Erlent

Dregur um­deildar skýrslur um Havana-heilkennið til baka

Samúel Karl Ólason skrifar
Tulsi Gabbard er að láta af störfum sem yfirmaður allra leyniþjónusta Bandaríkjanna.
Tulsi Gabbard er að láta af störfum sem yfirmaður allra leyniþjónusta Bandaríkjanna. EPA/WILL OLIVER

Tvær umdeildar skýrslur um hið svokallaða Havana-heilkenni hafa verið dregnar til baka. Tulsi Gabbard, fráfarandi yfirmaður leyniþjónusta Bandaríkjanna, segir skýrslurnar ekki hafa staðist greiningarstaðla en þar var því haldið fram að hin dularfullu áratugsgömlu veikindi tengdust ekki aðgerðum eða árásum óvina.

Í minnisblaði sem Gabbard sendi út í gær segir að höfundar skýrslnanna tveggja, sem eru frá mars 2023 og janúar 2025, hafi hunsað vísbendingar og sönnunargögn sem hefðu farið gegn niðurstöðum þeirra. Stuðst hefði verið við takmarkaðar upplýsingar og gallaða heilsurannsókn.

Þá segir að frekari rannsóknir á heilkenninu og hvað hafi valdið því muni fylgja strangari reglum og innihalda fleiri sjónarmið.

Þingmaðurinn Rick Crawford deildi minnisblaði Gabbard í gær. Hann segir að áðurnefndar skýrslur hafi verið gerðar til að koma höggi á fólk sem telur sig hafa fengið Havana-heilkennið.

Hann er formaður nefndar fulltrúadeildarinnar um leyniþjónustumál og hefur áður haldið því fram að Havana-heilkennið sé raunverulegt og að óvinveittir aðilar hafi valdið því.

Havana-heilkennið vísar til veikinda og óútskýrðra heilbrigðisvandamála sem bandarískir og kanadískir embættismenn og erindrekar hafa kvartað yfir á undanförnum árum. Heyrnartap, ógleði, svimi og miklir höfuðverkir eru meðal þess sem fólk hefur fundið fyrir en fyrstu tilfellin greindust í sendiráði Bandaríkjanna í Havana á Kúbu, seint árið 2016.

Í frétt Wall Street Journal segir að síðan þá hafi rúmlega fimmtán hundruð opinberir starfsmenn tilkynnti veikindi í takt við Havana-heilkennið. Tilfelli hafa verið tilkynnt í Kína, Rússlandi, Póllandi, Serbíu, Indlandi, Kólumbíu og í Frakklandi.

Mikil veikindi og víða

Í einhverjum tilfellum hafa fylgikvillar þessara veikinda verið mjög miklir, svo miklir að fólk hefur þurft að setjast í helgan stein og getur ekki átt hefðbundið líf án aðstoðar. Árið 2024 bendluðu blaðamenn nokkurra miðla leynilega sveit rússneskra njósnara við heilkennið.

Sjá einnig: Bendla umdeilda rússneska sveit við Havana-heilkennið

Sú sveit kallaðist Unit 29155. Blaðamenn 60 Mínútna og rússneska útlagamiðilsins Insider komu höndum yfir gögn sem þeir segja að hafi bent til þess að meðlimir sveitarinnar hafi gert tilraunir með vopn sem átti að geta valdið veikindum með því að senda út örbylgjur.

Sjá einnig: Ný sveit njósnara leiðir skuggastríð Rússa

Í byrjun þessa árs bárust fréttir af því að innan varnarmálaráðuneytis Bandaríkjanna hefðu í rúmt ár staðið yfir tilraunir á tæki sem gæti hafa verið notað til að framkalla Havana-heilkennið. Bandarískir njósnarar voru sagðir hafa varið fúlgum fjár í tækið.

Yfirvöld í Bandaríkjunum hafa aldrei staðfest að vopni hafi verið beitt gegn þessu fólki. Því hefur verið haldið fram að Havana-heilkennið sé einhvers konar fjöldamóðursýki en formleg niðurstaða rannsóknar innan leyniþjónustusamfélags Bandaríkjanna er að engar útskýringar hafi fundist á heilkenninu.

Í skýrslu sem unnin var vegna rannsóknarinnar kom fram að ein möguleg útskýring á þessum veikindum væru örbylgjur. Fólk sem talið er mögulega þjást af Havana-heilkenninu hefur lýst því hvernig það hafi fundið fyrir einhvers konar höggi og að það hafi misst heyrnina, eins og sprengja hafi sprungið nærri því. Í kjölfarið hafi fylgt sterkur höfuðverkur.

Norskur vísindamaður sem sagður er hafa gert tilraunir á sjálfum sér með þessu vopni mun nú í kjölfarið glíma sjálfur við hin dularfullu veikindi. Hann hafði það markmið að sanna að hið meinta vopn væri skaðlaust.

Sjá einnig: Veiktist er hann reyndi að afsanna Havana-heilkennið

Marc Polymeropoulos, fyrrverandi starfsmaður Leyniþjónustu Bandaríkjanna (CIA) er einn þeirra sem segjast hafa þjáðst af Havana-heilkenninu. Hann hefur kallað eftir því að skýrslurnar tvær verði felldar úr gildi og hefur þakkað Gabbard fyrir að hafa gert það.




Fleiri fréttir

Sjá meira


×