Aðskilnaður ríkis og Spaugstofu Ragnar Hansson skrifar 7. apríl 2016 10:10 Hver man ekki eftir því þegar Ríkissjónvarpið rauf loks 20 ára stjórnartíð Spaugstofunnar eftir hávær mótmæli þjóðarinnar: „Ekki okkar Spaugstofa! Vanhæf Spaugstofa!“ Ég man að hafa setið heima eins og einhver bitur faðir fallins forsætisráðherra og tautaði með mér að þessi háværi minnihluti væri „ekki þjóðin“. Ekki það að ég sæti límdur við skjáinn á laugardagskvöldum að fylgjast með þessu ríkisrekna gríni, en ég þóttist þó vita að það væri eftirspurn eftir því. Því hlakkaði í mér þegar Spaugstofan var gripin glóðvolg af einkarekinni sjónvarpsstöð eftir að hafa verið kastað út á hinn opna og frjálsa markað. Ég þóttist vita að það væri áhorfendahópur fyrir þá. Talsvert stór jafnvel. Áhorfendahópur sem átti fullan rétt á sinni Spaugstofu.Svart og hvítt. Og grátt. Og regnbogi. Í störfum mínum í stjórnmálum hef ég oft verið kallaður „vinstri“ maður. Sannleikurinn er samt sá að ég er ekkert meiri vinstri maður en hægri maður. Ég hef nær allan minn starfsferil verið sjálfstætt starfandi, leikstýrt auglýsingum og kynningarmyndum fyrir einkafyrirtæki, auk þess sem ég rek lítinn sjálfstæðan fjölmiðil sem berst í bökkum við að lifa af á hinum frjálsa auglýsingamarkaði. Lífið er ekki svo svart og hvítt að það má setja allt í hreina kassa á borð við hægri og vinstri. En einföldun sem slík er klisja, og ekki af ástæðulausu. Og í þágu þessa pistils langar mig að deila með ykkur minni einföldu og barnalegu sýn á lífið og skilgreiningu á hægri og vinstri. Tilbúin? Ókei: Öll fæðumst við með eitt einfalt forrit í gangi: Að lifa af. Margir tala um að börn séu svo hrein og saklaus, sem er auðvitað algert kjaftæði. Börn eru einhverjar sjálfmiðuðustu skepnur samfélagsins og myndu fórna hvaða almennu siðferðisreglum sem er fyrir það eitt að ná sínu fram. Öll fæðumst við hægrisinnuð. Með aldrinum vex þó í okkur einhver óskiljanleg þörf til að fjölga okkur og þar af leiðandi dreifa þeim sjálfsmiðaða fókus sem við höfum ríghaldið í frá fæðingu yfir á aðra manneskju. Öll þróum við með okkur vinstri tilhneigingu. Áður en við höldum áfram, þá ber rétt að ræða þann mögulega pirring sem er að skapast í höfði þeirra lesenda sem eru að skynja eins og ég sé að lýsa hægri hugsun á neikvæðari máta en vinstri. Engar áhyggjur: Þetta er eru eðlileg viðbrögð. Þetta er bara vinstrisinnuð hugsun að verki. Þó svo að ég haldi því hér fram að vinstri hugsun sé áunnin, þá er ég engan veginn að segja að hún sé á nokkurn hátt „þroskaðri“. Síður en svo þá ber sú sturlaða hugmynd að við ráðum við uppeldi á öðru lífi mun meiri merki um siðblindu en einföld og mörgu leiti skaðlaus eigingirni þeirra sem kjósa að ganga lífsveginn án slíkrar ábyrgðar. Allir sem hafa talið sig tilbúna til að vera foreldrar ættu því að skilja það veruleikafirrta sjálfsöryggi sem þarf til að gegna stjórnunarstöðu í félagsskap, fyrirtæki eða jafnvel landi. Í okkur öllum býr vinstri og hægri manneskja: Ég hef ekki enn hitt þann vinstri mann sem hefur ekki vott af þeirri dýrslegu, Darwinísku og hægrisinnuðu tilhneigingu til að fá aðeins meira en þörf er á. Ég hef heldur ekki hitt þann hægri mann sem hefur ekki vott af þeirri barnalegu, oft sjálfumglöðu og vinstrisinnuðu tilhneigingu til að æpa annarslagið upphátt: „Hvað með börnin?!“ Vandamálið snýst nefninlega í grunninn um þá afmennskun sem felst í því að setja aðra í annað box en maður sjálfur telur sig tilheyra. En vandamálið snýst líka um það þegar við viðurkennum ekki fyrir okkur sjálfum hvar við stöndum og felum okkur bak við skoðanir annarra í von um víðara samþykki. Eins og þegar þeir sem kalla sig vinstrisinnaða þykjast ekki kannast við undanskot í eigin þágu eða að kunna að meta „fínni hlutina“ sem lífið bíður upp á. Eða eins og þeir sem kalla sig hægrisinnaða viðurkenna ekki stuðning sinn á einkareknu heilbrigðiskerfi eða telja sig byggja á „kristilegum gildum“. Jesús sjálfur var líklega mesti kommúnisti sem uppi hefur verið. Predikaði um mínimalískan lífsstíl og deilingu auðsins. Í raun er satanismi það trúarbragð ætti að henta hægrisinnuðum betur, því boðskapur Satanísku Kirkjunnar snýst um það að manneskjan sé sinn eigin meistari og hún á að læra að njóta sinna hvata og losta í stað þess að hræðast þá. Með öðrum orðum að rækta sjálfhverfuna. Sem er í raun bara þetta dýrslega eðli sem við öll búum við. Sjálfur er ég sjálfhverfur maður og þori jafnvel stundum að viðurkenna það. Eins og til dæmis núna. Einnig myndi ég mun frekar vera yfirlýstur satanisti en kristinn maður, ef ég aðhylltist skipulögð trúarbrögð yfir höfuð. Let’s face it: Guð bjó manneskjuna ekki til. Manneskjan bjó Guð til. En það gerir Guð ekkert minna merkilegan. Síður en svo. Því líkt og með stjórnmál, þá sýnir þetta vilja mannsins til að stjórna eigingjörnum hvötum sínum á óeigingjarnan hátt. Trúarbrögð eru manngert kerfi, hannað til að halda utan um hið andlega. Á sama hátt eru stjórnmál einnig manngert kerfi, hannað til að halda utan um hið veraldlega sem í kringum okkur er á sem sanngjarnasta máta og oftar en ekki algerlega gegn okkar eigingjörnustu hvötum. Stjórnmál bjuggu ekki manneskjuna til. Manneskjan bjó stjórnmálin til. Því kemur mér ekkert á óvart að einhverjir dæmi mig vinstri mann út frá mínum pólítískum skoðunum. Því í rauninni lít ég á stjórnkerfið sjálft sem vinstrisinnað tæki í grunninn. Aðdáunarvert tæki sem sjálfhverf dýr bjuggu til með ósjálfhverft, sjálfbært og samfélagslegt markmið í huga.Bananalýðveldi með tjáningarfrelsi Ef þú trúir á Guð þá er Guð til. Ef þú trúir á lýðræði þá virkar það. Ef þér finnst Spaugstofan fyndin þá er er hún fyndin. Við búum í lýðræði og lýðræði þýðir að meirihlutinn ræður, sama hvað mér finnst. Ef meirihlutinn vill Spaugstofu þá á Spaugstofan rétt á sér. Ef meirihlutinn vill ríkiskirkju þá á ríkiskirkja rétt á sér. Ef meirihlutinn vill að Prins Póló með kokteilsósu verður þjóðarréttur okkar þá á Prins Póló með kokteilsósu rétt á því að vera þjóðarréttur okkar. Og ef meirihlutinn vill að það sé allt í lagi að eiga meiri pening en aðrir og geyma þá eða jafnvel fela í aflandssjóðum og skattaparadísum, þá á það líka alveg rétt á sér. Þetta kallast lýðræði. En þegar þeir sem fara með lýðræðislegt vald ákveða að standa ekki með né viðurkenna skoðanir sínar og ákvarðanir, því þá kæmu þeir upp um að þeir fara ekki með umboð þjóðarinnar eftir allt saman … þá á það EKKI rétt á sér. Og við höfum rétt á því að mótmæla því. Og við höfum rétt á því að á þau mótmæli sé hlustað. Annars búum við bara í bananalýðveldi með tjáningarfrelsi. Sem er mun verra en bananalýðveldi án tjáningarfrelsis. Því þar er þó auðveldara að halda í réttlætiskennd sína og sameinast gegn kúgaranum, í stað þess að ráðast á hvort annað í krafti „skoðanafrelsi“ okkar. Ég hef sjaldan saknað Spaugstofunnar meira en akkúrat þessa daganna. Eina sem við höfum nú eru ófyndnari fyrirmyndir þeirra sem neita að yfirgefa sína ríkisstofnun þrátt fyrir hávær mótmæli. Það er kominn tími til að þær reyni á lýðræðið sem þær starfa undir og hlusti á fólkið sem vill aðskilja þær frá Alþingi. Já, og fyrst þið eruð enn að lesa þetta þá vil ég líka krefjast þjóðarkosninga um að fá Spaugstofuna aftur í sjónvarpið. Takk fyrir. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Panama-skjölin Mest lesið Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir Skoðun Brýtur innviðaráðherra lög, aftur? Örvar Marteinsson Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason Skoðun Það sem gerist þegar við segjum frá Olga Björt Þórðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Allir ósáttir við PISA – en hvað er hægt að gera? Fanný Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Örvæntingafullir karlar Ebba Margrét Magnúsdóttir skrifar Skoðun Endurreisa þarf Kennaraháskólann Jón Bjarnason skrifar Skoðun Loksins úr mínus í plús Daði Már Kristófersson skrifar Skoðun Hreyfing skiptir sköpum – fyrir og eftir heilablóðfall Guðbjörg Þóra Andrésdóttir skrifar Skoðun Við vissum að þetta myndi gerast Íris E. Gísladóttir skrifar Skoðun Betri gögn, minni stjórnsýsla? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Eru tómstundir allra? Margrét Júlía Rafnsdóttir skrifar Skoðun Öryggisnet í 90 ár! Unnur Sverrisdóttir skrifar Skoðun Þrautseigja í framlínunni Sigríður Björk Þormar skrifar Skoðun Hjartaendurhæfing er fjárfesting Kristín E. Hólmgeirsdóttir,María Barbara Árnadóttir skrifar Skoðun Hvaða gervigreind og skýjaþjónustur mega opinberir aðilar nota? Karl Thoroddsen skrifar Skoðun Hvenær hættum við að vera þjóð? Jón Pétur Zimsen skrifar Skoðun Hver ertu þegar yfirmaðurinn fer út úr herberginu? Valerio Gargiulo skrifar Skoðun Fjárfestum í heilsu – Alþjóðlegur dagur sjúkraþjálfunar Gunnlaugur Már Briem skrifar Skoðun Varnir frá 2019, ógnir frá 2026 Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Hvað varð um það að vilja betri heim? Indriði Þröstur Gunnlaugsson skrifar Skoðun Sjálfbærni í heimi glötunar Kristján Logason skrifar Skoðun Ert þú kannski frábær í ofbeldisforvörnum barna? Alfa Dröfn Jóhannsdóttir skrifar Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Gleðilegan dag læsis Auður Soffíu Björgvinsdóttir skrifar Skoðun Engin miskunn hjá Reykjavíkurborg Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Brjóstagjöf er svoddan streð… Íris Erlingsdóttir skrifar Skoðun Stækkum kökuna í stað þess að sneiða hana þynnra Rannveig Grétarsdóttir skrifar Skoðun Er þetta ásættanleg frammistaða íslenskrar stjórnsýslu? Þorsteinn Narfason skrifar Skoðun Forsjálni því þetta reddast ekki Gunnar Hersveinn skrifar Skoðun Flokkur fólksins og fjárlögin Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Svargrein við grein Hauks Arnþórssonar Jón Sigurgeirsson skrifar Skoðun Sjálfstæðisflokkurinn og Bókun 35. Fullveldi eftir hentugleikum? Júlíus Valsson skrifar Skoðun Hvar er náungakærleikurinn? Steindór J. Erlingsson skrifar Sjá meira
Hver man ekki eftir því þegar Ríkissjónvarpið rauf loks 20 ára stjórnartíð Spaugstofunnar eftir hávær mótmæli þjóðarinnar: „Ekki okkar Spaugstofa! Vanhæf Spaugstofa!“ Ég man að hafa setið heima eins og einhver bitur faðir fallins forsætisráðherra og tautaði með mér að þessi háværi minnihluti væri „ekki þjóðin“. Ekki það að ég sæti límdur við skjáinn á laugardagskvöldum að fylgjast með þessu ríkisrekna gríni, en ég þóttist þó vita að það væri eftirspurn eftir því. Því hlakkaði í mér þegar Spaugstofan var gripin glóðvolg af einkarekinni sjónvarpsstöð eftir að hafa verið kastað út á hinn opna og frjálsa markað. Ég þóttist vita að það væri áhorfendahópur fyrir þá. Talsvert stór jafnvel. Áhorfendahópur sem átti fullan rétt á sinni Spaugstofu.Svart og hvítt. Og grátt. Og regnbogi. Í störfum mínum í stjórnmálum hef ég oft verið kallaður „vinstri“ maður. Sannleikurinn er samt sá að ég er ekkert meiri vinstri maður en hægri maður. Ég hef nær allan minn starfsferil verið sjálfstætt starfandi, leikstýrt auglýsingum og kynningarmyndum fyrir einkafyrirtæki, auk þess sem ég rek lítinn sjálfstæðan fjölmiðil sem berst í bökkum við að lifa af á hinum frjálsa auglýsingamarkaði. Lífið er ekki svo svart og hvítt að það má setja allt í hreina kassa á borð við hægri og vinstri. En einföldun sem slík er klisja, og ekki af ástæðulausu. Og í þágu þessa pistils langar mig að deila með ykkur minni einföldu og barnalegu sýn á lífið og skilgreiningu á hægri og vinstri. Tilbúin? Ókei: Öll fæðumst við með eitt einfalt forrit í gangi: Að lifa af. Margir tala um að börn séu svo hrein og saklaus, sem er auðvitað algert kjaftæði. Börn eru einhverjar sjálfmiðuðustu skepnur samfélagsins og myndu fórna hvaða almennu siðferðisreglum sem er fyrir það eitt að ná sínu fram. Öll fæðumst við hægrisinnuð. Með aldrinum vex þó í okkur einhver óskiljanleg þörf til að fjölga okkur og þar af leiðandi dreifa þeim sjálfsmiðaða fókus sem við höfum ríghaldið í frá fæðingu yfir á aðra manneskju. Öll þróum við með okkur vinstri tilhneigingu. Áður en við höldum áfram, þá ber rétt að ræða þann mögulega pirring sem er að skapast í höfði þeirra lesenda sem eru að skynja eins og ég sé að lýsa hægri hugsun á neikvæðari máta en vinstri. Engar áhyggjur: Þetta er eru eðlileg viðbrögð. Þetta er bara vinstrisinnuð hugsun að verki. Þó svo að ég haldi því hér fram að vinstri hugsun sé áunnin, þá er ég engan veginn að segja að hún sé á nokkurn hátt „þroskaðri“. Síður en svo þá ber sú sturlaða hugmynd að við ráðum við uppeldi á öðru lífi mun meiri merki um siðblindu en einföld og mörgu leiti skaðlaus eigingirni þeirra sem kjósa að ganga lífsveginn án slíkrar ábyrgðar. Allir sem hafa talið sig tilbúna til að vera foreldrar ættu því að skilja það veruleikafirrta sjálfsöryggi sem þarf til að gegna stjórnunarstöðu í félagsskap, fyrirtæki eða jafnvel landi. Í okkur öllum býr vinstri og hægri manneskja: Ég hef ekki enn hitt þann vinstri mann sem hefur ekki vott af þeirri dýrslegu, Darwinísku og hægrisinnuðu tilhneigingu til að fá aðeins meira en þörf er á. Ég hef heldur ekki hitt þann hægri mann sem hefur ekki vott af þeirri barnalegu, oft sjálfumglöðu og vinstrisinnuðu tilhneigingu til að æpa annarslagið upphátt: „Hvað með börnin?!“ Vandamálið snýst nefninlega í grunninn um þá afmennskun sem felst í því að setja aðra í annað box en maður sjálfur telur sig tilheyra. En vandamálið snýst líka um það þegar við viðurkennum ekki fyrir okkur sjálfum hvar við stöndum og felum okkur bak við skoðanir annarra í von um víðara samþykki. Eins og þegar þeir sem kalla sig vinstrisinnaða þykjast ekki kannast við undanskot í eigin þágu eða að kunna að meta „fínni hlutina“ sem lífið bíður upp á. Eða eins og þeir sem kalla sig hægrisinnaða viðurkenna ekki stuðning sinn á einkareknu heilbrigðiskerfi eða telja sig byggja á „kristilegum gildum“. Jesús sjálfur var líklega mesti kommúnisti sem uppi hefur verið. Predikaði um mínimalískan lífsstíl og deilingu auðsins. Í raun er satanismi það trúarbragð ætti að henta hægrisinnuðum betur, því boðskapur Satanísku Kirkjunnar snýst um það að manneskjan sé sinn eigin meistari og hún á að læra að njóta sinna hvata og losta í stað þess að hræðast þá. Með öðrum orðum að rækta sjálfhverfuna. Sem er í raun bara þetta dýrslega eðli sem við öll búum við. Sjálfur er ég sjálfhverfur maður og þori jafnvel stundum að viðurkenna það. Eins og til dæmis núna. Einnig myndi ég mun frekar vera yfirlýstur satanisti en kristinn maður, ef ég aðhylltist skipulögð trúarbrögð yfir höfuð. Let’s face it: Guð bjó manneskjuna ekki til. Manneskjan bjó Guð til. En það gerir Guð ekkert minna merkilegan. Síður en svo. Því líkt og með stjórnmál, þá sýnir þetta vilja mannsins til að stjórna eigingjörnum hvötum sínum á óeigingjarnan hátt. Trúarbrögð eru manngert kerfi, hannað til að halda utan um hið andlega. Á sama hátt eru stjórnmál einnig manngert kerfi, hannað til að halda utan um hið veraldlega sem í kringum okkur er á sem sanngjarnasta máta og oftar en ekki algerlega gegn okkar eigingjörnustu hvötum. Stjórnmál bjuggu ekki manneskjuna til. Manneskjan bjó stjórnmálin til. Því kemur mér ekkert á óvart að einhverjir dæmi mig vinstri mann út frá mínum pólítískum skoðunum. Því í rauninni lít ég á stjórnkerfið sjálft sem vinstrisinnað tæki í grunninn. Aðdáunarvert tæki sem sjálfhverf dýr bjuggu til með ósjálfhverft, sjálfbært og samfélagslegt markmið í huga.Bananalýðveldi með tjáningarfrelsi Ef þú trúir á Guð þá er Guð til. Ef þú trúir á lýðræði þá virkar það. Ef þér finnst Spaugstofan fyndin þá er er hún fyndin. Við búum í lýðræði og lýðræði þýðir að meirihlutinn ræður, sama hvað mér finnst. Ef meirihlutinn vill Spaugstofu þá á Spaugstofan rétt á sér. Ef meirihlutinn vill ríkiskirkju þá á ríkiskirkja rétt á sér. Ef meirihlutinn vill að Prins Póló með kokteilsósu verður þjóðarréttur okkar þá á Prins Póló með kokteilsósu rétt á því að vera þjóðarréttur okkar. Og ef meirihlutinn vill að það sé allt í lagi að eiga meiri pening en aðrir og geyma þá eða jafnvel fela í aflandssjóðum og skattaparadísum, þá á það líka alveg rétt á sér. Þetta kallast lýðræði. En þegar þeir sem fara með lýðræðislegt vald ákveða að standa ekki með né viðurkenna skoðanir sínar og ákvarðanir, því þá kæmu þeir upp um að þeir fara ekki með umboð þjóðarinnar eftir allt saman … þá á það EKKI rétt á sér. Og við höfum rétt á því að mótmæla því. Og við höfum rétt á því að á þau mótmæli sé hlustað. Annars búum við bara í bananalýðveldi með tjáningarfrelsi. Sem er mun verra en bananalýðveldi án tjáningarfrelsis. Því þar er þó auðveldara að halda í réttlætiskennd sína og sameinast gegn kúgaranum, í stað þess að ráðast á hvort annað í krafti „skoðanafrelsi“ okkar. Ég hef sjaldan saknað Spaugstofunnar meira en akkúrat þessa daganna. Eina sem við höfum nú eru ófyndnari fyrirmyndir þeirra sem neita að yfirgefa sína ríkisstofnun þrátt fyrir hávær mótmæli. Það er kominn tími til að þær reyni á lýðræðið sem þær starfa undir og hlusti á fólkið sem vill aðskilja þær frá Alþingi. Já, og fyrst þið eruð enn að lesa þetta þá vil ég líka krefjast þjóðarkosninga um að fá Spaugstofuna aftur í sjónvarpið. Takk fyrir.
Skoðun Bókun 35, ESA og stjórnarskrá Íslands — hvenær verður EES samningurinn stjórnarskrárlega ólýðræðislegur? Eggert Guðmundsson skrifar