Ekki um „týndar skýrslur“ að ræða Sigurgeir Þorkelsson skrifar 23. júlí 2026 17:40 Gissur Kolbeinsson er sviðsstjóri vettvangseftirlits hjá MAST. Matvælastofnun (MAST) telur nauðsynlegt að bregðast við og koma á framfæri skýringum vegna meintra annmarka á skráningu eftirlitsgagna vegna hvalveiða. Vísir birti fyrr í dag frétt upp úr yfirlýsingu Hvalavina, samtaka sem berjast gegn hvalveiðum. Útskýrt er í skriflegri yfirlýsingu að ekki sé hægt að hafa eftirlitsmann á vegum MAST um borð í hvalveiðiskipum þegar hver einn og einasti hvalur er veiddur. Eftirlit með hvalveiðum fari þegar út fyrir það sem tíðkast annars staðar þar sem leitast er við að tryggja dýravelferð. „Það er rétt að undirstrika að þekja þessa eftirlits er mjög há og í raun mun hærri en almennt gengur og gerist í öðru dýravelferðareftirliti einmitt á grundvelli áhættumats stofnunarinnar,“ segir Gissur Kolbeinsson, sviðsstjóri vettvangseftirlits hjá MAST, í skriflegri yfirlýsingu. Tekið er fram að mikilvægt sé að halda því til haga að eftirlit með velferð dýra við aflífun langreyða sé áhættumiðað eins og allt annað eftirlit hjá MAST samkvæmt ákvæðum laga um velferð dýra. „Áhættumiðað eftirlit tryggir að eftirliti sé forgangsraðað þar sem þörf er á því vegna áhættu,“ segir Gissur til frekari útskýringar. „Eðli málsins samkvæmt verða því ekki til skýrslur fyrir aflífun fyrir öll veidd dýr einfaldlega vegna þess að ekki hefur verið eftirlitsmaður um borð í öllum veiddum langreyðum á yfirstandandi veiðitímabili. Því er ekki um „týndar skýrslur“ að ræða.“ Hver einasta langreyður sé skrásett Þótt eftirlitsmaður sé ekki alltaf um borð þegar dýrið er veitt er eftirlitsmaður frá MAST til staðar í hvert skipti sem hræi veidds dýrs er landað. Vísað er á bug að skráningu veiddra hvala sé áfátt. „Haft er eftirlit við löndun allra veiddra dýra í verkunarstöð,“ segir Gissur. Eftirlitið sé í höndum dýralækna MAST en snúi fyrst og fremst að matvælaöryggi og hollustuháttum. Þannig sé „rekjanleiki allra veiddra hvala að fullu tryggður með skráningum á raðnúmerum veiddra langreyða.“ MAST geti ekki krafist upplýsinga um kálffullar kvígur Hvalavinir settu fram gagnrýni á að ekki færi fram sérstök skráning á því hvort að kvenlangreyðar væru kálffullar. Gissur bendir á að MAST geti ekki farið fram á það við veiðileyfishafa að slíkt sé skráð; slík krafa þyrfti að eiga sér stoð í reglugerð um veiðar á langreyðum (895/2023). Þess sé hins vegar krafist af veiðileyfishafa í reglugerð um hvalveiðar (163/1973) – en þar sé MAST ekki eftirlitsaðili og því sé ekki hægt að setja sökina á stofnunina. „… eftirlit með þeirri reglugerð er ekki í höndum Matvælastofnunar. Stofnunin hefur því hvorki hlutverk né getur gert kröfur um söfnun þessara upplýsinga samkvæmt gildandi reglum.“ Hvalveiðar Matvælastofnun Hvalir Dýr Mest lesið Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir Innlent Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Innlent „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Innlent Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Erlent Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Erlent Ekið á fimm ára barn á hjóli Innlent Vilja formlega afsökun frá Selenskí Erlent Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Innlent Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Erlent Tilkynnt um tvær líkamsárásir Innlent Fleiri fréttir Ekið á fimm ára barn á hjóli Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Skil næstu lægðar nálgast Tilkynnt um tvær líkamsárásir Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Góðkunningi lögreglunnar grunaður um líkamsárás Stutt geti verið í kosningar Boðar fyrstu lögin og reglurnar gagnvart gervigreind Eldur á Hellu Slökkvilið kallað út í Hafnarfjörð Segir merkilegt að einkaskilaboð séu rædd á Alþingi Beitti úðavopni á vegfarendur Sextán ára unglingar sóttir í bæinn eftir afskipti lögreglu Svara verði í hvaða umboði skilaboðin voru send Maður á sextugsaldri með áverka á höfði eftir árás ungmenna Verður gervigreindin mennskari eða fólk eins og gervigreind? Efnahagsmálin, SÁÁ og skítapotturinn á Sprengisandi Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Tómas kominn aftur til starfa Siðferðislegir hugleysingjar neiti að semja um frið Þyrlan lenti við Hörpu Daði spreytir sig í Gettu betur Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Umdæmin mishrifin af fækkun embætta Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Buxnalaus Lalli olli glundroða Þyrlan sótti slasaðan knapa Sjá meira
Útskýrt er í skriflegri yfirlýsingu að ekki sé hægt að hafa eftirlitsmann á vegum MAST um borð í hvalveiðiskipum þegar hver einn og einasti hvalur er veiddur. Eftirlit með hvalveiðum fari þegar út fyrir það sem tíðkast annars staðar þar sem leitast er við að tryggja dýravelferð. „Það er rétt að undirstrika að þekja þessa eftirlits er mjög há og í raun mun hærri en almennt gengur og gerist í öðru dýravelferðareftirliti einmitt á grundvelli áhættumats stofnunarinnar,“ segir Gissur Kolbeinsson, sviðsstjóri vettvangseftirlits hjá MAST, í skriflegri yfirlýsingu. Tekið er fram að mikilvægt sé að halda því til haga að eftirlit með velferð dýra við aflífun langreyða sé áhættumiðað eins og allt annað eftirlit hjá MAST samkvæmt ákvæðum laga um velferð dýra. „Áhættumiðað eftirlit tryggir að eftirliti sé forgangsraðað þar sem þörf er á því vegna áhættu,“ segir Gissur til frekari útskýringar. „Eðli málsins samkvæmt verða því ekki til skýrslur fyrir aflífun fyrir öll veidd dýr einfaldlega vegna þess að ekki hefur verið eftirlitsmaður um borð í öllum veiddum langreyðum á yfirstandandi veiðitímabili. Því er ekki um „týndar skýrslur“ að ræða.“ Hver einasta langreyður sé skrásett Þótt eftirlitsmaður sé ekki alltaf um borð þegar dýrið er veitt er eftirlitsmaður frá MAST til staðar í hvert skipti sem hræi veidds dýrs er landað. Vísað er á bug að skráningu veiddra hvala sé áfátt. „Haft er eftirlit við löndun allra veiddra dýra í verkunarstöð,“ segir Gissur. Eftirlitið sé í höndum dýralækna MAST en snúi fyrst og fremst að matvælaöryggi og hollustuháttum. Þannig sé „rekjanleiki allra veiddra hvala að fullu tryggður með skráningum á raðnúmerum veiddra langreyða.“ MAST geti ekki krafist upplýsinga um kálffullar kvígur Hvalavinir settu fram gagnrýni á að ekki færi fram sérstök skráning á því hvort að kvenlangreyðar væru kálffullar. Gissur bendir á að MAST geti ekki farið fram á það við veiðileyfishafa að slíkt sé skráð; slík krafa þyrfti að eiga sér stoð í reglugerð um veiðar á langreyðum (895/2023). Þess sé hins vegar krafist af veiðileyfishafa í reglugerð um hvalveiðar (163/1973) – en þar sé MAST ekki eftirlitsaðili og því sé ekki hægt að setja sökina á stofnunina. „… eftirlit með þeirri reglugerð er ekki í höndum Matvælastofnunar. Stofnunin hefur því hvorki hlutverk né getur gert kröfur um söfnun þessara upplýsinga samkvæmt gildandi reglum.“
Hvalveiðar Matvælastofnun Hvalir Dýr Mest lesið Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir Innlent Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Innlent „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Innlent Sjö sakaðir um að nauðga samnemanda klukkustundum saman Erlent Segist hafa gefist upp á stjórnarmyndun í Svíþjóð Erlent Ekið á fimm ára barn á hjóli Innlent Vilja formlega afsökun frá Selenskí Erlent Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Innlent Rannsaka möguleg tengsl Íran við meinta hryðjuverkamenn Erlent Tilkynnt um tvær líkamsárásir Innlent Fleiri fréttir Ekið á fimm ára barn á hjóli Mannasaur og hanskar um allar koppagrundir „Aðgerðaleysið og getuleysið er algjört hjá stjórnvöldum“ Farþegi handtekinn í Hollandi vegna skemmdarverka Skil næstu lægðar nálgast Tilkynnt um tvær líkamsárásir Bregðast við skipulögðum árásum og hótunum Góðkunningi lögreglunnar grunaður um líkamsárás Stutt geti verið í kosningar Boðar fyrstu lögin og reglurnar gagnvart gervigreind Eldur á Hellu Slökkvilið kallað út í Hafnarfjörð Segir merkilegt að einkaskilaboð séu rædd á Alþingi Beitti úðavopni á vegfarendur Sextán ára unglingar sóttir í bæinn eftir afskipti lögreglu Svara verði í hvaða umboði skilaboðin voru send Maður á sextugsaldri með áverka á höfði eftir árás ungmenna Verður gervigreindin mennskari eða fólk eins og gervigreind? Efnahagsmálin, SÁÁ og skítapotturinn á Sprengisandi Skemmtistað lokað í miðborginni vegna fjölda ungmenna Söfnuðu 32 milljónum fyrir langveik börn Tómas kominn aftur til starfa Siðferðislegir hugleysingjar neiti að semja um frið Þyrlan lenti við Hörpu Daði spreytir sig í Gettu betur Ráðherra hafi hrakið hana úr starfi: „Ég mun aldrei gleyma svipnum á Ragnari“ Umdæmin mishrifin af fækkun embætta Tugir mættir til þess að mótmæla ríkisstjórninni Buxnalaus Lalli olli glundroða Þyrlan sótti slasaðan knapa Sjá meira