„Það er prjónabylting í gangi á Ís­landi“

„Það er prjónabylting í gangi á Íslandi, ekkert smá gaman,“ segir Linda Dröfn Gunnarsdóttir framkvæmdastýra Kvennaathvarfsins. Hún segir þúsundir hafa sótt uppskriftina og séu að prjóna peysuna en auk þess hafi verið skipulagðir fjölda viðburða í kringum verkefnið eins og samprjón, Facebook hópar, fjallganga og gítarpartý ..

„Það er allt í nafni SKJÓL-peysunnar og baráttunnar gegn kynbundnu ofbeldi. Prjónabúðir hafa verið duglegar að taka við sér. Þetta er einmitt það sem við viljum, samstaða í samfélaginu gegn ofbeldi og stuðningur við þolendur sýndur í verki. Við vonum að peysan sjálf eigi eftir að verða táknmynd þessarar samstöðu, þannig að þegar fólk gengur í henni þá er það að senda skilaboð,“ segir Linda Dröfn.

Tinna tekur undir það og segist reglulega fá gæsahúð yfir samstöðunni sem hefur myndast í samfélaginu.

„Maður sér á Facebook að fólk er að deila myndum af hvaða litum það er að velja í sínar peysur, er að spyrja alls kyns ráða og svo margir sem vilja hjálpa. Það er alveg ofboðslega fallegt að sjá allan þennan kærleika og hvatningu hvert í garð annars í prjónaskapnum,“ segir Tinna og að hún hafi heyrt af því að starfsfólk garnverslana sé að hringja hvert í annað til að athuga hvað sé til af garni.,

Samstaða í stað samkeppni

„Svo þar hefur myndast samstaða í stað samkeppni. Í garnverslunum voru þær á tímabili hættar að raða garninu í hilluna því það einfaldlega náðist ekki, kúnnarnir voru snöggir að grípa það,“ segir hún og að hún hafi sömuleiðis heyrt af fjölda skemmtilegra viðburða.

„Ég hef mikið verið spurð um hvort að peysan muni koma í barnastærðum og á ensku, fólk vill augljóslega taka þátt í þessu mikilvæga verkefni sem er algjörlega dásamlegt. Ég veit um nokkra prjónahópa á Norðurlöndunum sem eru að prjóna peysuna svo herferðin hefur náð út fyrir landsteina,“ segir Tinna og að sömuleiðis sé yndislegt að sjá að fólk sem ekki hefur prjónað áður sé spennt að læra. Hún segir tilvalið að grípa tækifærið og læra að prjóna.

„Það er nú tilvalið því það er einmitt það sem vefsíðan mín www.tinyviking.net snýst um, að kenna fólki að prjóna og sauma sín eigin föt og fylgihluti. Ég er að setja í loftið netnámskeið í hvernig maður prjónar peysuna SKJÓL,“ segir hún og að hún sé spennt að sjá allar peysurnar á fólki í sumar.

Selja í margar peysur á dag

Alma Ragnarsdóttir, verslunarstjóri Icewear garn, segir verslunina selja garn í peysuna oft á dag.

„Það hafa komið gusur inn af fólki að versla í peysuna, við erum að spá því að þetta verði „hittari“ sumarsins. Hún fer greinilega gríðarlega vel af stað í sölu og prjónarar eru spenntir að fitja strax uppá,“ segir Alma í samtali við fréttastofu.

Hún segir að venjulega dreifist sala í alls konar uppskriftir en það sé verið að selja í Skjól oft á dag og jafnvel sé sama manneskjan að kaupa í margar peysur.

„Það hefur gripið um sig algjört æði,“ segir hún og að í gær hafi til dæmis komið til þeirra lögreglumaður í prjónakaffi sem hafi verið að fitja upp á peysuna. Hann hafi viljað sýna stuðning með þessum hætti því hann þekkti til starfs Kvennaathvarfsins á sínum vettvangi innan lögreglunnar.

„Svo eru vinkonur og mæðgur að koma og sumar mömmur kaupa jafnvel í þrjár peysur og ætla að prjóna á alla í fjölskyldunni.Það er mikil stemning fyrir þessu.“

Margt í boði í lita- og garnvali

Alma segir að samkvæmt uppskrift sé peysan gefin upp fyrir miðlungs grófleika af garni en að uppgefin garntegund, sem er blásið garn, sé víðast hvar að verða uppseld. Hins vegar sé hægt að velja að prjóna hana úr alls kyns garni og þá sé mikilvægt að huga að prjónfestunni.

„Þetta er peysa sem verður prjónuð í allt sumar, hvort sem fólk velur að nota blásið garn eða hefðbundnara ullarband á borð við lopa eða aðra ull. Þá má alltaf bæta silki-mohair við sem gerir flíkina bæði mýkri og endingarbetri,“ segir Alma

Hvað varðar litina segir hún flesta velja andstæða liti, til dæmis fölgrátt eða ljósbrúnt í grunninn og skærari lit í munstrið. Litir eins og skærbleikur, appelsínugulur, fjólublár og mintugrænn séu mjög vinsælir. Þá séu samt alltaf einhverjir sem velja mildari liti en það er jú galdurinn við prjónið að hver og einn getur komið með sína eigin útfærslu

„Það er svo skemmtilegt við prjónið að þú getur gert þetta svolítið að þínu,“ segir hún.

Alma segir að í Icewear og víða annars staðar sé veittur afsláttur af garni í peysuna og það sé stuðningur garnbúðanna við verkefnið. Peysan sé „garnfrek“ og því geti kostað dálítið að kaupa í hana. 

Sjálf er hún að fara að fitja uppá peysunni um helgina og hlakkar mikið til að fara á Prjónagleðina á Blönduósi og sjá hvort ekki megi sjá einhverja skarta peysunni þar. Konur leggi mikið upp úr því að mæta í sínum flottustu peysum á hátíðina og þetta sé sannarlega vettvangur prjónara til að sýna sig og sjá aðra

„Ég hlakka rosalega til að sjá hvort það verði ekki eitthvað fólk í peysunni. Ég geri fastlega ráð fyrir því. Það verður fyrsti vettvangurinn til að sýna sig fyrir þá sem eru fljótir að fitja upp á og fljótir að prjóna,“ segir hún að lokum.

Hvetja kvenfélagskonur til að prjóna 

Eins og kom fram að ofan er búið að skipuleggja fjölda viðburða í tengslum við vitundarvakninguna. Þorbjörg Skúladóttir, formaður Kvenfélagsins í Kjós, segir konurnar hafa fengið áskorun um að kaupa uppskriftina í fjáröflunarskyni hana hverri konu í félaginu.

„Við erum 35 og við höfðum samband við Kvennaathvarfið, keyptum 35 uppskriftir og deildum þeim á konurnar,“ segir hún og að þær séu rétt svo að byrja að prjóna. Þær hvetji önnur kvenfélög til að gera slíkt hið sama.

Ganga til Skálavíkur í peysunni

Sólveig Sigurðardóttir er vinkona Lindu Drafnar í Kvennaathvarfinu og ákvað að viðburður sem átti fyrst að vera fyrir vinkonuhópinn í Skálavík í Ísafjarðardjúpi ætti að vera stærri, í þágu athvarfsins.

„Hugmyndin er að ganga út í Skálavík. Við gerum það oft einu sinni á, eða svona yfirleitt einu sinni á sumri, svona nokkrar saman, þannig að ég var með þá hugmynd að við myndum bara labba, þeir sem vilja ganga auðvitað, að við bara hittumst og göngum út í Skálavík. En svo auðvitað bara þeir sem treysta sér ekki þar, þeir mæta bara þá.“

Gangan sé um einn og hálfur tími og í Skálavík verði grill og þar geti allir tekið þátt í samverustund sem vilja.

„Mér finnst það líka vera svona partur af þessu, að bara vera með samveru og fólk þurfi ekkert endilega að leggja út peninga en auðvitað er ég að hvetja til þess að styrkja athvarfið með því að kaupa uppskriftina og taka þátt“

„En bara hugmyndin er bara að koma bara með pylsur á grillið og að allir séu bara þarna í samveru og sýni samstöðu gegn ofbeldi.“

Um 150 manns hafa meldað sig á viðburðinn og fleiri velkomnir að sögn Sólveigar. Hún segir mikla stemningu í bænum fyrir peysunni.

„Ég fór í garnbúðina hérna, Klæðakot, en hún er að bjóða 30 prósenta afslátt hérna á Ísafirði af garninu í peysuna og ég ætlaði að kaupa í viðbót og hún sagði bara: „Það er bara eins og sprengja svona, það er bara allt búið í búðinni og ég er bara að bíða eftir meira garni.“ Það eru allir að prjóna.“

Vilja styðja Kvennaathvarfið

Sólveig telur þessa samstöðu tengjast bæði prjónaskapnum og málefninu.

„Prjónaáhuginn er náttúrulega mikill bara, það hefur aukist mikið að fólk sé að prjóna. En ég held að það sé líka athvarfið. Auðvitað að við séum að sýna samstöðu og mér finnst þetta,

„Mér fannst svo fallegt líka þessi, þetta nafn á peysunni, Skjól, að veita skjól og þess vegna kom líka nafnið bara já, heyrðu, Skjól í Skálavík. Við höfum það þar og Skálavík er svona einhvern veginn svona skjól líka, skjólið okkar.“

Hún segir afar fallegt í Skálavík á þessum árstíma og er spennt að taka á móti fólki í peysunni í ágúst. Sjálf er hún byrjuð á peysunni í bláum og bleikum lit.

„Ég er nefnilega dálítið bleik og hugsaði að ég ætlaði að gera bláa núna og keypti svo gult í rendurnar. Svo segir dóttir mín við mig: „Mamma, ert þú að gera svona Grindavíkurpeysu?“ segir hún hlæjandi og hún hafi þá ákveðið að skipta og línurnar í peysunni séu bleikar núna.

„Þannig að ég hætti við og nú er ég með tvo bleika í rendurnar, ljósbleikan og dökkbleikan, og var ánægðari með það.“