Rufu hljóðmúrinn í fyrsta sinn en mæla hávaðann seinna Samúel Karl Ólason skrifar 10. júní 2026 11:10 X-59 á flugi yfir Kaliforníu fyrr á árinu. NASA/Carla Thomas Verkfræðingum, vísindamönnum og flugmönnum Geimvísindastofnunar Bandaríkjanna (NASA) tókst í síðustu viku að fljúga flugvél hraðar en hljóðið ferðast. Næst á að fljúga tilraunaþotunni X-59 enn hraðar og síðan á að staðfesta að það geri flugvélin án hinna hefðbundnu láta sem fylgja því að rjúfa hljóðmúrinn. Þotunni var flogið á um það bil 1,1-földum hljóðhraða, eða um 1.147 kílómetrum á klukkustund. Þegar flugvélum er flogið hraðar en hljóðið skapa þær einskonar höggbylgjur sem mynda hinar auðþekkjanlegu drunur sem fylgja slíkum hraða. Þessi tiltekna flugvél, X-59, er þó hönnuð til að dreifa úr þessum höggbylgjum og er markmiðið að hún skapi mun minni læti en aðrar flugvélar. Innan NASA er vonast til þess að lætin sem fylgja flugi X-59 séu sambærileg dunkinum sem fylgir því að skella bílhurð. Sjá einnig: Reyna að rjúfa hljóðmúrinn án láta Í tilraunafluginu á föstudaginn var X-59 í fylgd annarrar þotu sem var einnig að fljúga hraðar en hljóðhraði og var því ekki hægt að sannreyna hvort hávaðinn hefði verið mikill eða ekki, vegna hávaðans frá hinni þotunni, sem var af gerðinni F-15. Jared Isaacman, yfirmaður NASA, segir í yfirlýsingu á vef stofnunarinnar að X-59 hafi verið flogið sextán sinnum á síðustu þremur mánuðum og á næstu dögum standi til að fljúga henni á 1,4-földum hljóðhraða, um 1.488 kílómetrar á klukkustund. Þá verður henni einnig fylgt af annarri þotu en ekki liggur fyrir nákvæmlega hvenær til stendur að gera nánari greiningu á látunum frá X-59. Flugvélin var þróuð af sérfræðingum NASA og Lockheed Martin og er burðarliðurinn í svokölluðu Quesst-verkefni stofnunarinnar. Því verkefni er ætlað að þróa leiðir til að fljúga hraðar en á hljóðhraða án þess að því fylgi drunur og gífurleg læti. Reynist það svo að X-59 geti flogið hraðar en hljóð án tilheyrandi láta, stendur til að fljúga flugvélinni yfir byggðir í Bandaríkjunum og safna gögnum um upplifun fólks af því. Með þessu verkefni er vonast til þess að hægt verði að þróa hljóðfráar en hljóðlátar farþegaþotur í framtíðinni. Flug Vísindi Bandaríkin Mest lesið Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir Innlent Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Innlent „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Innlent Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Erlent Ekið á fimm ára barn á hjóli Innlent Vilja formlega afsökun frá Selenskí Erlent Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Innlent Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Erlent Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Erlent Tilkynnt um tvær líkamsárásir Innlent Fleiri fréttir Spurði Xi hvort hann vildi kaupa bandarísk vopn Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Vilja formlega afsökun frá Selenskí Trump vill fleiri bensínháka á göturnar Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Aðeins samningaviðræður geti leyst deiluna Forseti Serbíu segir af sér í skugga mótmæla Tvö lík fundin eftir að snjóðflóð lenti á búðum Yfirgefa heimili sín og flykkjast í neyðarskýlin Meintu hryðjuverkamennirnir lengi undir eftirliti Fimm handteknir og grunaðir um skipulagningu hryðjuverks Vill gera á Vesturbakkanum það sem gert var á Gasa Þúsundir tálma göngu Óraníureglunnar Hátt í þrjátíu drepnir í tveimur skotárásum Heimili rýmd nærri herflugstöð Skrúðgangan aftur leyfð þrjátíu árum eftir hryllinginn Rafflugvélin jafnar stærð innanlandsvéla Icelandair „Ég hafna samningi þeirra“ Nýr sendiherra er Búi og kannast ekki við „þjóðarmorð á hvítum“ Allt ætlaði um koll að keyra þegar grímuskylda var afnumin Gríðarlegur fjöldi fagnaði páfanum Sex látnir eftir að íbúðarbygging hrundi Stofna „samskiptarás“ til að meðhöndla gervigreind Sex ára stúlka setti heimsmet Hafi hafnað tillögu Írana um opnum Hormússunds Baráttan harðnar í Texas: Dæla milljónum í baráttuna um öldungadeildina Sýnir Xi lýðræðisdjásn Bandaríkjanna Reyna að banna arabíska stjórnmálaflokka Þriggja turna þras í furstadæmunum Sjá meira
Þotunni var flogið á um það bil 1,1-földum hljóðhraða, eða um 1.147 kílómetrum á klukkustund. Þegar flugvélum er flogið hraðar en hljóðið skapa þær einskonar höggbylgjur sem mynda hinar auðþekkjanlegu drunur sem fylgja slíkum hraða. Þessi tiltekna flugvél, X-59, er þó hönnuð til að dreifa úr þessum höggbylgjum og er markmiðið að hún skapi mun minni læti en aðrar flugvélar. Innan NASA er vonast til þess að lætin sem fylgja flugi X-59 séu sambærileg dunkinum sem fylgir því að skella bílhurð. Sjá einnig: Reyna að rjúfa hljóðmúrinn án láta Í tilraunafluginu á föstudaginn var X-59 í fylgd annarrar þotu sem var einnig að fljúga hraðar en hljóðhraði og var því ekki hægt að sannreyna hvort hávaðinn hefði verið mikill eða ekki, vegna hávaðans frá hinni þotunni, sem var af gerðinni F-15. Jared Isaacman, yfirmaður NASA, segir í yfirlýsingu á vef stofnunarinnar að X-59 hafi verið flogið sextán sinnum á síðustu þremur mánuðum og á næstu dögum standi til að fljúga henni á 1,4-földum hljóðhraða, um 1.488 kílómetrar á klukkustund. Þá verður henni einnig fylgt af annarri þotu en ekki liggur fyrir nákvæmlega hvenær til stendur að gera nánari greiningu á látunum frá X-59. Flugvélin var þróuð af sérfræðingum NASA og Lockheed Martin og er burðarliðurinn í svokölluðu Quesst-verkefni stofnunarinnar. Því verkefni er ætlað að þróa leiðir til að fljúga hraðar en á hljóðhraða án þess að því fylgi drunur og gífurleg læti. Reynist það svo að X-59 geti flogið hraðar en hljóð án tilheyrandi láta, stendur til að fljúga flugvélinni yfir byggðir í Bandaríkjunum og safna gögnum um upplifun fólks af því. Með þessu verkefni er vonast til þess að hægt verði að þróa hljóðfráar en hljóðlátar farþegaþotur í framtíðinni.
Flug Vísindi Bandaríkin Mest lesið Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir Innlent Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Innlent „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Innlent Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Erlent Ekið á fimm ára barn á hjóli Innlent Vilja formlega afsökun frá Selenskí Erlent Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Innlent Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Erlent Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Erlent Tilkynnt um tvær líkamsárásir Innlent Fleiri fréttir Spurði Xi hvort hann vildi kaupa bandarísk vopn Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Vilja formlega afsökun frá Selenskí Trump vill fleiri bensínháka á göturnar Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Aðeins samningaviðræður geti leyst deiluna Forseti Serbíu segir af sér í skugga mótmæla Tvö lík fundin eftir að snjóðflóð lenti á búðum Yfirgefa heimili sín og flykkjast í neyðarskýlin Meintu hryðjuverkamennirnir lengi undir eftirliti Fimm handteknir og grunaðir um skipulagningu hryðjuverks Vill gera á Vesturbakkanum það sem gert var á Gasa Þúsundir tálma göngu Óraníureglunnar Hátt í þrjátíu drepnir í tveimur skotárásum Heimili rýmd nærri herflugstöð Skrúðgangan aftur leyfð þrjátíu árum eftir hryllinginn Rafflugvélin jafnar stærð innanlandsvéla Icelandair „Ég hafna samningi þeirra“ Nýr sendiherra er Búi og kannast ekki við „þjóðarmorð á hvítum“ Allt ætlaði um koll að keyra þegar grímuskylda var afnumin Gríðarlegur fjöldi fagnaði páfanum Sex látnir eftir að íbúðarbygging hrundi Stofna „samskiptarás“ til að meðhöndla gervigreind Sex ára stúlka setti heimsmet Hafi hafnað tillögu Írana um opnum Hormússunds Baráttan harðnar í Texas: Dæla milljónum í baráttuna um öldungadeildina Sýnir Xi lýðræðisdjásn Bandaríkjanna Reyna að banna arabíska stjórnmálaflokka Þriggja turna þras í furstadæmunum Sjá meira