Vilja öll greiða atkvæði um að kljúfa sig frá Bretlandi Oddur Ævar Gunnarsson skrifar 13. september 2026 09:51 Andy Burnham gæti orðið síðasti forsætisráðherra sameinaðs Bretlands ef marka má orð skoska forsætisráðherrans John Swinney. Leon Neal/AP Leiðtogar Skotlands, Wales og Norður-Írlands ætla að funda á mánudag og skrifa undir sameiginlega viljayfirlýsingu þar sem þeir munu krefjast þess að haldnar verði þjóðaratkvæðagreiðslur um að þau kljúfi sig frá Bretlandi. Wales og Skotland verði sjálfstæð ríki en Norður-Írland hluti af Írlandi. Telegraph greinir frá þessu en miðillinn segir leiðtoga landanna þriggja ætla að hittast á sögulegum fundi í Cardiff á morgun, mánudag. Nú séu í fyrsta sinn við völd flokkar í öllum þremur löndunum sem styðji sjálfstæði, Plaid Cymru í Wales, Skoski þjóðarflokkurinn í Skotlandi og Sinn Fein í Norður-Írlandi. Fram kemur að Andy Burnham forsætisráðherra Bretlands hafi sagt í umræðum á breska þinginu að hann myndi ekki standa í vegi fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði Skotlands ef skýr meirihlutavilji væri fyrir hendi um eina slíka. Skotar héldu síðast þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði árið 2014 þar sem 55,3 prósent sögðu nei en 44,7 prósent já. John Swinney leiðtogi Skoska þjóðarflokksins og forsætisráðherra Skotlands segir að Burnham gæti þurft að sætta sig við þá staðreynd innan tíðar að hann verði síðasti forsætisráðherra sameinaðs Bretlands. Allir þrír ráðherrarnir, hann auk Rhun ap lowerth forsætisráðherra Wales og Michelle O'Neil forsætisráðherra Norður-Írlands séu sammála um að óbreytt staða sé ekki sjálfbær. „Í fyrsta sinn í sögunni eru Skotland, Wales og Norður-Írland undir forystu forsætisráðherra sem eru fylgjandi sjálfstæði. Það gæti ekki verið skýrara merki um að óbreytt ástand sé ekki sjálfbært, og að Westminster verði að búa sig undir framtíð eftir Bretland.“ Telegraph segir að ráðherrarnir muni funda saman auk leiðtoga stjórnarandstöðunnar í Norður-Írlandi. Þeir muni undirrita samkomulag sem muni varða fjóra málaflokka, efnahagsmál, orkumál, Evrópumál og alþjóðamál og sameiginlegan sjálfsákvörðunarrétt. Allir þrír flokkarnir muni undirrita viljayfirlýsingu þess efnis að þjóðir þeirra eigi að vera í ESB, Skotland og Wales sem nýir meðlimir og Norður-Írland sem hluti af Írlandi. Miðillinn segir að með samkomulaginu vonist ráðamenn í Wales til þess að fá til sín frekari völd í skattamálum. Þá hefur Telegraph eftir heimildarmanni í Sinn Fein að flokkurinn telji líklegt að sameinað Írland geti orðið möguleiki von bráðar. Donald Trump Bandaríkjaforseti sagði í gær í heimsókn sinni í Írlandi að hann styddi hugmyndina. Telegraph segir hinsvegar að Andy Burnham forsætisráðherra Bretlands hafi sent John Swinney forsætisráðherra Skotlands bréf á fimmtudag þar sem hann hafi tjáð honum að skosk þjóðaratkvæðagreiðsla væri ekki í boði fyrir næstu þingkosningar í Bretlandi, sem haldnar verða árið 2029. Ekki sé skýr meirihluti fyrir tillögunni í Skotlandi né heldur ljóst að skýr meirihluti í Norður-Írlandi vilji kljúfa sig frá Bretlandi. Bretland Skotland Wales Norður-Írland Mest lesið Syrgja starfsmann sem lést í slysi Innlent Maðurinn sem lést var Íslendingur Innlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent „Ég elska Obbu“ Innlent Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Biður Jón afsökunar Innlent Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Innlent „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Innlent Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Erlent Flúði táragas lögreglu í Nice Innlent Fleiri fréttir Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Hófu aftur árásir á olíuvinnslur í Rússlandi Eldur í ráðuneyti og banka í óeirðum í Tirana Tuttugu og sjö nemendur látnir eftir að þak skóla hrundi „Þessi ákvörðun mun kosta mörg mannslíf“ Sjá meira
Telegraph greinir frá þessu en miðillinn segir leiðtoga landanna þriggja ætla að hittast á sögulegum fundi í Cardiff á morgun, mánudag. Nú séu í fyrsta sinn við völd flokkar í öllum þremur löndunum sem styðji sjálfstæði, Plaid Cymru í Wales, Skoski þjóðarflokkurinn í Skotlandi og Sinn Fein í Norður-Írlandi. Fram kemur að Andy Burnham forsætisráðherra Bretlands hafi sagt í umræðum á breska þinginu að hann myndi ekki standa í vegi fyrir annarri þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði Skotlands ef skýr meirihlutavilji væri fyrir hendi um eina slíka. Skotar héldu síðast þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði árið 2014 þar sem 55,3 prósent sögðu nei en 44,7 prósent já. John Swinney leiðtogi Skoska þjóðarflokksins og forsætisráðherra Skotlands segir að Burnham gæti þurft að sætta sig við þá staðreynd innan tíðar að hann verði síðasti forsætisráðherra sameinaðs Bretlands. Allir þrír ráðherrarnir, hann auk Rhun ap lowerth forsætisráðherra Wales og Michelle O'Neil forsætisráðherra Norður-Írlands séu sammála um að óbreytt staða sé ekki sjálfbær. „Í fyrsta sinn í sögunni eru Skotland, Wales og Norður-Írland undir forystu forsætisráðherra sem eru fylgjandi sjálfstæði. Það gæti ekki verið skýrara merki um að óbreytt ástand sé ekki sjálfbært, og að Westminster verði að búa sig undir framtíð eftir Bretland.“ Telegraph segir að ráðherrarnir muni funda saman auk leiðtoga stjórnarandstöðunnar í Norður-Írlandi. Þeir muni undirrita samkomulag sem muni varða fjóra málaflokka, efnahagsmál, orkumál, Evrópumál og alþjóðamál og sameiginlegan sjálfsákvörðunarrétt. Allir þrír flokkarnir muni undirrita viljayfirlýsingu þess efnis að þjóðir þeirra eigi að vera í ESB, Skotland og Wales sem nýir meðlimir og Norður-Írland sem hluti af Írlandi. Miðillinn segir að með samkomulaginu vonist ráðamenn í Wales til þess að fá til sín frekari völd í skattamálum. Þá hefur Telegraph eftir heimildarmanni í Sinn Fein að flokkurinn telji líklegt að sameinað Írland geti orðið möguleiki von bráðar. Donald Trump Bandaríkjaforseti sagði í gær í heimsókn sinni í Írlandi að hann styddi hugmyndina. Telegraph segir hinsvegar að Andy Burnham forsætisráðherra Bretlands hafi sent John Swinney forsætisráðherra Skotlands bréf á fimmtudag þar sem hann hafi tjáð honum að skosk þjóðaratkvæðagreiðsla væri ekki í boði fyrir næstu þingkosningar í Bretlandi, sem haldnar verða árið 2029. Ekki sé skýr meirihluti fyrir tillögunni í Skotlandi né heldur ljóst að skýr meirihluti í Norður-Írlandi vilji kljúfa sig frá Bretlandi.
Bretland Skotland Wales Norður-Írland Mest lesið Syrgja starfsmann sem lést í slysi Innlent Maðurinn sem lést var Íslendingur Innlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent „Ég elska Obbu“ Innlent Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Biður Jón afsökunar Innlent Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Innlent „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Innlent Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Erlent Flúði táragas lögreglu í Nice Innlent Fleiri fréttir Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Hófu aftur árásir á olíuvinnslur í Rússlandi Eldur í ráðuneyti og banka í óeirðum í Tirana Tuttugu og sjö nemendur látnir eftir að þak skóla hrundi „Þessi ákvörðun mun kosta mörg mannslíf“ Sjá meira