúabú, þá eru þetta einhverjir tugir þúsunda í hverjum mánuði. Og það þýðir auðvitað betri rekstrarskilyrði landbúnaðar, betri rekstrarskilyrði ferðaþjónustu í dreifbýli,“ segir Jóhann Páll. Hann segir breytingarnar snúa að grundvallarsýn um hvernig eigi að nýta sameiginlegar auðlindir og dreifa ávinningi þeirra. „Við viljum skapa jöfn búsetuskilyrði hérna í landinu. Þetta er mjög stórt byggðamál að tryggja betri rekstrarskilyrði í dreifbýli og í raun ótrúlegt að þetta hafi ekki verið gert fyrr,“ segir Jóhann Páll Jóhannsson. Orkumál Landbúnaður Ferðaþjónusta Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent Kynntu þingmálaskrá vetrarins Innlent Starfsmenn í verkfall eftir heimsókn trúarhóps Erlent Klerkastjórnin missir tökin Erlent „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ Innlent Allir þeir látnu í bílum sem flugvélin rann á Erlent Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar Innlent Fleiri fréttir Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Ógnandi, vopnaður hnífi og í annarlegu ástandi Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna „Þetta er ekki til þess að auka mönnum bjartsýni“ Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Kjörsókn jókst meira á landsbyggðinni en í borginni Sóttur til Póllands vegna manndráps á Kársnesi „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ „Vonandi birtist ekkert meira af myndum sem þessum“ Barnabótapotturinn stendur í stað en ýmis gjöld hækka Klórar sér í kollinum Dulin hækkun rökstudd með styttingu vinnuvikunnar Ríkisráðsfundur og styttist í setningu þings Skera niður Loftslags- og orkusjóð um rúma þrjá milljarða „Það hefur engin þjóð skattlagt sig til velsældar“ „Hvar ætla þau þá að spara?“ Hallalausa núllið eftir gamalli uppskrift Mikið útkall vegna eldamennsku á Álftanesi Rýnt í fjárlög Reykjavík í tíunda sæti yfir loftgæði Lokun á Hellisheiði og í Hvalfjarðargöngunum Fær að setja þessar fasteignir á sölu Kílómetragjaldið hækkar „Ég átti aldrei að lifa þetta af“ Ríkisútvarpið hafi stækkað á kostnað einkarekinna miðla Sjá meira
Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, mælti fyrir málinu á Alþingi í vikunni. Markmiðið er að draga úr þeim kerfislæga mun sem hefur verið á dreifingarkostnaði raforku eftir búsetu og færa hann nær því að vera sambærilegur um allt land. „Ef frumvarpið verður samþykkt þá þýðir það að þann 1. júlí næstkomandi lækkar raforkureikningurinn strax í hinum dreifðu byggðum. Heimilin munu finna fyrir þessu en kannski ekki síður atvinnustarfsemin. Ég held að ávinningurinn sé einna mestur hjá bændum og fyrir ýmsa atvinnustarfsemi, fyrir gististaði, líka fyrir húsnæði í eigu sveitarfélaga, fyrir skóla til dæmis,“ segir Jóhann Páll. Í núverandi kerfi er kostnaður við dreifingu raforku aðeins jafnaður að hluta, sem hefur leitt til þess að notendur utan þéttbýlis greiða hærra verð fyrir sömu þjónustu. Með breytingunum er stefnt að því að draga verulega úr þeim mun með bæði lagabreytingum og útfærslu í reglugerðum. „Í staðinn fyrir að vera að jafna dreifikostnaðinn á bilinu 50–60 prósent þá förum við upp í 90–100 prósent,“ segir hann. „Þannig að markmiðið er að fulljafna dreifingarkostnað raforku milli þéttbýlis og dreifbýlis og lækka strax orkureikninginn.“ Áhrifin eru mest þar sem raforkunotkun er umfangsmikil og kostnaðurinn vegur þungt í rekstri. Það á við um hefðbundinn landbúnað en einnig vaxandi ferðaþjónustu í dreifbýli þar sem orka er stór þáttur í daglegum rekstri. „Fyrir dæmigert kúabú, þá eru þetta einhverjir tugir þúsunda í hverjum mánuði. Og það þýðir auðvitað betri rekstrarskilyrði landbúnaðar, betri rekstrarskilyrði ferðaþjónustu í dreifbýli,“ segir Jóhann Páll. Hann segir breytingarnar snúa að grundvallarsýn um hvernig eigi að nýta sameiginlegar auðlindir og dreifa ávinningi þeirra. „Við viljum skapa jöfn búsetuskilyrði hérna í landinu. Þetta er mjög stórt byggðamál að tryggja betri rekstrarskilyrði í dreifbýli og í raun ótrúlegt að þetta hafi ekki verið gert fyrr,“ segir Jóhann Páll Jóhannsson.
Orkumál Landbúnaður Ferðaþjónusta Mest lesið Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna Innlent „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Innlent Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Innlent Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Innlent Kynntu þingmálaskrá vetrarins Innlent Starfsmenn í verkfall eftir heimsókn trúarhóps Erlent Klerkastjórnin missir tökin Erlent „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ Innlent Allir þeir látnu í bílum sem flugvélin rann á Erlent Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar Innlent Fleiri fréttir Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu Bein útsending: Niðurstöður PISA-könnunar kynntar „Við erum að búa til samfélag hálfvita“ Grænlensk skipsflauta vakti borgarbúa af værum blundi Kynntu þingmálaskrá vetrarins Ný PISA-könnun: Enn versnar staða íslenskra unglinga Ógnandi, vopnaður hnífi og í annarlegu ástandi Fleiri uppsagnir og óvissa um Borgarlínuna „Þetta er ekki til þess að auka mönnum bjartsýni“ Sendiherrann tekinn á teppið eftir færslu Trumps Kjörsókn jókst meira á landsbyggðinni en í borginni Sóttur til Póllands vegna manndráps á Kársnesi „Myndi einhverri annarri stétt vera boðið upp á svona rugl?“ „Vonandi birtist ekkert meira af myndum sem þessum“ Barnabótapotturinn stendur í stað en ýmis gjöld hækka Klórar sér í kollinum Dulin hækkun rökstudd með styttingu vinnuvikunnar Ríkisráðsfundur og styttist í setningu þings Skera niður Loftslags- og orkusjóð um rúma þrjá milljarða „Það hefur engin þjóð skattlagt sig til velsældar“ „Hvar ætla þau þá að spara?“ Hallalausa núllið eftir gamalli uppskrift Mikið útkall vegna eldamennsku á Álftanesi Rýnt í fjárlög Reykjavík í tíunda sæti yfir loftgæði Lokun á Hellisheiði og í Hvalfjarðargöngunum Fær að setja þessar fasteignir á sölu Kílómetragjaldið hækkar „Ég átti aldrei að lifa þetta af“ Ríkisútvarpið hafi stækkað á kostnað einkarekinna miðla Sjá meira
Aðalmeðferð hafin í Höfðatorgsmáli: Myndskeið sýnir fórnarlambið kastast upp í loft eftir ákeyrslu