Segir upp­töku evrunnar geta leitt til aukins at­vinnu­leysis

Jón Helgi Egilsson, doktor í hagfræði og fyrrverandi formaður bankastjórnar Seðlabanka Íslands, ræddi evrumálin við Kristján Kristjánsson í Sprengisandi í morgun. 

Hann segir evruna gjaldmiðlakerfi sem gangi út á fastgengi en að hagsveiflur íslenska efnahagskerfisins séu þess eðlis að evran henti illa. Fastgengi evrunnar geti komið niður á efnahagslegum vexti þar sem samkeppnishæfni atvinnulífsins sé ekki hámörkuð sem geti aukið atvinnuleysi. 

Hann segir mannauðinn eitt það verðmætasta sem ríki eiga og að yfir lengra tímabil hafi atvinnuleysi á Íslandi verið tiltölulega lágt. Hann segir atvinnuleysi afar dýrt og bitni helst á ungu fólki. Ekki bara dvíni hæfni og andleg heilsa fólks, heldur er hætta á að það flytji úr landi. Hann segir fordæmi fyrir þessu vera í Evrópulöndum, svo sem Spáni og Grikklandi, þar sem ungt fólk hafi flust úr landi í leit að betri atvinnutækifærum vegna mikils atvinnuleysis. Þannig missi ríki reynslu, þekkingu og framtíðarskattgreiðendur. 

Í spilaranum má hlusta á viðtalið í heild sinni:

Hann telur mikilvægt að rækta og styrkja atvinnu- og búseturétt fjórfrelsisins á Schengen-svæðinu, að fólk hafi frelsi til þess að flytja erlendis til að vinna, en verra sé það þegar fólk neyðist til þess. Mestu máli skipti fyrir Ísland að vera með samkeppnishæfan efnahag og segir fastgengi evrunnar óumdeilanlega ekki vera bestu leiðina til að hámarka samkeppnishæfni. 

Hann segir flestum vera umhugað um háa vexti hérlendis og segir það vissulega satt að vextir á Íslandi séu hærri að jafnaði en annars staðar í Evrópu en þó sé það bara hálfur sannleikur. Mikilvægt sé að horfa á vextina í samhengi hárrar verðbólgu. Há verðbólga hérlendis hækki ekki einungis vexti heldur hækki hún einnig laun landsmanna sem hækki hraðar en annars staðar í Evrópu og sömuleiðis eignarverð húsnæðis sem er fjármagnað með lánum með hærri vöxtum.